Orzeczenie · 2026-06-11

II KK 257/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawiłośćkonstytucjaeuropejska konwencja praw człowiekauchwała trzech izbnienależyta obsada sądu

W niniejszej sprawie obrońca skazanego M.M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w postępowaniu, podnosząc wątpliwości co do jego bezstronności. Jako podstawę wniosku wskazano fakt powołania sędziego A.B. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co zdaniem wnioskodawcy narusza Konstytucję. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. W uzasadnieniu odwołano się do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że skład Sądu Najwyższego, w którym zasiada sędzia powołany w opisanej procedurze, jest dotknięty wadą nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że brak transparentnej weryfikacji kompetencji i cech kandydata, takich jak niezawisłość i bezstronność, podczas procesu nominacyjnego, rodzi podejrzenia o polityczne motywacje i wyklucza spełnienie obiektywnych warunków postrzegania takich osób jako bezstronnych. W konsekwencji, sąd orzekający z udziałem takiego sędziego nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.B. od udziału w sprawie, wskazując jednocześnie, że dalszy przydział sprawy powinien uwzględniać sędziów o tożsamym statusie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powołanie się na uchwałę trzech Izb SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w składzie sądu, czy też jego udział skutkuje nienależytą obsadą sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia powołany w takiej procedurze nie może orzekać, a jego udział skutkuje nienależytą obsadą sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech połączonych Izb, stwierdził, że skład sądu z udziałem sędziego powołanego w procedurze ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. jest nienależycie obsadzony, co narusza standardy bezstronności i niezawisłości.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek podlega uwzględnieniu.

Uzasadnienie

Zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego, ponieważ jego udział w składzie sądu prowadziłby do naruszenia kryteriów bezstronności i niezawisłości, a postępowanie byłoby obciążone wadą bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M.M. (poprzez obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskazany
A.B.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nienależyta obsada sądu narusza prawo do rzetelnego procesu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. kształtująca skład KRS została uznana za wadliwą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego A.B. do Sądu Najwyższego nastąpiło w procedurze uznanej za niezgodną z Konstytucją. • Skład sądu z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony. • Nienależyta obsada sądu narusza prawo do rzetelnego procesu (art. 45 Konstytucji, art. 6 EKPC).

Godne uwagi sformułowania

skład Sądu Najwyższego [...] dotknięty jest wadą w postaci nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • brak transparentności procesu powołania [...] tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. • Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

A.B.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powołanie się na uchwałę trzech Izb SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedur nominacyjnych na bezstronność sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa uchwała SN o wadliwej obsadzie sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst