Orzeczenie · 2025-10-14

II GSK 855/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-14
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnagrzywnaszczepienia ochronneobowiązek prawnypostępowanie egzekucyjneprawo administracyjneNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez C.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia ochronnego dziecka. Skarżąca kwestionowała prawidłowość nałożenia grzywny, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku szczepień, brak wykonania badania kwalifikacyjnego oraz naruszenie praw konstytucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia (art. 119 § 1 u.p.e.a.) nie bada się zasadności ani wymagalności samego obowiązku, a jedynie dopuszczalność egzekucji, prawidłowość tytułu wykonawczego oraz czy obowiązek nie został wykonany. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż Minister Zdrowia zastosował właściwe przepisy, a tytuł wykonawczy był prawidłowy. Wnioski dowodowe skarżącej uznano za nieuzasadnione, a argumenty dotyczące naruszenia praw konstytucyjnych i Konwencji o Prawach Człowieka za nieprzekonujące w kontekście przedmiotu postępowania egzekucyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej zakresu kontroli sądu w sprawach o nałożenie grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązkowych szczepień.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i obowiązkowymi szczepieniami. Nie rozstrzyga merytorycznie o zasadności obowiązku szczepień.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia można badać zasadność i wymagalność obowiązku, do którego wykonania ma ona zmusić?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie bada się zasadności ani wymagalności samego obowiązku, a jedynie dopuszczalność egzekucji i prawidłowość tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 zd. drugie u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kontrola legalności postanowienia o nałożeniu grzywny obejmuje zbadanie zachowania warunków zastosowania środka egzekucyjnego.

Czy obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu obejmuje również obowiązek wykonania badania kwalifikacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest obowiązkiem zależnym względem powinności głównej, tj. poddania się samemu szczepieniu. Odmowa poddania się badaniu jest jakościowo zachowaniem wchodzącym w zakres niewykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu nie jest zaporą dla stwierdzenia niewykonania obowiązku poddania się szczepieniu, a samo badanie jest obowiązkiem poprzedzającym szczepienie.

Czy przepisy dotyczące obowiązku szczepień ochronnych naruszają prawa konstytucyjne, takie jak wolność człowieka i prawo do ochrony życia prywatnego, w sytuacji braku systemu odszkodowawczego za powikłania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście postępowania egzekucyjnego dotyczącego grzywny, przepisy te nie budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Człowieka, a ich ewentualna niekonstytucyjność w zakresie zasadności obowiązku szczepień nie wpływa na legalność postanowienia o grzywnie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przedmiot sprawy nie dotyczy zasadności obowiązku szczepień, a jedynie legalności nałożenia grzywny. Wskazał, że ewentualne problemy z konstytucyjnością przepisów dotyczących obowiązku szczepień nie mają wpływu na legalność postanowienia o grzywnie w postępowaniu egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (27)

Główne

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z. art. 4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 10 pkt 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

r.s.o. art. 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. 4

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

u.p.e.a. art. 3 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 29 § 1 zd. drugie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z. art. 17 § 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Konstytucja RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konwencja art. 8 § 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie grzywny w celu przymuszenia nie podlega badaniu zasadności obowiązku. • Tytuł wykonawczy był prawidłowy, a obowiązek nie został wykonany. • Niewykonanie badania kwalifikacyjnego jest częścią niewykonania obowiązku szczepienia.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązku szczepień i Programu Szczepień Ochronnych. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. • Naruszenie Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Człowieka poprzez przymuszanie do zabiegu medycznego bez systemu odszkodowawczego. • Naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie badania dopuszczalności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny poza kontrolą sądu pozostaje istota obowiązku • organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • niepoddawanie się badaniu nie jest zaporą dla stwierzenia, że nie doszło do wykonania obowiązku poddania się szczepieniu

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Krzysztof Dziedzic

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej zakresu kontroli sądu w sprawach o nałożenie grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązkowych szczepień."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i obowiązkowymi szczepieniami. Nie rozstrzyga merytorycznie o zasadności obowiązku szczepień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i egzekucji administracyjnej, choć rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach proceduralnych.

Grzywna za brak szczepienia: NSA wyjaśnia, co sąd może, a czego nie może badać w postępowaniu egzekucyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst