Orzeczenie · 2015-09-25

II GSK 1226/15Niedopuszczalnosc skargi do sądu administracyjnego w sprawach ZUS

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2015-09-25
NSAUbezpieczenia społeczneWysokansa
ZUSkontrolanieważność decyzjiwłaściwość sądudopuszczalność skargipostępowanie administracyjnesąd administracyjnysąd powszechny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę S. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą nieważność postanowienia o unieważnieniu kontroli. Sąd administracyjny uznał, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, a błędne pouczenie organu nie mogło wpływać na dopuszczalność skargi. S. J. złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów o dopuszczalności skargi oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WSA i umorzył postępowanie. Sąd kasacyjny stwierdził, że sprawa nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, powołując się na uchwałę NSA I OPS 1/13. Podkreślono, że postanowienie sądu powszechnego o przekazaniu sprawy do właściwości sądu administracyjnego, wydane w trybie art. 200 § 1 kpc, nie wiąże sądu administracyjnego w kwestii właściwości, jeśli jest ono oczywiście błędne i prowadziłoby do zmiany ustawowej właściwości sądów administracyjnych. W takiej sytuacji, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd ten jest zobowiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. NSA uznał, że postępowanie przed WSA było bezprzedmiotowe od samego początku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach przekazanych przez sądy powszechne, zwłaszcza w kontekście błędnych postanowień o niewłaściwości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd powszechny błędnie uznał się za niewłaściwy w sprawie należącej do właściwości sądów administracyjnych, a następnie sąd administracyjny stwierdził brak swojej właściwości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji ZUS, wydanej w trybie nadzwyczajnym, należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy dotyczące odwołania od decyzji ZUS wydanej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 83a ust. 2 i art. 83 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie należą do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji ZUS wydanej w trybie nadzwyczajnym, nawet jeśli sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Błędne postanowienie sądu powszechnego nie może zmieniać ustawowej właściwości sądów administracyjnych.

Czy błędne pouczenie organu administracji publicznej o środkach zaskarżenia wpływa na dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, ale nie może też skutkować dopuszczalnością skargi wniesionej z naruszeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie

Choć błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, nie może ono prowadzić do rozpoznania sprawy przez sąd, który nie jest właściwy rzeczowo, co byłoby sprzeczne z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jakie są konsekwencje stwierdzenia przez sąd administracyjny, że sprawa nie należy do jego właściwości, mimo przekazania jej przez sąd powszechny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny, stwierdzając brak swojej właściwości, powinien umorzyć postępowanie, nawet jeśli sprawa została mu przekazana przez sąd powszechny.

Uzasadnienie

Przepis art. 58 § 4 p.p.s.a. nakazuje sądowi administracyjnemu przejęcie sprawy, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, ale nie nakłada obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W takiej sytuacji sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i umorzył postępowanie przed WSA.

Przepisy (36)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83a § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 201

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.d.g. art. 84c § ust. 9

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 79a § ust. 6 pkt 6 i 7

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 83 § ust. 1, 2 i 3

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. • Postanowienie sądu powszechnego o przekazaniu sprawy nie wiąże sądu administracyjnego w kwestii właściwości, jeśli jest ono oczywiście błędne. • Postępowanie sądowoadministracyjne było bezprzedmiotowe od samego początku z powodu braku właściwości sądu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego kasacyjnie dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., art. 138, 137, 139 p.p.s.a., art. 2 Konstytucji RP, art. 7 k.p.a., art. 112 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Błędne zastosowanie przez sąd powszechny przepisów o właściwości nie oznacza, że z mocy wadliwego postanowienia zmieni się ustawowa właściwość sądów administracyjnych. • Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że wadliwe orzeczenie sądu powszechnego miałoby pierwszeństwo wobec przepisów konstytucyjnych i ustawowych dotyczących właściwości sądów administracyjnych. • Prawo do sądu nie może mieć charakteru absolutnego. • Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. • Każdemu przysługuje prawo do sądu właściwego do rozpoznania określonej sprawy, a nie prawo do jakiegokolwiek sądu.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach przekazanych przez sądy powszechne, zwłaszcza w kontekście błędnych postanowień o niewłaściwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd powszechny błędnie uznał się za niewłaściwy w sprawie należącej do właściwości sądów administracyjnych, a następnie sąd administracyjny stwierdził brak swojej właściwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii właściwości sądu i potencjalnych konfliktów między systemem sądów powszechnych a administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

“Sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, ale sąd administracyjny i tak umorzył sprawę. Dlaczego?”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst