Orzeczenie · 2026-05-07

II GSK 812/23Odmowa udziału organizacji w postępowaniu koncesyjnym

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-07
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo geologiczne i górniczepostępowanie administracyjnekoncesjaochrona środowiskaudział społeczeństwadecyzja środowiskowawęgiel brunatnyorganizacja społecznaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organizacji społecznej "G." od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska. Minister odmówił dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego, argumentując, że postępowanie to było poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (ooś) wydaną z udziałem społeczeństwa, co na mocy art. 33 Prawa geologicznego i górniczego (p.g.g.) wyłącza możliwość udziału organizacji społecznych w postępowaniu koncesyjnym. WSA w Warszawie, w poprzednim wyroku, wskazał, że organ musi ustalić, czy decyzja ooś dotyczy tego samego przedsięwzięcia co wniosek koncesyjny. Minister, rozpatrując ponownie sprawę, stwierdził tożsamość przedsięwzięć i odmówił dopuszczenia organizacji. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym niezgodności art. 33 p.g.g. z prawem unijnym, błędnego zastosowania przepisu w sytuacji nieostatecznej decyzji ooś, naruszenia umowy polsko-czeskiej oraz Konstytucji RP, a także naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niezwiązanie się oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił tożsamość przedsięwzięć i zasadnie zastosował art. 33 p.g.g., ponieważ decyzja ooś została wydana z udziałem społeczeństwa i poprzedzała postępowanie koncesyjne. NSA podkreślił, że przepisy prawa unijnego (Dyrektywa EIA, Konwencja Aarhus) oraz umowa polsko-czeska zapewniają możliwość sądowej kontroli, a niekoniecznie udział w każdym etapie postępowania administracyjnego. Sąd nie znalazł podstaw do zadania pytania prejudycjalnego TSUE ani do przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Rozstrzygnięcie oparte zostało na utrwalonej wykładni przepisów dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych poprzedzonych decyzjami środowiskowymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 33 Prawa geologicznego i górniczego w kontekście udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych poprzedzonych decyzjami środowiskowymi, zgodność z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 13 maja 2021 r. w zakresie art. 33 p.g.g., choć sąd wskazuje na brak zasadniczej zmiany normy prawnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 33 Prawa geologicznego i górniczego, wyłączający udział organizacji społecznych w postępowaniu koncesyjnym, jeśli koncesja jest poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną z udziałem społeczeństwa, jest zgodny z prawem unijnym (Dyrektywa EIA, Konwencja Aarhus)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z prawem unijnym, ponieważ zapewniają możliwość sądowej kontroli decyzji, a niekoniecznie udział w każdym etapie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Dyrektywa EIA i Konwencja Aarhus zapewniają prawo do sądowej kontroli, a nie bezwzględny udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku, gdy decyzja środowiskowa została wydana z udziałem społeczeństwa, wyłączenie udziału organizacji w postępowaniu koncesyjnym jest zgodne z prawem.

Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana po wszczęciu postępowania koncesyjnego, ale przed jego zakończeniem, może stanowić podstawę do wyłączenia udziału organizacji społecznych w postępowaniu koncesyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli decyzja środowiskowa dotyczy tego samego przedsięwzięcia, co wniosek koncesyjny, jej wydanie przed zakończeniem postępowania koncesyjnego jest prawnie skuteczne i uzasadnia zastosowanie art. 33 Prawa geologicznego i górniczego.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na wcześniejszym wyroku WSA, potwierdził, że decyzja środowiskowa wydana po wszczęciu postępowania koncesyjnego, ale przed jego zakończeniem, jest wystarczająca do zastosowania art. 33 p.g.g., pod warunkiem tożsamości przedsięwzięć.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie wykazane jako mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA ocenił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a., nie zostały uzasadnione w sposób wskazujący na ich istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował wytyczne z poprzedniego wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (30)

Główne

p.g.g. art. 33

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.g. art. 41 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt. 5

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 72 § ust. 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 7

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 28

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 31 § § 1 pkt. 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 31 § § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.o.ś. art. 77 § § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 31 § § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt. 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 26 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt. 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja środowiskowa wydana z udziałem społeczeństwa wyłącza udział organizacji społecznych w postępowaniu koncesyjnym na mocy art. 33 p.g.g. • Tożsamość przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową i wnioskiem koncesyjnym została prawidłowo ustalona. • Przepisy prawa unijnego i międzynarodowego zapewniają sądową kontrolę, a niekoniecznie udział w każdym etapie postępowania administracyjnego. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował wytyczne z poprzedniego wyroku WSA i nie naruszył przepisów postępowania w sposób istotny wpływający na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 p.g.g. poprzez jego błędne zastosowanie i wyłączenie organizacji społecznej z postępowania. • Niezgodność art. 33 p.g.g. z prawem unijnym. • Uznanie za wystarczającą nieostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. • Naruszenie umowy polsko-czeskiej i Konstytucji RP. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezwiązanie się oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

ochrona interesów prawnych podmiotów reprezentujących społeczeństwo w takich postępowaniach następuje na etapie środowiskowych uwarunkowań inwestycji. • Skoro w rozpoznawanej sprawie wniosek o zmianę obowiązującej koncesji jedynie przez wydłużenie okresu jej obowiązywania jest przedsięwzięciem, dla którego wydano już decyzję środowiskową przy zapewnieniu udziału w tym postępowaniu organizacjom społecznym, to w sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 33 p.g.g. • Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości jednocześnie wynika, że o ile nie wyklucza się, by członkowie zainteresowanej społeczności mogli w toku postępowania prowadzonego przed organami administracji wnieść formułowane przez siebie zarzuty, to istotą wymagania określonego w art. 11 dyrektywy 2011/92 jest nie tyle zapewnienie kontroli tychże zarzutów w toku postępowania administracyjnego, ile przyznanie ww. podmiotom prawa do podważenia przed sądem zgodności rozstrzygnięcia z prawem pod względem materialnym lub formalnym

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Dąbek

sędzia

Grzegorz Dudar

sędzia del WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 Prawa geologicznego i górniczego w kontekście udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych poprzedzonych decyzjami środowiskowymi, zgodność z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 13 maja 2021 r. w zakresie art. 33 p.g.g., choć sąd wskazuje na brak zasadniczej zmiany normy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia udziału społeczeństwa w procesach decyzyjnych dotyczących wydobycia surowców naturalnych, co ma znaczenie dla ochrony środowiska i lokalnych społeczności. Interpretacja przepisów prawa geologicznego i górniczego w kontekście prawa UE jest istotna dla praktyków.

“Czy organizacje społeczne mają prawo głosu przy zmianie koncesji na wydobycie węgla? NSA rozstrzyga.”

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst