Orzeczenie · 2016-11-24

II GSK 1126/15Korekta finansową zamówienia publiczne konsorcja

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2016-11-24
NSAAdministracyjneWysokansa
zamówienia publicznekonsorcjaSIWZrówne traktowanie wykonawcówkorekta finansowaśrodki unijnePrawo zamówień publicznychfinanse publiczneNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję Zarządu Województwa nakładającą na Gminę korektę finansową w wysokości 243.019,79 zł. Korekta została nałożona z powodu naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych (pzp) przy realizacji projektu "Odnowa zdegradowanych obszarów miejskich". Według organu odwoławczego, Gmina naruszyła art. 7 ust. 1 w związku z art. 23 pzp, wymagając od wykonawców ubiegających się wspólnie o zamówienie (w ramach konsorcjum) złożenia przez każdego z nich z osobna wszystkich wymaganych dokumentów, oświadczeń i zaświadczeń. Organ uznał, że takie sformułowanie warunku w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co skutkowało koniecznością zastosowania 5% korekty finansowej na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych oraz § 10 i § 12 umowy o dofinansowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylając decyzję organu, podzielił stanowisko organu co do naruszenia zasad pzp, ale jednocześnie uznał, że samo sformułowanie warunku w SIWZ, choć językowo jednoznaczne, mogło prowadzić do naruszenia prawa wspólnotowego (art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006), skutkując potencjalną szkodą w budżecie UE. Sąd I instancji wskazał na konieczność zastosowania metody wskaźnikowej do szacowania szkody i zwrócił uwagę na nieprawidłowości w stosowaniu taryfikatorów przez organ. Gmina L. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 23 pzp, art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006) oraz prawa procesowego (m.in. art. 141 § 4 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa). Gmina argumentowała, że jej intencją nie było dyskryminowanie konsorcjów, a wykładnia językowa SIWZ nie powinna być jedyną podstawą rozstrzygnięcia. Podnosiła również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i ogólnikowości uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy. Sąd II instancji uznał zarzuty procesowe za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, stwierdzając, że uzasadnienie WSA było zwięzłe, logiczne i zawierało wszystkie wymagane elementy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził, że naruszenie zasad pzp, w tym zasady równego traktowania wykonawców, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, która może skutkować nałożeniem korekty finansowej i zwrotem środków. Sąd podkreślił, że art. 7 ust. 1 pzp jest implementacją prawa unijnego, a naruszenie tej zasady, nawet jeśli formalne, mogło ograniczyć konkurencję i uzasadniać zastosowanie korekty. NSA uznał, że Gmina, formułując warunek w SIWZ, naruszyła art. 23 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pzp, co było podstawą do nałożenia korekty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących warunków udziału w postępowaniu dla konsorcjów oraz stosowanie korekt finansowych w przypadku naruszenia prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wymogami SIWZ i zastosowaniem korekty finansowej w kontekście funduszy UE. Interpretacja przepisów Pzp może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wymóg złożenia przez każdego członka konsorcjum z osobna wszystkich wymaganych dokumentów, oświadczeń i zaświadczeń w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego narusza zasadę równego traktowania wykonawców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taki wymóg narusza zasadę równego traktowania wykonawców, ponieważ konsorcjum powinno być traktowane jako całość, a nie jako suma indywidualnych podmiotów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymóg złożenia przez każdego członka konsorcjum z osobna wszystkich wymaganych dokumentów jest sprzeczny z istotą konsorcjum, które ma na celu łączenie potencjału jego członków. Taki zapis w SIWZ prowadzi do zwielokrotnienia wymogów w stosunku do pojedynczego wykonawcy i narusza zasadę równego traktowania.

Czy naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, polegające na dyskryminacyjnym traktowaniu konsorcjów, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, skutkującą potencjalną szkodą w budżecie Unii Europejskiej i możliwością nałożenia korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, w tym implementowanych przepisów krajowych takich jak Pzp, które może spowodować szkodę w budżecie UE, stanowi nieprawidłowość uzasadniającą nałożenie korekty finansowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że naruszenie zasad Pzp, które jest implementacją prawa unijnego, jest naruszeniem prawa wspólnotowego. Nawet jeśli szkoda jest jedynie potencjalna (nieudowodniona w sposób rzeczywisty), a nie rzeczywista, może stanowić podstawę do zastosowania korekty finansowej, szacowanej metodą wskaźnikową.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco szczegółowe i czy odnosiło się do wszystkich zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było zwięzłe, logiczne i zawierało wszystkie wymagane elementy, a przepis art. 141 § 4 ppsa nie nakłada obowiązku odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi, lecz jedynie do tych mających prawne znaczenie dla sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa, jest jasne, konkretne i wyjaśnia przesłanki rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny musi prowadzić do uchylenia wyroku, jeśli nie miało istotnego wpływu na jego wynik.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy L. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (14)

Główne

pzp art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Wymóg złożenia przez każdego z wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia wszystkich wymaganych specyfikacją dokumentów, oświadczeń i zaświadczeń narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

pzp art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia, co oznacza, że warunki udziału w postępowaniu powinny być spełniane przez konsorcjum jako całość, a nie przez każdego członka z osobna.

uofp art. 207 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Naruszenie przepisów dotyczących wykorzystania środków publicznych, w tym środków z funduszy europejskich, może skutkować obowiązkiem zwrotu tych środków.

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa wspólnotowego, które mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Możliwość żądania zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem prawa wspólnotowego, w tym poprzez korekty finansowe.

Pomocnicze

uofp art. 207 § ust. 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

ppsa art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

kpa art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

kpa art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

kpa art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów według zasad logiki i doświadczenia życiowego.

kpa art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do uzupełnienia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady równego traktowania wykonawców przez Gminę poprzez dyskryminacyjne sformułowanie warunku w SIWZ dla konsorcjów. • Naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych jako nieprawidłowość w rozumieniu prawa UE, uzasadniająca nałożenie korekty finansowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy o braku naruszenia prawa materialnego i procesowego. • Argumentacja Gminy o wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. • Argumentacja Gminy o braku wykazania szkody potencjalnej w budżecie UE.

Godne uwagi sformułowania

Warunki te powinno spełniać natomiast konsorcjum jako całość. • Każdy z wykonawców z osobna, który zamierzał ubiegać się wyłącznie jednak w ramach konsorcjum, a nie samodzielnie o uzyskanie zamówienia, został ewidentnie i jednoznacznie zobligowany w zastrzeżeniu siwz do przedłożenia wszystkich wymaganych specyfikacjami dokumentów, oświadczeń i zaświadczeń. • W ocenie WSA w sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp, bowiem środki wykorzystano z naruszeniem § 10 ust. 1 pkt 6 i pkt 7 oraz § 12 umowy o dofinansowanie. Formułując sporny warunek zamawiający złamał zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. • Pod tym pojęciem należy jednak rozumieć 'naruszenie jakiekolwiek przepisu prawa wspólnotowego, które mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej'. • Właśnie ta forma nie ma wpływu na jakość uzasadnienia, jeżeli realizuje nakaz wynikający z art. 141 § 4 ppsa. • Art. 7 ust. 1 pzp jest wprost przeniesieniem regulacji unijnej do polskiego porządku prawnego. Z tego więc powodu trafnie zauważył Sąd I instancji, że naruszenie tej normy prawnej jest naruszeniem prawa unijnego.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Trzecki

sędzia

Marek Sachajko

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących warunków udziału w postępowaniu dla konsorcjów oraz stosowanie korekt finansowych w przypadku naruszenia prawa UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wymogami SIWZ i zastosowaniem korekty finansowej w kontekście funduszy UE. Interpretacja przepisów Pzp może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w zamówieniach publicznych – sposobu formułowania warunków dla konsorcjów i konsekwencji finansowych naruszeń. Jest to istotne dla praktyków prawa zamówień publicznych i beneficjentów funduszy UE.

“Konsorcja w przetargach: Jak jeden zapis w SIWZ może kosztować miliony?”

Dane finansowe

WPS: 243 019,79 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst