Pełny tekst orzeczenia II GSK 1226/15

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3502/14 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o unieważnieniu kontroli postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W.

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r. odrzucił skargę S. J. – O. O. i M. S. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o unieważnieniu kontroli .

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z [...] lipca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. powiadomił Firmę O. O. i M. "S." we W. o zamiarze wszczęcia kontroli wskazując jej zakres.

W dniu [...] lipca 2012 r. ZUS poprzez uprawnionego Inspektora Kontroli wydał upoważnienie dla inspektora kontroli w osobie K. T. do przeprowadzenia kontroli w siedzibie płatnika składek S. J. –O. M. i O. we W. wskazując zakres przedmiotowy kontroli oraz datę jej rozpoczęcia i przewidywany okres jej zakończenia czyli 12 dni roboczych od daty doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. została wszczęta kontrola w ramach, której sprawdzono umowy o dzieło zawarte w 2009 r., ich księgowanie oraz poproszono kontrolowanego o dostarczenie kserokopii wspomnianych umów.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. inspektor kontroli sporządziła notatkę służbową, z której wynikało, że kontrolowany podmiot upoważnił doradcę podatkowego do reprezentowania go w toku kontroli oraz odmówił dostarczenia żądanych kserokopii umów o dzieło żądając pisemnego wniosku oraz odmówił złożenia wyjaśnień na temat ww. umów.

Pismem z [...] sierpnia 2012 r. inspektor kontroli wezwała kontrolowanego do wydania w dniu [...] września 2012 r. uwierzytelnionych kserokopii żądanych uprzednio umów o dzieło oraz w notatce służbowej z tego samego dnia zawarła informację, że: kontrolowany odmówił przyjęcia wezwania do wydania dokumentów oraz zakwestionował wraz ze swoim pełnomocnikiem prawidłowość wystawienia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

W dniu [...] września 2012 r. inspektor kontroli sporządziła wezwanie do płatnika składek (przyjęte przez niego) do przedstawienia w dniu [...] września 2012 r. żądanych uprzednio umów o dzieło i dotyczących ich rachunków. Jednocześnie tego samego dnia inspektor kontroli zwróciła się do ZUS O/W. Wydział Kontroli Płatników Składek o wyrażenie zgody na zmianę terminu zakończenia kontroli do 24 dni roboczych wskazując, że firma jest średnim przedsiębiorcą. Zgoda ta została wyrażona pisemnie tego samego dnia przez uprawnionego Inspektora Kontroli ZUS .

W tym stanie rzeczy w dniu [...] września 2012 r. kontrolująca w osobie K. T., pisemnie poinformowała o przedłużeniu kontroli kontrolowany podmiot doręczając mu jednocześnie tego samego dnia stosowne upoważnienie w tym zakresie.

W dniu [...] września 2012 r. pełnomocnik płatnika składek złożył sprzeciw w związku z prowadzeniem kontroli wskazując, że odbywa się ona z naruszeniem przepisów art. 79a ust. 6 pkt 6 i 7 oraz w związku z art. 83 ust. 1, 2 i 3 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej ponieważ termin prowadzenia kontroli nie został skutecznie przedłużony w związku z czym minął, co nakazuje umorzenie postępowania kontrolnego.

Postanowieniem z [...] września 2012 r. ZUS Oddział we W. na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 6 oraz art. 92 a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 84c ust. 9 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 124 i 125 k.p.a. postanowił kontynuować prowadzenie kontroli.

Od postanowienia kontrolowany podmiot złożył zażalenie.

Postanowieniem z [...] października 2012 r. Prezes ZUS utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Od postanowienia tego kontrolowany przedsiębiorca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2579/12 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] września 2012 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych unieważnił kontrolę prowadzoną na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Od postanowienia kontrolowany podmiot złożył zażalenie.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 156 1 pkt 2 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) oraz w związku z 83a ust. 2 i art. 83 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził nieważność postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. (znak:[...]) o unieważnieniu kontroli realizowanej na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W niniejszej decyzji zawarto pouczenie, że przysługuje od niej, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W.

S. J. w dniu [...] czerwca 2014 r. zgodnie z pouczeniem wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt VIIIU 1406/14 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. uznał się niewłaściwym rzeczowo i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., jako właściwemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę strony wskazując, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Sąd wskazał, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zatem jednoznacznie wynika, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest m.in. wyczerpanie środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] została wydana w I instancji w trybie nadzwyczajnym i przysługiwał od niej środek zaskarżenia. Bez znaczenia przy tym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że zaskarżona decyzja zawierała błędne pouczenie. Wprawdzie takie błędne pouczenie nie może szkodzić stronie (art. 112 k.p.a.) jednakże okoliczność ta nie mogła skutkować dopuszczalnością skargi. Byłoby to sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędne pouczenie stanowi jedynie okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, skargę wniesioną na orzeczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydane w I instancji, uznał za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

S. J. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

a) art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że wniesienia skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne;

b) art. 174 pkt 1) w zw. z art. 138, art. 137 § 1-4, art. 139 § 1-4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do rozstrzygnięcia innego przedmiotu sprawy, aniżeli ten, który strona skarżąca wniosła;

c) art. 2 Konstytucji RP tj. zasady określanej mianem "demokratycznego prawa" poprzez uznanie wbrew przepisom prawa, że Sąd administracyjny nie jest właściwym do rozpoznania sprawy, podczas gdy sprawa została mu przekazana na skutek prawomocnego postanowienia Sądu powszechnego, a nie na skutek błędnego pouczenia skarżącego.

2. przepisów prawa procesowego:

a) art. 7 k.p.a. tj. zasady określanej mianem "zasady prawdy obiektywnej" poprzez uznanie, że sąd administracyjny podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes obywatela;

b) art. 112 k.p.a. przez jego błędną interpretację w niniejszej sprawie przez stwierdzenie, że błędne pouczenie ZUS w decyzji z [...] maja 2014 r. nie przyniosło stronie skarżącej żadnej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 i art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w pkt od 1) do pkt 9) w § 2 art. 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Z kolei, art. 1 p.p.s.a. zawiera legalną definicję sprawy sądowoadministracyjnej: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowo administracyjne)."

Według art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 121), od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że rozpoznanie odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2014 r. wydanej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) w związku z art. 126 k.p.a. oraz w związku z art. 83a ust. 2 i art. 83 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 czerwca 2013 r., I OPS 1/13 zaprezentował następujący pogląd: "Od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji, w tym odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego."

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. postanowieniem z 24 listopada 2014 r., sygn. akt VIIIU 1406/14 uznał się niewłaściwym rzeczowo do rozpoznania odwołania od wskazanej nieostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., jako właściwemu. Postanowienie to wydane w trybie art. 200 § 1 kpc (Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym) nie mogło jednak wywołać skutku z art. 200 § 2 kpc (Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Nie dotyczy to wypadku przekazania sprawy sądowi wyższego rzędu. Sąd ten w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekaże sprawę innemu sądowi, który uzna za właściwy, nie wyłączając sądu przekazującego), ponieważ związanie to obejmuje tylko sądy powszechne. Zgodnie z art. 394 § 1 pkt 1) kpc, zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie. Strony nie wniosły zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2014 r.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nie może on jednak odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy (art. 58 § 4 p.p.s.a.). Z tego ostatniego przepisu wynika jedynie obowiązek przejęcia przez sąd administracyjny sprawy, w której sąd powszechny stwierdził swą niewłaściwość. Natomiast przepis ten nie nakłada obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Błędne zastosowanie przez sąd powszechny przepisów o właściwości nie oznacza, że z mocy wadliwego postanowienia zmieni się ustawowa właściwość sądów administracyjnych. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że wadliwe orzeczenie sądu powszechnego miałoby pierwszeństwo wobec przepisów konstytucyjnych i ustawowych dotyczących właściwości sądów administracyjnych.

Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2298/13 stwierdził: "Niemniej jednak w tej sprawie nie może mieć zastosowania art. 58 § 4 p.p.s.a. nakazujący sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przepis ten nie obejmuje przypadków, w których stanowisko sądu powszechnego co do jego niewłaściwości w określonej sprawie jest oczywiście błędne i gdyby zostało zaakceptowane, prowadziłoby do zmiany ustawowo określonej właściwości sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., II FSK 67/08, ZNSA 2011, nr 1, s. 164)."

Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 1) p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna. Niedopuszczalność drogi sądowej zachodzi w wypadku spraw, których przedmiot nie należy do kategorii wymienionych w art. 3–5 p.p.s.a. Typowym przykładem spełnienia przesłanek z art. 183 § 2 pkt 1) jest rozpoznanie przez WSA skargi w sprawie nienależącej do kognicji sądu administracyjnego (tak: B. Dauter, Komentarz do art.183 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX).

"W doktrynie przyjmuje się, że prawo do sądu nie może mieć charakteru absolutnego (por. Z. Kmieciak, Spory o właściwość a prawo jednostki do sądu, Glosa 2003, nr 9, str. 6 i uwzględniona tam literatura). Może się bowiem zdarzyć, że również sąd administracyjny będzie niewłaściwy, czy jak w sprawie niniejszej, właściwość sądu, który w rzeczywistości sądem właściwym nie jest, kreowana byłaby przez oczywiście błędne orzeczenie sądu powszechnego uznającego się niewłaściwym." (tak: postanowienie NSA z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 67/08).

Według art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 ust. 1 Konstytucji RP). Postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP). Natomiast zgodnie z art. 177 Konstytucji RP, sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184 Konstytucji RP). Z przepisów tych jasno wynika, ze każdemu przysługuje prawo do sądu właściwego do rozpoznania określonej sprawy, a nie prawo do jakiegokolwiek sądu. .

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o każdą przyczynę, która zaistniała w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

Z kolei, według art. 189 p.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Przepis ten przewiduje sytuację, kiedy w toku rozpoznania sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostanie ujawniona, niedostrzeżona przez sąd pierwszej instancji, podstawa do odrzucenia skargi albo do umorzenia postępowania. W takim wypadku NSA wydaje jedno z dwóch postanowień: uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę albo uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz umarza postępowanie. W uzasadnieniu uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09 Naczelny Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że samodzielność regulacji zawartej w art. 189 p.p.s.a. powoduje, że jego zastosowanie nie może być ograniczone jedynie do podstaw odrzucenia skargi przewidzianych w art. 58 § 1 pkt 1, 4 i 5 p.p.s.a., jednocześnie pokrywających się z przesłankami nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.). Przyjęcie takiego stanowiska nie tylko podważałoby samodzielny charakter art. 189 p.p.s.a., ale również ograniczało możliwość jego zastosowania jedynie do części przypadków wskazanych w tym przepisie, gdy ograniczenie to nie wynika z żadnego przepisu prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. błędnie przyjął, że jest właściwy do merytorycznego rozpoznania sprawy, która nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało zainicjowane złożeniem skargi przez stronę postępowania, lecz zostało zainicjowane wadliwym postanowieniem sądu powszechnego o przekazaniu sprawy według właściwości w sytuacji ewidentnego braku tej właściwości po stronie sądu administracyjnego. Wobec tego, już od początku postępowanie sądowoadministracyjne było bezprzedmiotowe. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała w toku postępowania sądowoadministracyjnego tj. po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego lub też, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, po przekazaniu sądowi administracyjnemu sprawy przez sąd powszechny, który uznał się niewłaściwym rzeczowo do rozpoznania odwołania od nieostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie sądu powszechnego wydane w trybie art. 200 § 1 kpc przekazujące sprawę sądowi administracyjnemu nie powoduje sytuacji, że odwołanie strony wniesione od nieostatecznej decyzji administracyjnej do właściwego sądu powszechnego z chwilą przekazania sprawy sądowi administracyjnemu staje się skargą w rozumieniu przepisów Rozdziału 2 Skarga (p.p.s.a.), która może podlegać odrzuceniu z innych przyczyn, niż ta wskazana w art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. W sytuacji, kiedy zgodnie z art. 58 § 4 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, to w razie stwierdzenia, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego jest on zobowiązany umorzyć postępowanie.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 189 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz umorzył postępowanie.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Mając na uwadze ten przepis oraz wskazane już regulacje konstytucyjne gwarantujące każdemu prawo do sądu właściwego, odwołanie strony winno zostać rozpoznane przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W.

Odnośnie wniosku strony o zwrot kosztów należy wyjaśnić, że o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 (dostępna w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl