Orzeczenie · 2025-12-23

II KK 571/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćkonstytucjakpckpkpraworządnośćnominacje sędziowskie

Wniosek obrońcy T.S. o wyłączenie sędziego SN I.Z. od udziału w sprawie kasacyjnej opierał się na zarzutach dotyczących wadliwej procedury powołania sędziego do Sądu Najwyższego, która miała naruszać Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka. Obrońca powoływała się na uchwałę połączonych izb SN oraz orzecznictwo ETPC, sugerując, że sąd z takim sędzią byłby nienależycie obsadzony. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, podkreślając, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, uchwała sygn. BSA I-4110-1/20 nie wiąże formalnie sędziów SN, a kwestie ustrojowe dotyczące powoływania sędziów nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie krytyki rozwiązań legislacyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw przed Sądem Najwyższym i interpretacji art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście nominacji sędziowskich.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wadliwa procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego, niezgodna z Konstytucją RP, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwa procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego, niezgodna z Konstytucją RP, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie kwestii ustrojowych i normatywnych związanych z trybem powoływania sędziów. Orzecznictwo TK i SN wyklucza możliwość wyłączenia sędziego z powodu wadliwości procedury nominacyjnej.

Czy uchwała składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) ma moc zasady prawnej wiążącą sędziów SN w kwestii wyłączenia sędziego powołanego w wadliwej procedurze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała ta nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, a zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w granicach normalnych sposobów wykładni prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U2/20), który stwierdził, że uchwała SN sygn. BSA I-4110-1/20 nie wiąże formalnie sędziów SN.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosek nie uwzględniono
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
T.S.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca T.S.innewnioskodawca
sędzia SN I.Z.innesędzia

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie kwestii ustrojowych i normatywnych związanych z trybem powoływania sędziów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie ustrojowe i normatywne dotyczące trybu powoływania sędziów nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. • Uchwała SN sygn. BSA I-4110-1/20 nie wiąże formalnie sędziów SN.

Odrzucone argumenty

Wadliwa procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego, niezgodna z Konstytucją RP, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Sąd z sędzią powołanym w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sędzia SN I.Z. nie spełnia kryteriów bezstronności i niezależności z uwagi na sposób powołania.

Godne uwagi sformułowania

kwestie ustrojowe (normatywne) związane z trybem powoływania sędziów [...] nie mogą stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego. • Wnioski składane na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. mogą bowiem dotyczyć li tylko określonych kwestii faktycznych, nie zaś prawnych (prawno-ustrojowych). • uchwała składu połączonych Izb [...] z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I–4110–1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

I.Z.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw przed Sądem Najwyższym i interpretacji art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście nominacji sędziowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy wadliwe nominacje sędziowskie unieważniają postępowanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst