Orzeczenie · 2023-05-30

II KK 23/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-05-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
art. 286 k.k.art. 62 n.u.kasacjanienależyta obsada sąduKRSniezawisłość sędziowskabezstronnośćprawo procesowe karne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P.Ł. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie skazujący oskarżonego za oszustwo i naruszenie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wymierzając mu karę łączną 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekając obowiązek naprawienia szkody. Obrońca zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nienależytą obsadę sądu odwoławczego, wynikającą z wadliwej procedury powoływania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 roku. Sąd Najwyższy, powołując się na liczne własne orzeczenia oraz stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznał, że udział w składzie Sądu Apelacyjnego sędziów P.S. i P.R., powołanych w wadliwym procesie, naruszył standardy niezawisłości i bezstronności. W szczególności podkreślono szybką karierę tych sędziów, powiązania z władzą wykonawczą oraz rolę w postępowaniach dyscyplinarnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wadliwości obsady sądu w sprawach z udziałem sędziów powołanych po zmianach w KRS, wpływ wadliwych nominacji na niezawisłość i bezstronność sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z procesem nominacyjnym sędziów w Polsce po 2017 roku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie ustawy z 2017 r. nie jest organem konstytucyjnym, co obala domniemanie niezawisłości sędziów powołanych na jej wniosek. W przypadku sędziów P.S. i P.R. stwierdzono dodatkowe okoliczności wskazujące na brak niezawisłości i bezstronności, takie jak szybka kariera, powiązania z władzą wykonawczą i rola w postępowaniach dyscyplinarnych.

Czy szybka kariera sędziowska, powiązania z władzą wykonawczą oraz pełnienie funkcji rzecznika dyscyplinarnego mogą świadczyć o braku niezawisłości i bezstronności sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te okoliczności, w połączeniu z wadliwą procedurą nominacyjną, mogą przesądzać o nienależytej obsadzie sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje drogę awansową sędziów P.S. i P.R., wskazując na arbitralne decyzje Ministra Sprawiedliwości, brak uzasadnienia merytorycznego dla awansów oraz powiązania z organami władzy wykonawczej, co podważa ich niezawisłość i bezstronność.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony P.Ł.

Strony

NazwaTypRola
P.Ł.osoba_fizycznaoskarżony
adw. K.R.inneobrońca
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85a

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 77 § ust. 1

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.zm.u.KRS

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

p.u.s.p. art. 130

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu odwoławczego z powodu wadliwej procedury powoływania sędziów. • Naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności sędziów.

Odrzucone argumenty

Argumenty prokuratora o bezzasadności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

cała sekwencja wydarzeń w Polsce żywo pokazuje, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej • wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • obalenie funkcjonującego dotąd in gremio i a priori domniemania niezawisłości tak powołanego sędziego • nie istnieje ono już w stosunku do kandydatów, którzy przystąpili do konkursów sędziowskich po dniu 17 stycznia 2018 r. • ścigane sędziów za ich działalność orzeczniczą dowodzi jego silnego powiązania z władzą wykonawczą

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości obsady sądu w sprawach z udziałem sędziów powołanych po zmianach w KRS, wpływ wadliwych nominacji na niezawisłość i bezstronność sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z procesem nominacyjnym sędziów w Polsce po 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy: Wadliwie powołani sędziowie podważają prawomocność wyroków!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst