Orzeczenie · 2022-04-05

II KA 40/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu
Miejsce
Tarnobrzeg
Data
2022-04-05
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
naprawienie szkodyobowiązek naprawienia szkodykara pozbawienia wolnościniewspółmierność karytytuł wykonawczyklauzula antykumulacyjnaapelacjapostępowanie odwoławcze

Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu rozpoznał apelację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, P. P. (1), skierowaną przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 10 listopada 2021 r. (sygn. akt II K 606/20). Apelacja podnosiła dwa główne zarzuty: naruszenie art. 46 k.k. w zw. z art. 415 § 1 k.p.k. poprzez nieorzeczenie obowiązku naprawienia szkody oraz rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności wobec oskarżonych M. K. i P. P. (2). Sąd Okręgowy uznał oba zarzuty za niezasadne. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, sąd podkreślił, że zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. W tej sprawie, oskarżyciel posiłkowy dochodził roszczenia od firmy (...) Sp. z o.o., z którą zawarto ugodę, nadano jej tytuł wykonawczy i wszczęto postępowanie egzekucyjne. Sąd wskazał, że orzekanie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy istnieje już tytuł wykonawczy dotyczący tej samej należności, naruszałoby klauzulę antykumulacyjną zawartą w art. 415 § 5 k.p.k. i mogłoby prowadzić do podwójnego egzekwowania tej samej wierzytelności. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę zasadę. W kwestii zarzutu rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k., uwzględniając stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, właściwości i warunki osobiste sprawców, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze kary. Sąd uznał, że orzeczona kara pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej niewspółmierności i jest adekwatna do popełnionego czynu oraz jego skutków. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego. Zasądzono również od oskarżyciela posiłkowego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 100 zł, zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 415 § 1 i § 5 k.p.k. w kontekście klauzuli antykumulacyjnej i istnienia tytułów wykonawczych w innych postępowaniach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje już tytuł wykonawczy dotyczący tej samej szkody.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu karnym można orzec obowiązek naprawienia szkody, jeśli roszczenie to jest już przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie orzeczone, a istnieje tytuł wykonawczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można orzec obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeśli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono, co wynika z klauzuli antykumulacyjnej zawartej w art. 415 § 5 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy powołał się na art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że celem przepisu jest zapobieganie funkcjonowaniu w obrocie prawnym wielu tytułów egzekucyjnych dotyczących tego samego zdarzenia faktycznego. W sytuacji, gdy istnieje już ugoda z tytułem wykonawczym i toczy się postępowanie egzekucyjne, orzekanie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym byłoby niesłuszne i naruszałoby zasadę.

Czy orzeczona kara pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna do popełnionego czynu i winy oskarżonych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczona kara pozbawienia wolności nie jest rażąco niewspółmierna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary (art. 53 k.k.), uwzględniając stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, właściwości sprawców oraz cele kary. Kara mieści się w granicach ustawowego zagrożenia i jest adekwatna do okoliczności sprawy, nie nosząc cech rażącej niewspółmierności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżeni (w zakresie oddalenia apelacji)

Strony

NazwaTypRola
P. P. (1)innepełnomocnik oskarżyciela posiłkowego
M. K.inneoskarżony
P. P. (2)inneoskarżony
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty sądowe

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 46

Kodeks karny

Dotyczy obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.

k.p.k. art. 415 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady orzekania obowiązku naprawienia szkody, w tym przesłanki negatywne (innego postępowania lub prawomocnego orzeczenia).

k.p.k. art. 415 § 5

Kodeks postępowania karnego

Zawiera klauzulę antykumulacyjną, zakazującą orzekania obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie orzeczone.

k.k. art. 53

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów postępowania.

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa apelacji dotycząca rażącej niewspółmierności kary.

k.s.h. art. 299

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.

u.o.p.k. art. 13 § 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Dotyczy kosztów sądowych w sprawach karnych.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie tytułu wykonawczego w innej sprawie dotyczącej tej samej należności wyklucza orzekanie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym. • Kara pozbawienia wolności orzeczona przez Sąd Rejonowy nie jest rażąco niewspółmierna.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 46 k.k. w zw. z art. 415 § 1 k.p.k. poprzez nieorzeczenie obowiązku naprawienia szkody. • Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności wobec M. K. i P. P. (2).

Godne uwagi sformułowania

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego P. P. (1) jest bezzasadna w stopniu oczywistym i nie zasługuje na uwzględnienie. • Ratio legis art. 415 § 1 kpk ma na celu zapobieżenie funkcjonowaniu w obrocie prawnym tytułów egzekucyjnych wynikających z dochodzenia roszczenia dotyczącego tego samego zdarzenia faktycznego w postępowaniu karnym i innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. • Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 1 i § 5 k.p.k. w kontekście klauzuli antykumulacyjnej i istnienia tytułów wykonawczych w innych postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje już tytuł wykonawczy dotyczący tej samej szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą unikania podwójnego egzekwowania tych samych należności, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i cywilnego.

Czy można dochodzić odszkodowania dwa razy? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst