Orzeczenie · 2025-11-13

II GSK 297/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-13
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa o świadczenie usługskarga kasacyjnaNSANFZobowiązek ubezpieczenia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawa dotyczyła ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego K. M. z tytułu wykonywania badań technicznych ciepłociągu w okresie od 3 września 2012 r. do 15 września 2012 r. na podstawie umowy nazwanej przez strony umową o dzieło. Sąd I instancji uznał, że umowa ta, ze względu na jej przedmiot (badanie parametrów rurociągu w celu stwierdzenia bezpieczeństwa jego dalszego użytkowania), stanowiła umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.), a nie umowę o dzieło (art. 627 k.c.). W konsekwencji, wykonawca podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca spółka zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej i nieustosunkowanie się do argumentacji) oraz przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym umowę. Sąd wyjaśnił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest odróżnienie umowy o dzieło (nastawionej na rezultat) od umowy o świadczenie usług (nastawionej na staranne działanie). W tym przypadku czynności K. M. miały charakter rutynowy, powtarzalny i techniczny, nie prowadziły do wytworzenia zindywidualizowanego dzieła, a jedynie do oceny stanu technicznego instalacji. Dlatego umowa została prawidłowo zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług, podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i art. 78 k.p.a. (nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka), wskazując, że materiał dowodowy był wystarczający do oceny charakteru umowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a także stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z badaniami technicznymi instalacji. Interpretacja przepisów k.p.a. jest standardowa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa nazwana przez strony umową o dzieło, której przedmiotem jest wykonanie badań technicznych ciepłociągu, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa o wykonanie badań technicznych ciepłociągu, mimo nazwania jej umową o dzieło, stanowi umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a zatem podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że charakter czynności wykonywanych przez K. M. (badanie parametrów rurociągu, ocena jego stanu technicznego przy użyciu specjalistycznego sprzętu) miał charakter rutynowy, powtarzalny i techniczny, nie prowadził do wytworzenia zindywidualizowanego dzieła, lecz stanowił świadczenie specjalistycznej usługi. W związku z tym umowa została prawidłowo zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Czy Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 7, 9, 11, 75, 77, 80 k.p.a.) poprzez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej i nieustosunkowanie się do argumentacji strony skarżącej co do charakteru spornej umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku było wystarczające, a organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a., przedstawiając stan sprawy, zarzuty, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Ponadto, organ prawidłowo oparł się na dostępnych dokumentach, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. nie znalazły potwierdzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. w G.

Przepisy (21)

Główne

u.ś.o. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.c. art. 750

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o. art. 85 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o. art. 109 § ust. 3a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.c. art. 627

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 734

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o badania techniczne ciepłociągu, mimo nazwania jej umową o dzieło, stanowi umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami prawa, a organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. • Nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego ani obowiązku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka.

Odrzucone argumenty

Umowa zawarta między spółką a K. M. była umową o dzieło, a nie umową o świadczenie usług. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego. • Sąd I instancji naruszył art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka.

Godne uwagi sformułowania

Zakres przedmiotowy umowy wskazywał, że czynności realizowane przez wykonawcę przesądzały o zawarciu umowy o świadczenie usług, do której stosuje się art. 750 w zw. z art. 734 k.c., a nie umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. • Umowę zlecenia zalicza się do umów starannego działania, nie zaś – jak w przypadku umowy o dzieło z art. 627 k.c. – do umów rezultatu. • Taka aktywność nosi cechy rutynowości. • Istotą umowy o dzieło jest wytworzenie dzieła, a więc wygenerowanie własną aktywnością widocznej, zindywidualizowanej, innowacyjnej, zmierzalnej zmiany w otaczającej rzeczywistości.

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a także stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z badaniami technicznymi instalacji. Interpretacja przepisów k.p.a. jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców i wykonawców.

Umowa o dzieło czy zlecenie? NSA wyjaśnia, kiedy badania techniczne generują obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst