II GSK 598/23Kara pieniężna żywność odstąpienie od kary gis
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę A. P. na decyzję GIS o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów prawa żywnościowego. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ nie oceniły żądania skarżącej o odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu. GIS w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4, art. 15 § 1 pkt 2 i art. 269 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., kwestionując zastosowanie art. 189f k.p.a. w sprawie oraz powołanie się na uchwałę NSA III OPS 1/21. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (u.b.ż.) oraz Ordynacji podatkowej (o.p.), do której odsyła art. 104 ust. 3 u.b.ż., nie wyłączają stosowania tego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. NSA podkreślił, że skoro ani w u.b.ż., ani w o.p. nie ma konstrukcji odstąpienia od nałożenia kary, to art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi uzupełnienie regulacji. Sąd stwierdził, że organy nie oceniły podstaw odstąpienia od wymierzenia kary, co uzasadniało uchylenie decyzji przez WSA. NSA orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej i zasądzeniu kosztów postępowania od GIS na rzecz A. P.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów szczególnych, które nie przewidują wprost możliwości odstąpienia od kary, jeśli przepisy te nie wyłączają stosowania k.p.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przepisy szczególne nie regulują kwestii odstąpienia od kary, a jednocześnie nie zawierają wyraźnego wyłączenia stosowania k.p.a. w tym zakresie. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy przepisy odrębne wprost regulują te kwestie lub wyłączają stosowanie k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu) ma zastosowanie do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w sytuacji gdy przepisy tej ustawy oraz Ordynacji podatkowej nie normują wprost instytucji odstąpienia od nałożenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie, ponieważ przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz Ordynacji podatkowej nie wyłączają jego stosowania, a przepis ten stanowi uzupełnienie regulacji dotyczącej kar pieniężnych.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale III OPS 1/21, stwierdzając, że skoro przepisy szczególne (u.b.ż.) ani przepisy Ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 104 ust. 3 u.b.ż., nie zawierają konstrukcji odstąpienia od nałożenia kary, to art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie jako przepis uzupełniający.
Czy organ administracji publicznej, wymierzając karę pieniężną na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ma obowiązek rozważyć możliwość odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., nawet jeśli przepisy szczególne nie przewidują takiej możliwości wprost?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma taki obowiązek. Niezbadanie przez organ podstaw zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzję, ponieważ organ nie ocenił zasadności żądania skarżącej o odstąpienie od kary, co było jego obowiązkiem wynikającym z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.b.ż. art. 104 § 1
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
k.p.a. art. 189f § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.b.ż. art. 104 § 3
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Nakazuje stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej w zakresie nieuregulowanym w u.b.ż., z tym że organowi wymierzającemu karę przysługują uprawnienia organu podatkowego.
u.b.ż. art. 104 § 4
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa.
u.b.ż. art. 103 § 1
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Określa naruszenia przepisów prawa żywnościowego podlegające karze.
u.b.ż. art. 52c § 6
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Podstawa do wydania przepisów dotyczących zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży.
k.p.a. art. 189a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisów działu IVA k.p.a. (w tym art. 189f § 1 pkt 1) nie stosuje się, jeżeli w przepisach odrębnych uregulowano przesłanki wymiaru kary, odstąpienia od jej nałożenia, przedawnienia itp.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeżeli sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ.
p.p.s.a. art. 15 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 269 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
o.p. § III
Ordynacja podatkowa
Stosowana odpowiednio do kar pieniężnych na podstawie art. 104 ust. 3 u.b.ż.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
Dotyczy przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezbadanie podstaw odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty GIS dotyczące naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 15 § 1 pkt 2, art. 269 § 1 p.p.s.a.) poprzez błędną argumentację i powołanie się na uchwałę III OPS 1/21. • Zarzut GIS dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że niezastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. prowadziło do uchylenia decyzji, podczas gdy GIS twierdził, że przepis ten nie miał zastosowania lub nie zostały spełnione warunki do odstąpienia od kary.
Godne uwagi sformułowania
organ ani nie oceniał zasadności tego żądania, ani też nie formułował w zaskarżonej decyzji oceny, czy i z jakich powodów na to odstąpienie skarżąca zasługuje. • nie zachodzi określona w art. 189a § 2 zd. końcowe k.p.a. przeszkoda w stosowaniu art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. i przepis ten stanowi uzupełnienie regulacji art. 104 u.b.ż. • Skoro w badanej sprawie organy nie oceniały w ogóle podstaw odstąpienia od wymierzenia kary określonych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. [...] to wyrok Sądu I instancji należało ocenić jako odpowiadający prawu.
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów szczególnych, które nie przewidują wprost możliwości odstąpienia od kary, jeśli przepisy te nie wyłączają stosowania k.p.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przepisy szczególne nie regulują kwestii odstąpienia od kary, a jednocześnie nie zawierają wyraźnego wyłączenia stosowania k.p.a. w tym zakresie. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy przepisy odrębne wprost regulują te kwestie lub wyłączają stosowanie k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy ogólne (k.p.a.) mogą uzupełniać regulacje szczególne (ustawa o bezpieczeństwie żywności), co jest istotne dla praktyki stosowania prawa administracyjnego. Pokazuje też, że organy muszą badać wszystkie żądania stron, nawet te dotyczące odstąpienia od kary.
“Czy można uniknąć kary za naruszenia przepisów żywnościowych? NSA wyjaśnia, jak działa 'miękka' ręka prawa.”
Dane finansowe
WPS: 7000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.