II FSK 916/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne L. S.A. oraz Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Głównym zarzutem L. S.A. było instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było podstaw do takiego stwierdzenia, wskazując m.in. na przesłuchanie świadków. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując całokształt działań organów, uznał jednak, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne. Sąd wskazał na bliskość dat wydania decyzji podatkowej i wszczęcia postępowania karnego, długotrwałe zawieszenie tego postępowania bez uzasadnienia oraz brak udostępniania materiałów z postępowania karnego do postępowania podatkowego. NSA stwierdził, że celem wszczęcia postępowania karnego było jedynie przerwanie biegu terminu przedawnienia, a nie realizacja celów postępowania karnego. W związku z tym, NSA uznał, że nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i oddalił obie skargi kasacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy okoliczności faktycznych i dowodowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne i w konsekwencji nie powodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli jego celem jest jedynie przerwanie biegu terminu przedawnienia, a nie realizacja celów postępowania karnego. W takim przypadku nie następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że analiza całokształtu działań organów, w tym bliskość dat wydania decyzji podatkowej i wszczęcia postępowania karnego, długotrwałe zawieszenie tego postępowania bez uzasadnienia oraz brak udostępniania materiałów, świadczy o instrumentalnym charakterze wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Brak woli realizacji celów postępowania karnego przez organ karno-skarbowy potwierdza tę ocenę.
Czy sąd administracyjny powinien badać przesłanki zawieszenia postępowania karnego skarbowego na podstawie art. 114a K.k.s. w kontekście zarzutu instrumentalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien badać przesłanki zawieszenia postępowania karnego skarbowego, ponieważ decyzja o zawieszeniu nie może być dowolna i musi być uzasadniona. Analiza tych przesłanek jest istotna dla oceny zarzutu instrumentalności wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zawieszenie postępowania karnego skarbowego na podstawie art. 114a K.k.s. nie jest obligatoryjne, ale musi być uzasadnione. Sąd powinien badać te przesłanki, oceniając zarzut instrumentalności, ponieważ analiza ta ma istotne znaczenie dla oceny zasadności wszczęcia postępowania.
Czy organy podatkowe mogą kwestionować tok postępowania karnego skarbowego i cel podejmowanych czynności procesowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sądy administracyjne mają prawo oceniać zasadność i celowość czynności procesowych w postępowaniu karnym skarbowym, zwłaszcza w kontekście zarzutu instrumentalności.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że kluczowym zagadnieniem jest prawna możliwość kwestionowania przez organy podatkowe i sąd administracyjny toku postępowania karnego skarbowego i celu podejmowanych czynności procesowych. NSA potwierdził, że analiza ta jest niezbędna do oceny zarzutu instrumentalności.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego, jeśli jest instrumentalne i służy jedynie przerwaniu biegu terminu przedawnienia, nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
K.k.s. art. 114a
Kodeks karny skarbowy
Przepis regulujący możliwość zawieszenia postępowania karnego skarbowego, które nie jest obligatoryjne i musi być uzasadnione.
u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 1-4 i 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Dotyczy kwestii związanych z ustalaniem dochodu i podatku w przypadku podmiotów powiązanych.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw lub jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu podatkowego dotyczące prawidłowości transakcji między podmiotami powiązanymi i zastosowania art. 11 u.p.d.o.p. • Argumenty WSA dotyczące braku instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie może być bezpodstawne, dowolne i bez adekwatnego uzasadnienia • wszczęcie tego postępowania było rzeczywiście uzasadnione podejrzeniem popełnienia przez podatnika czynu zabronionego • nie każde działanie podatnika zmierzające do jak najmniejszego obciążenia podatkowego daje podstawę do wszczęcia postępowania karnego skarbowego • brak racjonalnego działania organów w długim okresie czasu od momentu wszczęcia tego postępowania stanowi poważną podstawę do rozważenia że jest ono wszczęte instrumentalnie • wszczęcie postępowania karno- skarbowego należało uznać- w tej sprawie- jego wszczęcie tylko po to, aby przerwać bieg terminu przedawnienia, bez woli realizacji celów postępowania karnego
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Zborzyński
członek
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy okoliczności faktycznych i dowodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – instrumentalnego wykorzystania postępowania karnego do manipulowania terminami przedawnienia, co ma istotne implikacje dla podatników i organów skarbowych.
“Czy postępowanie karne skarbowe to tylko sposób na obejście przedawnienia podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.