II FSK 1004/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. na rzecz podatnika L. M. Sąd kasacyjny oddalił skargę organu, uznając ją za nieuzasadnioną. W pierwszej kolejności odrzucono zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na braki w skardze kasacyjnej i prawidłowość uzasadnienia wyroku WSA. Następnie sąd odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd podzielił stanowisko WSA, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sierpniu 2021 r., jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszej instancji, a następnie jego zawieszenie w styczniu 2022 r. (po postawieniu zarzutów w listopadzie 2021 r.), miało charakter instrumentalny i służyło jedynie sztucznemu przedłużeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które upłynęłoby z końcem 2021 r. Sąd podkreślił, że niejasność przepisów podatkowych i moment wszczęcia postępowania karnego, w bliskiej odległości od terminu przedawnienia, a także zawieszenie postępowania, wskazują na taki cel. Ponadto, NSA uznał za prawidłową wykładnię art. 25 ust. 1 ustawy o PIT dokonaną przez WSA, zgodnie z którą w 2015 r. przepisy te nie pozwalały na recharakteryzację transakcji przez organ, a jedynie na nieuwzględnienie warunków wynikających z powiązań, koncentrując się na cenie transakcyjnej. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa NSA w podobnych sprawach. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz interpretacji przepisów o cenach transferowych obowiązujących w 2015 r.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2015 r. w zakresie cen transferowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które następnie zostało zawieszone, może być uznane za instrumentalne działanie organu mające na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli moment wszczęcia postępowania karnego skarbowego i jego późniejsze zawieszenie wskazują, że głównym celem było uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nie wykrycie przestępstwa.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego przed wydaniem decyzji podatkowej i jego późniejsze zawieszenie, w kontekście niejasności przepisów podatkowych i zbliżającego się terminu przedawnienia, świadczy o instrumentalnym charakterze tego postępowania, mającym na celu przedłużenie możliwości wydania decyzji podatkowej.
Czy w 2015 r. przepisy dotyczące cen transferowych (art. 25 ust. 1 u.p.d.o.f.) pozwalały organom podatkowym na recharakteryzację transakcji między podmiotami powiązanymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w 2015 r. przepisy te pozwalały jedynie na nieuwzględnienie warunków wynikających z powiązań, koncentrując się na cenie transakcyjnej, a nie na recharakteryzacji transakcji w celu ustalenia dochodu z transakcji właściwej.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że zmiana przepisów dotycząca możliwości recharakteryzacji transakcji weszła w życie dopiero od 1 stycznia 2019 r. i miała charakter normatywny działający na przyszłość, a w 2015 r. organ mógł jedynie nie uwzględniać warunków wynikających z powiązań.
Przepisy (25)
Główne
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.s. art. 113
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 114a
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 56 § § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
o.p. art. 21 § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. c
k.p.k. art. 303
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 113
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 325a § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 94 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Przepisy dotyczące cen transferowych w 2015 r. nie pozwalały na recharakteryzację transakcji przez organ.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.). • Zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sierpniu 2021 r. (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej) mogło zapewnić organowi podatkowemu możliwość prowadzenia postępowania i merytoryczne załatwienie sprawy. • nie można jednak pominąć, że zarzuty postawiono skarżącemu dzień przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji. • istnieją wątpliwości co do tego, czy w dacie zawiadomienia o przestępstwie i wszczęcia postępowania karnego skarbowego istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa w postaci zeznania nieprawdy w zeznaniu podatkowym. • przepisy te nie dawały podstawy do poszukiwania przez organ transakcji właściwej, z uwagi na przyjęcie, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub zawarłyby inną transakcję, lub dokonałyby innej czynności. • zmiana dotycząca cen transferowych, dokonana ustawą z 23 października 2018 r. [...] miała przy tym jednoznacznie charakter zmiany normatywnej, działającej na przyszłość.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Paweł Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz interpretacji przepisów o cenach transferowych obowiązujących w 2015 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2015 r. w zakresie cen transferowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i potencjalnych nadużyć proceduralnych ze strony organów. Interpretacja przepisów o cenach transferowych jest również istotna dla firm.
“Czy organ celno-skarbowy może 'oszukać' przedawnienie podatkowe? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.