II KK 130/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skazania M.K. za przywłaszczenie mienia w postaci pieniędzy w kwocie 12 358,60 zł, które otrzymała od firmy E. Sp. z o.o. jako zaliczkę na poczet wykonania mebli. Sąd Rejonowy w P. uznał ją za winną i skazał na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, grzywnę oraz zobowiązał do naprawienia szkody. Sąd Okręgowy w W. utrzymał ten wyrok w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nienależyte rozpoznanie zarzutu obrazy art. 284 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru prawnego przekazanej kwoty. Analizując przepisy prawa cywilnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że zaliczka, podobnie jak zadatek, stanowi formę zapłaty, a w przypadku pieniędzy dochodzi do przeniesienia ich własności na odbiorcę. W związku z tym M.K. stała się właścicielką przekazanej kwoty, co wyklucza możliwość popełnienia przez nią przestępstwa sprzeniewierzenia, które dotyczy mienia powierzonego bez prawa rozporządzania nim jak własnym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i uniewinnił M.K. od popełnienia zarzucanego czynu, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia (sprzeniewierzenia) w kontekście wpłaconych zaliczek i przedpłat w transakcjach handlowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpłacenia zaliczki na poczet wykonania mebli, ale zasada przeniesienia własności pieniędzy jest ogólna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekazanie pieniędzy jako zaliczki na poczet wykonania usługi (mebli) stanowi mienie powierzone w rozumieniu art. 284 § 2 k.k., którego przywłaszczenie jest przestępstwem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie pieniędzy jako zaliczki na poczet wykonania usługi, które skutkuje przeniesieniem własności tych środków na odbiorcę, nie stanowi mienia powierzonego w rozumieniu art. 284 § 2 k.k., a tym samym jego przywłaszczenie nie jest przestępstwem sprzeniewierzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów prawa cywilnego, wskazując, że zaliczka, podobnie jak zadatek, powoduje przeniesienie własności pieniędzy na odbiorcę. W związku z tym odbiorca staje się właścicielem środków, co wyklucza możliwość popełnienia przestępstwa przywłaszczenia, które dotyczy mienia cudzego, powierzonego bez prawa rozporządzania nim jak własnym.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut obrazy prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k.) dotyczący błędnej wykładni znamion przestępstwa sprzeniewierzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo zarzutu apelacji dotyczącego błędnej wykładni art. 284 § 2 k.k., powielając błąd sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Kasacja zarzuciła sądowi odwoławczemu naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutu apelacji. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że sąd odwoławczy nie dokonał właściwej kontroli instancyjnej i powielił błąd sądu pierwszej instancji w wykładni przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| E. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzona |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo sprzeniewierzenia dotyczy wyłącznie cudzego mienia ruchomego, które zostało sprawcy powierzone bez prawa rozporządzania nim jak swoją własnością. Nie może być nim mienie, które na skutek stosunku prawnego stało się własnością sprawcy (np. zaliczka, przedpłata).
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie tego przepisu polega na nienależytym rozpoznaniu zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie tego przepisu polega na nienależytej kontroli instancyjnej.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uwzględnienia kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i wydania nowego orzeczenia.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
u.p.t.u. art. 19a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106b § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazana kwota stanowiła zaliczkę/przedpłatę, a nie mienie powierzone, co skutkowało przeniesieniem własności na oskarżoną. • Sąd odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo zarzutu apelacji dotyczącego błędnej wykładni art. 284 § 2 k.k.
Godne uwagi sformułowania
U podstaw skazania M. K. legła oczywiście nietrafna wykładnia przepisu art. 284 § 2 k.k. • Przedmiotem przestępstwa sprzeniewierzenia może być bowiem wyłącznie cudze mienie ruchome, które zostało sprawcy powierzone bez prawa rozporządzania nim jak swoją własnością. • M. K. stała się bowiem właścicielem przekazanych jej tytułem zaliczki (przedpłaty) jednostek pieniężnych. • Ten właśnie skutek oznacza bowiem, że w/w nie mogła dopuścić się w stosunku do tych środków występku z art. 284 § 2 k.k.
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Dariusz Kala
sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia (sprzeniewierzenia) w kontekście wpłaconych zaliczek i przedpłat w transakcjach handlowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpłacenia zaliczki na poczet wykonania mebli, ale zasada przeniesienia własności pieniędzy jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów prawa karnego w kontekście przepisów cywilnych, a także jak ważna jest rola Rzecznika Praw Obywatelskich w korygowaniu błędów sądowych.
“Czy zaliczka na meble to kradzież? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pieniądze stają się Twoją własnością.”
Dane finansowe
WPS: 12 358,6 PLN
naprawienie szkody: 12 058,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.