Orzeczenie · 2026-06-11

II KK 257/25Wyłączenie sędziego sąd najwyższy bezstronność 12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sądownictwakonstytucjaeuropejska konwencja praw człowiekakrajowa rada sądownictwaprocedura powołania sędziów

W sprawie o sygnaturze akt II KK 257/25, obrońca skazanego M.M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w postępowaniu. Głównym argumentem wniosku było powołanie sędziego A.B. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., uznanej przez wnioskodawcę za niezgodną z Konstytucją. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2026 r., uznał go za zasadny. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Najwyższy jest związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/2020). Uchwała ta stanowi, że skład Sądu Najwyższego, w którym zasiada sędzia powołany w procedurze wadliwej (jak w przypadku sędziego A.B.), jest dotknięty wadą nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że proces powoływania sędziów SN powinien spełniać najwyższe standardy niezawisłości i bezstronności, a brak transparentności i weryfikacji kompetencji może rodzić podejrzenia o polityczne motywacje. W konsekwencji, sąd orzekający z udziałem takiego sędziego nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.B. od udziału w sprawie, jednocześnie sugerując, aby w dalszej procedurze przydziału sprawy pomijać sędziów o tożsamym statusie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwość procedury powołania, zgodnie z uchwałą trzech połączonych Izb SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów do Sądu Najwyższego na podstawie ustawy z 2017 r. i uchwały SN z 2020 r.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w składzie sądu, biorąc pod uwagę wymogi bezstronności i niezawisłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia powołany w takiej procedurze jest dotknięty wadą nienależytej obsady sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech połączonych Izb SN z 2020 r., stwierdził, że skład sądu z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze (zgodnie z ustawą z 8 grudnia 2017 r. kształtującą KRS) jest nienależycie obsadzony, co narusza art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanego M.M.

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskazany
A.B.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg prawa do rzetelnego procesu, w tym prawa do niezależnego i bezstronnego sądu.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym nienależyta obsada sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia A.B. został powołany do Sądu Najwyższego w procedurze wadliwej, ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co narusza wymogi Konstytucji i EKPC. • Skład sądu z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

skład Sądu Najwyższego, w którym zasiada sędzia powołany na to stanowisko przez Prezydenta RP na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., [...] dotknięty jest wadą w postaci nienależytej obsady sądu • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • brak transparentności procesu powołania [...] tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwość procedury powołania, zgodnie z uchwałą trzech połączonych Izb SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów do Sądu Najwyższego na podstawie ustawy z 2017 r. i uchwały SN z 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur powoływania sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa uchwała SN.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst