II NSNC 72/25Uchylenie nakazu zapłaty ochrona konsumenta 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Okręgowego w Krakowie, który nakazał pozwanym zapłatę kwoty ponad 175 tys. CHF. Rzecznik zarzucił naruszenie konstytucyjnych zasad prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz ochrony konsumentów (art. 76 Konstytucji RP w zw. z Dyrektywą 93/13/EWG). Argumentował, że sąd pierwszej instancji wydał nakaz zapłaty bez zbadania z urzędu klauzul abuzywnych w umowie konsumenckiej, co naruszyło równowagę stron i prawo konsumenta do skutecznej ochrony. Sąd Najwyższy przychylił się do tych argumentów, podkreślając, że sądy krajowe mają obowiązek z urzędu badać nieuczciwy charakter warunków umownych w sprawach konsumenckich, zgodnie z orzecznictwem TSUE. Stwierdzono, że zaniechanie Sądu Okręgowego naruszyło zasadę ochrony konsumentów oraz prawo do sądu, a także przepisy prawa materialnego (art. 385¹ k.c.) i procesowego (art. 499 § 1 pkt 2 k.p.c.). Mimo upływu ponad 5 lat od wydania nakazu, Sąd Najwyższy uznał, że prawa konstytucyjne przemawiają za uchyleniem orzeczenia, ponieważ nieodwracalne skutki finansowe naruszałyby prawa majątkowe pozwanych. Nakaz zapłaty został uchylony w całości wobec M.W. i J.W., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązków sądów w zakresie ochrony konsumentów w postępowaniu upominawczym, stosowanie Dyrektywy 93/13/EWG oraz zasady prawa do sądu w kontekście skargi nadzwyczajnej.
Dotyczy spraw konsumenckich, w których sąd pierwszej instancji nie zbadał z urzędu klauzul abuzywnych, a także spraw rozpatrywanych w trybie skargi nadzwyczajnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji, wydając nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie konsumenckiej, ma obowiązek zbadania z urzędu klauzul abuzywnych w umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji ma obowiązek z urzędu zbadać nieuczciwy charakter warunków umownych w sprawach konsumenckich, jeśli dysponuje niezbędnymi informacjami, zgodnie z prawem krajowym i unijnym (Dyrektywa 93/13/EWG).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie zbadania z urzędu klauzul abuzywnych przez Sąd Okręgowy naruszyło konstytucyjną zasadę ochrony konsumentów (art. 76 Konstytucji RP) oraz prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ konsument jest słabszą stroną stosunku prawnego i wymaga szczególnej ochrony, a obowiązek ten wynika z prawa UE.
Czy naruszenie zasady ochrony konsumentów przez sąd pierwszej instancji, polegające na braku zbadania z urzędu klauzul abuzywnych, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 385¹ k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13) i procesowego (art. 499 § 1 pkt 2 k.p.c.), jednakże nie stwierdził rażącego charakteru tych naruszeń w sposób wystarczający do samodzielnego oparcia skargi nadzwyczajnej, wskazując na potrzebę powiązania ich z naruszeniem zasady konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy dostrzegł oczywiste naruszenie przepisów dotyczących klauzul abuzywnych i postępowania upominawczego, ale uznał, że ustalenie rażącego charakteru tych naruszeń może budzić wątpliwości. Podkreślił, że te przepisy powinny być rozpatrywane w kontekście naruszenia zasady konstytucyjnej ochrony konsumentów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności | instytucja | powód |
| M.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rzecznik Finansowy | organ_państwowy | skarżący |
| M.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
u.SN art. 89 § § 1 pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej z powodu naruszenia zasad, wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP.
u.SN art. 89 § § 1 pkt 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego.
u.SN art. 89 § § 1 pkt 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja klauzuli niedozwolonej (abuzywnej).
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Skutki stosowania klauzul niedozwolonych.
k.p.c. art. 499 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona konsumentów.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przestrzegania prawa międzynarodowego.
k.p.c. art. 398¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu podstawami skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398¹⁸
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do sądu przez brak zbadania z urzędu klauzul abuzywnych w postępowaniu upominawczym. • Naruszenie zasady ochrony konsumentów przez brak zbadania z urzędu klauzul abuzywnych i niezapewnienie ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, zgodnie z Dyrektywą 93/13/EWG. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 385¹ k.c.) i procesowego (art. 499 § 1 pkt 2 k.p.c.) przez niewłaściwe zastosowanie.
Odrzucone argumenty
Argumenty powoda o odrzucenie lub odmowę rozpoznania skargi nadzwyczajnej. • Argumenty o braku rażącego charakteru naruszeń prawa materialnego i procesowego.
Godne uwagi sformułowania
konsument jest słabszą stroną stosunku prawnego i z tej racji wymaga ochrony • sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania Dyrektywy 93/13 mają nieuczciwy charakter • prawo do sądu bez zachowania standardu rzetelności postępowania byłoby prawem fasadowym
Skład orzekający
Aleksander Stępkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Mariusz Grzegorz Wilczyński
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sądów w zakresie ochrony konsumentów w postępowaniu upominawczym, stosowanie Dyrektywy 93/13/EWG oraz zasady prawa do sądu w kontekście skargi nadzwyczajnej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw konsumenckich, w których sąd pierwszej instancji nie zbadał z urzędu klauzul abuzywnych, a także spraw rozpatrywanych w trybie skargi nadzwyczajnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony konsumentów i obowiązków sądów w postępowaniu upominawczym, z silnym odwołaniem do prawa UE i Konstytucji RP. Pokazuje, jak skarga nadzwyczajna może korygować błędy sądów niższych instancji.
“Sąd Najwyższy: Nakaz zapłaty bez kontroli klauzul abuzywnych to naruszenie prawa konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 175 738,56 CHF
zapłata: 175 738,56 PLN
zwrot kosztów postępowania: 42 112 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.