Orzeczenie · 2023-05-05

II OSK 1084/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-05
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaopłata legalizacyjnazasiedzeniegranica działkiprojekt budowlanykominpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. Z. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Podlaskiego WINB w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (niedokonanie zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie), art. 106 § 3 P.p.s.a. (niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. (niepełne ustalenie stanu faktycznego). Podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 172 K.c. w związku z błędną wykładnią wpływu postępowania o zasiedzenie na ustalenie granic. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym (o zasiedzenie) nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wskazał, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ponownego ustalania stanu faktycznego, a dopuszczenie dowodu z opinii biegłego nie jest przewidziane w art. 106 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących projektu budowlanego, NSA stwierdził, że za zgodność projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant, a organ administracji sprawdza jego kompletność. Sąd uznał, że ewentualne uchybienia w wykładni art. 172 K.c. przez sąd pierwszej instancji miały charakter niemający istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA odmówił również uwzględnienia nowych dowodów złożonych w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na ograniczone możliwości dowodowe sądu kasacyjnego i konieczność zachowania ustrojowej roli sądownictwa administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku wpływu postępowań cywilnych (np. o zasiedzenie) na postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące legalizacji samowoli budowlanej oraz ograniczeń dowodowych sądu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie postępowanie administracyjne (legalizacja) jest powiązane z postępowaniem cywilnym (zasiedzenie) i kwestiami technicznymi (lokalizacja komina).

Zagadnienia prawne (4)

Czy postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie stanowi zagadnienie wstępne, obligujące sąd administracyjny do zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji na podstawie akt sprawy i stanu prawnego z dnia jej wydania. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie nie wpływa na obowiązek sądu administracyjnego do zawieszenia postępowania.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym może dopuścić dowód z opinii biegłego w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego wadliwej lokalizacji komina?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym nie ma obowiązku ani możliwości przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego. Zakres postępowania dowodowego jest ograniczony do dokumentów, a nie opinii biegłych.

Uzasadnienie

Norma art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszcza dowody uzupełniające z dokumentów, ale nie z opinii biegłego. Celem postępowania dowodowego jest ocena prawidłowości ustaleń organów administracji, a nie dokonywanie ponownych ustaleń.

Jaka jest odpowiedzialność projektanta za zgodność projektu budowlanego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, w tym w zakresie lokalizacji komina?

Odpowiedź sądu

Za zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (m.in. art. 20 ust. 4) oraz rozporządzeń wykonawczych nakładają na projektanta obowiązek sporządzenia projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organ administracji sprawdza kompletność projektu i wymagane opinie.

Czy ujawnienie nowych dowodów w postępowaniu kasacyjnym, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, obliguje sąd kasacyjny do ich uwzględnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd kasacyjny nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania wznowieniowego ani do zastępowania organu administracyjnego w tym trybie. Ujawnienie nowych dowodów nie zawsze oznacza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a ocena ta wymagałaby postępowania wyjaśniającego, które nie mieści się w kompetencjach sądu kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie prowadzi postępowania wyjaśniającego zastępującego tryb wznowienia postępowania administracyjnego. Ocena wpływu nowych dowodów na legalność decyzji wymagałaby skomplikowanych ustaleń faktyczno-prawnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (21)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 33 § ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 48 § ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1-7

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § ust. 2 pkt 8

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 12 § ust. 1 pkt 5 lit. a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niedokonanie zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie. • Naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że projekt zamienny został sporządzony właściwie. • Naruszenie art. 172 K.c. poprzez błędną wykładnię wpływu postępowania o zasiedzenie na ustalenie granic działek.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji orzeka na podstawie akt sprawy (...) ocenia legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. • Rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. • Norma procesowa zawarta w art. 106 § 3 P.p.s.a. jest jasna. Nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i jest wyrazem ustrojowej kompetencji sądów administracyjnych. • Za zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant. • Tego rodzaju roli nie można zatem przypisać sądowi administracyjnemu rozpoznającemu skargę na decyzję administracyjną.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku wpływu postępowań cywilnych (np. o zasiedzenie) na postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące legalizacji samowoli budowlanej oraz ograniczeń dowodowych sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie postępowanie administracyjne (legalizacja) jest powiązane z postępowaniem cywilnym (zasiedzenie) i kwestiami technicznymi (lokalizacja komina).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego konfliktu między prawem budowlanym a prawem cywilnym (zasiedzenie), a także pokazuje ograniczenia dowodowe sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.

Czy spór o zasiedzenie wstrzyma legalizację samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst