Orzeczenie · 2019-01-31

II KK 173/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko wierzycielomWysokanajwyższy
art. 300 k.k.naprawienie szkodyobowiązek naprawienia szkodytermin złożenia wnioskunowelizacja k.p.k.kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 maja 2017 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 września 2016 r. w sprawie K.T. oskarżonej z art. 300 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 2 oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim nie orzeczono obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., i w tej części przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie prawa procesowego (art. 49a k.p.k.) i materialnego (art. 46 § 1 k.k.) przez Sąd Okręgowy, który błędnie uznał, że wniosek o naprawienie szkody złożony przez pokrzywdzoną spółkę nie mógł być uwzględniony. Sąd Najwyższy podkreślił, że w związku z nowelizacją Kodeksu postępowania karnego, która weszła w życie 1 lipca 2015 r., wniosek o naprawienie szkody mógł być złożony aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jeśli pokrzywdzony nie został przesłuchany przed tą datą. W tej sprawie subsydiarny akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., ale przewód sądowy otwarto po tej dacie, a pokrzywdzona spółka została przesłuchana dopiero 4 grudnia 2015 r. Wniosek o naprawienie szkody złożono pismem procesowym z 24 lutego 2016 r., co było terminowe. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy wadliwie zastosował przepisy intertemporalne i pominął fakt złożenia wniosku w terminie, co skutkowało obligatoryjnym obowiązkiem orzeczenia naprawienia szkody. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących terminu składania wniosków o naprawienie szkody w sprawach karnych po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i stosowania art. 46 § 1 k.k. w powiązaniu z art. 49a k.p.k.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest termin na złożenie wniosku o naprawienie szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. w sytuacji, gdy doszło do nowelizacji art. 49a k.p.k. w trakcie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o naprawienie szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. może być złożony aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jeśli pokrzywdzony nie został przesłuchany przed wejściem w życie nowelizacji art. 49a k.p.k. z dnia 1 lipca 2015 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy intertemporalne ustawy nowelizacyjnej z 27 września 2013 r. nakazują stosowanie nowego brzmienia art. 49a k.p.k. do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., ale pokrzywdzony nie został przesłuchany przed tą datą. W tej sytuacji termin na złożenie wniosku o naprawienie szkody jest przedłużony do zamknięcia przewodu sądowego, co wzmacnia gwarancje procesowe pokrzywdzonego.

Czy zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., mimo złożenia wniosku przez pokrzywdzonego, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie obligatoryjnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, gdy wniosek został złożony w terminie, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy proceduralne dotyczące terminu złożenia wniosku o naprawienie szkody, co doprowadziło do pominięcia obligatoryjnego orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody. To naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Rzecznik Praw Obywatelskich

Strony

NazwaTypRola
K. T.osoba_fizycznaoskarżona
Spółka G. z o.o.spółkapokrzywdzona
I. Sp. z o.o.spółkapodmiot, w imieniu którego działała oskarżona
R. B.osoba_fizycznaosoba, której wydano polecenie zbycia majątku

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 300 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Nakazuje obligatoryjne orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, jeśli wniosek został złożony w terminie.

k.p.k. art. 49a

Kodeks postępowania karnego

Określa termin na złożenie wniosku o naprawienie szkody. W brzmieniu po 1 lipca 2015 r. pozwala na złożenie wniosku do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 55

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 art. 36 § pkt 3

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis intertemporalny określający stosowanie art. 49a k.p.k. w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 524 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o naprawienie szkody został złożony w terminie zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 49a k.p.k. po nowelizacji. • Zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Okręgowego, że wniosek o naprawienie szkody powinien być złożony według stanu prawnego sprzed nowelizacji, co skutkowało jego odrzuceniem.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego • obligatoryjnego orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody • przepisy intertemporalne • wzmocnienie gwarancji procesowych pokrzywdzonego

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących terminu składania wniosków o naprawienie szkody w sprawach karnych po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i stosowania art. 46 § 1 k.k. w powiązaniu z art. 49a k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami składania wniosków o naprawienie szkody, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą. Wyjaśnia zawiłości przepisów intertemporalnych.

Kiedy można żądać naprawienia szkody w procesie karnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy po zmianie przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst