Orzeczenie · 2026-04-08

II FSK 863/23Uchylenie wyroku i odrzucenie skargi kasacyjnej 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-08
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyosoby fizycznespółka cywilnainterpretacja podatkowazażalenieniedopuszczalność zażaleniainteres prawnypostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia, uznając, że spółka cywilna jest neutralna podatkowo, a podatnikami są wspólnicy, co czyni ich stroną postępowania. Sąd pierwszej instancji argumentował, że nawet jeśli wspólnik odnosi się we wniosku do spółki, to działa jako jej wspólnik – osoba fizyczna, która jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną wykładnię art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. przez Sąd pierwszej instancji. NSA podkreślił, że spółka cywilna i jej wspólnicy to odrębne podmioty procesowe, co zostało zignorowane przez WSA. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że postanowienie organu było skierowane do spółki cywilnej, a skargę wniósł wspólnik jako osoba fizyczna, co skutkowało brakiem interesu prawnego po jego stronie. W konsekwencji NSA, na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora KIS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odrębności procesowej spółki cywilnej i jej wspólników w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego i dopuszczalności środków zaskarżenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji błędnie zatarł różnice między spółką a wspólnikiem w kontekście interpretacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wspólnik spółki cywilnej, będący osobą fizyczną, ma interes prawny do wniesienia skargi na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, które zostało wydane wobec spółki cywilnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wspólnik spółki cywilnej nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie dotyczące spółki, jeśli postanowienie to zostało wydane wobec spółki, a nie bezpośrednio wobec niego jako osoby fizycznej.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie zatarł różnice procesowe między spółką cywilną a jej wspólnikiem, uznając, że skoro wspólnik jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, to może skarżyć postanowienie dotyczące spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółka cywilna i jej wspólnicy są odrębnymi podmiotami procesowymi. W sytuacji, gdy postanowienie o niedopuszczalności zażalenia zostało wydane wobec spółki cywilnej, a skargę wniósł wspólnik jako osoba fizyczna, brak jest interesu prawnego po stronie skarżącego.

Czy spółka cywilna jest podmiotem odrębnym od swoich wspólników na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej interpretacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka cywilna i jej wspólnicy są odrębnymi podmiotami procesowymi, co ma znaczenie dla ustalenia interesu prawnego i dopuszczalności środków zaskarżenia.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Sąd pierwszej instancji błędnie utożsamił spółkę cywilną z jej wspólnikami, ignorując istniejące różnice podmiotowe. Pomimo że spółka cywilna jest neutralna podatkowo, a podatnikami są wspólnicy, na gruncie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego należy rozróżniać te podmioty, zwłaszcza w kontekście ustalania stron postępowania i legitymacji do wnoszenia środków zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga J. S. została odrzucona.

Przepisy (30)

Główne

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 4

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 4e

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 4f

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 5

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ordynacja podatkowa art. 228 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14g § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 169 § § 1 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie zatarł różnice podmiotowe między spółką cywilną a jej wspólnikiem. • Wspólnik spółki cywilnej nie posiada interesu prawnego do skarżenia postanowienia wydanego wobec spółki cywilnej. • Skarga została złożona przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej.

Odrzucone argumenty

Spółka cywilna jest podmiotem neutralnym podatkowo, a podatnikami są wspólnicy, co oznacza, że wspólnik może skarżyć postanowienia dotyczące spółki. • Organ interpretacyjny nie był uprawniony do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zaciera wszelkie różnice podmiotowe pomiędzy spółką cywilną a osobą fizyczną utożsamiając te podmioty ze sobą • Nie można czynić uzasadnionego zarzutu Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, który na kwestie te, a więc "porządku procesowego" zwraca uwagę i uwzględnia w swoich rozstrzygnięciach • Sąd pierwszej instancji powinien był z uwagi na brak u Skarżącego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. skargę tę odrzucić, czego nie uczynił.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Beata Cieloch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odrębności procesowej spółki cywilnej i jej wspólników w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego i dopuszczalności środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji błędnie zatarł różnice między spółką a wspólnikiem w kontekście interpretacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnianie podmiotów procesowych, nawet w pozornie prostych kwestiach podatkowych. Błąd proceduralny sądu niższej instancji doprowadził do uchylenia wyroku.

“Spółka cywilna czy wspólnik? NSA wyjaśnia, kto ma prawo do skargi.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst