Orzeczenie · 2026-06-17

II FZ 36/26Uchylenie zawieszenia postępowania podatkowego NSA 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-17
NSAPodatkoweWysokansa
zawieszenie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyszybkość postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażaleniesąd administracyjnyorgan celno-skarbowypodatek dochodowy

Sprawa dotyczyła zażalenia Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które zawiesiło postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie, opierając się na fakcie toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy (sygn. akt SK 11/26) dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Organ podatkowy wniósł zażalenie, argumentując, że zawieszenie było nieuzasadnione i naruszało przepisy postępowania, w tym zasadę szybkości. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do zażalenia. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest fakultatywne i powinno być uzasadnione niezbędnością, celowością, sprawiedliwością oraz ekonomiką procesową. Sąd wskazał, że oczekiwanie na wyrok TK, zwłaszcza gdy skarga konstytucyjna nie została jeszcze przyjęta do merytorycznego rozpoznania, narusza zasadę szybkości postępowania (art. 7 p.p.s.a.) i konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). NSA zaznaczył, że sądy administracyjne są związane wyrokami TK, ale nie samymi skargami konstytucyjnymi, a brak wyznaczonego terminu rozprawy przed TK nie stanowi wystarczającej podstawy do zawieszenia postępowania. Ponadto, NSA podkreślił moc wiążącą uchwał NSA i własne ugruntowane stanowisko w podobnych sprawach. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie decyzji o odmowie zawieszenia postępowania w sytuacji oczekiwania na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy skarga konstytucyjna nie została jeszcze przyjęta do merytorycznego rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie sądowe w sprawie podatkowej, oczekując na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie powinien zawieszać postępowania w takiej sytuacji, jeśli nie jest to niezbędne i celowe, a narusza to zasadę szybkości postępowania.

Uzasadnienie

Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest fakultatywne i wymaga oceny celowości oraz niezbędności. Oczekiwanie na wyrok TK, zwłaszcza gdy skarga nie została jeszcze przyjęta do merytorycznego rozpoznania, narusza zasadę szybkości postępowania i prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sądy administracyjne są związane wyrokami TK, ale nie samymi skargami konstytucyjnymi.

Czy samo złożenie skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego stanowi wystarczającą podstawę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania przepisu z obrotu prawnego nie jest wystarczającą podstawą do zawieszenia postępowania, zwłaszcza gdy nie wyznaczono terminu rozprawy przed TK.

Uzasadnienie

Obowiązują zasady szybkości i ekonomiki postępowania oraz domniemanie konstytucyjności przepisu do czasu stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją przez TK. Prawo strony jest chronione przez możliwość wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o zawieszeniu postępowania.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga oceny celowości, niezbędności, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. Nie może naruszać zasady szybkości postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości postępowania, która ma związek z konstytucyjnym prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Moc wiążąca uchwał abstrakcyjnych i konkretnych.

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku uchylenia przepisu przez TK.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kompetencja sądów administracyjnych do rozpoznawania sporów.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Moc prawna orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieszenie postępowania było nieuzasadnione i naruszało zasadę szybkości postępowania. • Oczekiwanie na wyrok TK nie jest wystarczającą podstawą do zawieszenia postępowania, zwłaszcza gdy skarga konstytucyjna nie została przyjęta do merytorycznego rozpoznania. • Sąd administracyjny posiada środki prawne do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie postępowania jest fakultatywne • naruszenie zasady szybkości postępowania • nie jest dostateczną podstawą do stwierdzenia, że powstało zagadnienie wstępne • zasada domniemania konstytucyjności przepisu do czasu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny jego niezgodności z ustawą zasadniczą

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o odmowie zawieszenia postępowania w sytuacji oczekiwania na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy skarga konstytucyjna nie została jeszcze przyjęta do merytorycznego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z relacją między sądem administracyjnym a Trybunałem Konstytucyjnym oraz zasadą szybkości postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

“NSA: Oczekiwanie na TK nie usprawiedliwia paraliżu sądów. Kluczowa zasada szybkości postępowania.”

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst