II KK 614/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku B. R. o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty ponad 3,7 mln zł tytułem zadośćuczynienia oraz ponad 128 tys. zł tytułem odszkodowania za krzywdy i szkody doznane przez jego ojca, F. R., w wyniku represji komunistycznych w latach 1949-1951. Sąd Okręgowy zasądził 150 000 zł zadośćuczynienia, oddalając pozostałe roszczenia. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. W kasacji wnioskodawca zarzucił sądom niższych instancji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędne ustalenie wysokości zadośćuczynienia i brak zasądzenia odszkodowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnienie wskazuje, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia mieści się w granicach swobodnej oceny sądu, a zarzuty kasacji miały charakter polemiczny i nie wykazały rażących uchybień. Podobnie, brak zasądzenia odszkodowania wynikał z niewykazania szkody przez wnioskodawcę, a nie z obrazy prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach o odszkodowania za represje komunistyczne, ciężar dowodu w zakresie szkody przy roszczeniach odszkodowawczych.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z ustawą lutową i represjami PRL.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji komunistycznych jest odpowiednia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzona kwota 150 000 zł jest odpowiednia, a zarzuty kasacji dotyczące jej zaniżenia są bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia mieści się w granicach swobodnej oceny sądu, a zarzuty kasacji miały charakter polemiczny i nie wykazały rażących uchybień.
Czy należne jest odszkodowanie za utracone zarobki, koszty pomocy prawnej i zarekwirowane środki w związku z represjami komunistycznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do zasądzenia odszkodowania, ponieważ wnioskodawca nie wykazał powstania szkody.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji szczegółowo rozważały kwestię odszkodowania, wskazując na brak podstaw dowodowych. Zarzut obrazy prawa materialnego w tym zakresie jest chybiony, gdyż problem dotyczy ustaleń faktycznych i ciężaru dowodu.
Czy od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, czy ustawowe od dnia uprawomocnienia?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji zasądził zadośćuczynienie z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, co jest zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut obrazy art. 481 k.c. za nieporozumienie, wskazując, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie odsetek było prawidłowe i zostało utrzymane w mocy przez sąd drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
Przepisy (12)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Określa zasady zasądzania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 433
Kodeks postępowania karnego
Zakres kontroli apelacyjnej.
k.p.k. art. 8
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia wysokości szkody.
Dekret z dnia 13 czerwca 1946 r. art. 18 § 1
Przepis, na podstawie którego wydano wyrok wobec ojca wnioskodawcy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. poprzez wadliwą kontrolę instancyjną i niedostrzeżenie uchybień Sądu pierwszej instancji w zakresie ustalania wysokości zadośćuczynienia. • Rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c. poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż suma 150 000 zł jest odpowiednia. • Rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. art. 322 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem zasądzenia odszkodowania za utratę zarobków, koszty pomocy prawnej i zarekwirowane środki. • Rażące naruszenie art. 481 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w przedmiocie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście bezzasadna • zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym wyłącznie wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalenia wysokości tego świadczenia. Praktycznie rzecz ujmując ma to miejsce tylko przy ustaleniu kwoty symbolicznej • kwestia zasądzenia odszkodowania nie jest związana ze sferą normatywną, lecz sferą ustaleń faktycznych w kontekście ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę w sprawach o odszkodowania za represje komunistyczne, ciężar dowodu w zakresie szkody przy roszczeniach odszkodowawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z ustawą lutową i represjami PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odszkodowań za represje komunistyczne, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ustalania zadośćuczynienia i ciężaru dowodu w takich sprawach.
“Sąd Najwyższy o odszkodowaniach za PRL: ile warte jest ludzkie cierpienie?”
Dane finansowe
WPS: 3 766 980,48 PLN
zadośćuczynienie: 150 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.