II GSK 273/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawa dotyczyła ustalenia, czy umowy zawierane przez E. B. z wykonawcami na montaż elementów złączy meblowych miały charakter umów o dzieło, czy też umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Organy administracji i Sąd I instancji uznały, że ze względu na powtarzalność czynności, brak indywidualnego rezultatu oraz możliwość poddania prac jedynie ocenie staranności, a nie wad fizycznych, umowy te należy traktować jako umowy o świadczenie usług. W związku z tym, wykonawcy podlegali obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 627 i nast. KC zamiast art. 750 KC) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, a kluczowe jest ustalenie, czy umowa prowadzi do powstania samoistnego, jednorazowego i weryfikowalnego rezultatu, który można poddać sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. W analizowanym przypadku, przedmiot umowy – montaż elementów złączy meblowych – nie spełniał tych kryteriów, a umowy miały charakter umów starannego działania. Sąd odniósł się również do zarzutów procesowych, uznając je za niezasadne, w tym zarzut dotyczący dopuszczenia jako dowodu kserokopii dokumentów, wskazując na specyfikę postępowania w sprawach ubezpieczenia zdrowotnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a także dopuszczalności dowodowej kserokopii dokumentów w postępowaniu przed NFZ.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów o świadczenie usług, gdzie kluczowe jest ustalenie charakteru rezultatu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowy o montaż elementów złączy meblowych, charakteryzujące się powtarzalnością czynności i brakiem indywidualnego rezultatu, powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło, czy jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowy te należy kwalifikować jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a nie jako umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Kluczowe kryteria odróżniające umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług to możliwość poddania rezultatu sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych oraz określenie indywidualnego, samoistnego rezultatu. W analizowanym przypadku, czynności montażu elementów złączy meblowych nie spełniały tych kryteriów, a umowy miały charakter umów starannego działania, a nie umów o rezultat.
Czy kserokopie dokumentów, przekazane przez ZUS do NFZ w ramach wniosku o ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, mogą stanowić dowód w sprawie, mimo braku poświadczenia zgodności z oryginałem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kserokopie dokumentów przekazane przez ZUS do NFZ w ramach wniosku o ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu posiadają pełen walor dowodowy, zgodnie z art. 109 ust. 3a ustawy o świadczeniach.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w art. 109 ust. 3a stanowi, że wnioskodawca (w tym ZUS) dołącza kopie posiadanych dokumentów i informacje uzasadniające treść żądania. Przepis ten nadaje tym kopiom walor dowodowy.
Przepisy (16)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e)
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 3a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KPC art. 2431
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy o montaż elementów złączy meblowych, ze względu na powtarzalność czynności i brak indywidualnego rezultatu, należy traktować jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło. • Kserokopie dokumentów przekazane przez ZUS do NFZ w ramach wniosku o ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu posiadają walor dowodowy.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja umów jako umów o dzieło. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 106 § p.p.s.a. w zw. z art. 2431 KPC, art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu charakteru umowy jako umowy o dzieło, nie są elementami decydującymi samodzielnie o rodzaju zobowiązania • granica między usługami a dziełem może 'bywać płynna' • ocena umowy z punktu widzenia art. 353¹ k.c. wymaga skutecznego – co trzeba podkreślić – zaprzeczenia przez organ ubezpieczeń społecznych, że układając swą relację w formie umowy o dzieło, strony ustaliły ją w sposób odpowiadający właściwości tego stosunku prawnego i wykazania, że łączył je inny stosunek prawny • cechą konstytutywną dzieła jest samoistność (materialnego lub niematerialnego) rezultatu • istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych • uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia i wolne jest od wskazywanych przez stronę wad i deficytów • brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a także dopuszczalności dowodowej kserokopii dokumentów w postępowaniu przed NFZ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja może być stosowana do podobnych umów o świadczenie usług, gdzie kluczowe jest ustalenie charakteru rezultatu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenie, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe i podatkowe. Interpretacja NSA jest istotna dla wielu przedsiębiorców i wykonawców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz składki zdrowotne od montażu mebli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.