II DK 1/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy kasacji Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego o umorzeniu dochodzenia dyscyplinarnego wobec adwokata J. D. w sprawie zarzutów dotyczących nadużycia wolności słowa. Kasacja została wniesiona przez Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego – Prokuratora Krajowego. W toku postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał się do Prokuratury Krajowej i Ministerstwa Sprawiedliwości o wyjaśnienie, czy Prokurator Generalny w dniu wniesienia kasacji pełnił swoje obowiązki i czy Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego był upoważniony do jej wniesienia. Po analizie przepisów i odpowiedzi udzielonych przez organy, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał należytego umocowania do wniesienia kasacji, ponieważ nie udowodniono, że Prokurator Generalny był nieobecny lub czasowo niezdolny do wykonywania obowiązków, a tym samym nie zaistniały przesłanki do zastępowania go przez Prokuratora Krajowego w tym zakresie. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 kpk w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze i art. 638 kpk. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawidłowego umocowania do wnoszenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia przez zastępców Prokuratora Generalnego, interpretacja przepisów Prawa o prokuraturze i Kodeksu postępowania karnego w zakresie reprezentacji Prokuratora Generalnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnoszeniem kasacji przez Prokuratora Generalnego i jego zastępców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego – Prokurator Krajowy jest uprawniony do wniesienia kasacji w imieniu Prokuratora Generalnego, gdy Prokurator Generalny pełni swoje obowiązki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Prokurator Generalny pełni swoje obowiązki i nie ma formalnego upoważnienia do zastępowania go w tej konkretnej czynności, kasacja wniesiona przez zastępcę powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Prokurator Krajowy może zastępować Prokuratora Generalnego tylko w przypadku jego nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków, co musi być formalnie wykazane. W tej sprawie nie udowodniono zaistnienia takich okoliczności, a Prokurator Generalny pełnił swoje obowiązki. Brak formalnego upoważnienia do wniesienia kasacji skutkuje jej pozostawieniem bez rozpoznania.
Jaka jest interpretacja przepisów dotyczących zastępowania Prokuratora Generalnego przez jego zastępców w kontekście wnoszenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Prawa o prokuraturze i zarządzenia Prokuratora Generalnego dotyczące podziału obowiązków wymagają formalnego wykazania podstaw do zastępowania Prokuratora Generalnego, a samo zastępowanie ma charakter czasowy i może mieć miejsce tylko w ściśle określonych sytuacjach.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy Prawa o prokuraturze oraz zarządzenia Prokuratora Generalnego, wskazując, że zastępowanie Prokuratora Generalnego przez Prokuratora Krajowego ma miejsce w przypadku jego nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków. Sąd podkreślił, że nie można domniemywać takiego zastępowania, a skarżący ma obowiązek wykazać jego istnienie. Interpretacja przepisów przez Prokuraturę Krajową, sugerująca szersze rozumienie 'czasowej niemożności', została uznana za nieuzasadnioną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| adw. J. D. | osoba_fizyczna | przeciwnik procesowy |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący |
| Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego – Prokurator Krajowy B. Ś. | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (16)
Główne
Prawo o adwokaturze art. 95n § pkt 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania oraz obciążenia Skarb Państwa kosztami.
k.p.k. art. 531 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarb Państwa kosztami sądowymi.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia dochodzenia dyscyplinarnego (wskazana w uzasadnieniu).
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący kontroli odwoławczej).
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący kontroli odwoławczej).
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący zasady prawdy obiektywnej).
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący oceny dowodów).
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący wszechstronnego rozważenia dowodów).
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia w kasacji (dotyczący podstawy orzekania).
Prawo o prokuraturze art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o prokuraturze
Urząd Prokuratora Generalnego sprawuje Minister Sprawiedliwości.
Prawo o prokuraturze art. 13 § § 2
Ustawa Prawo o prokuraturze
Kompetencje Prokuratora Generalnego może realizować upoważniony Prokurator Krajowy lub inny zastępca.
Prawo o prokuraturze art. 13 § § 3
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa do wniesienia kasacji przez zastępcę Prokuratora Generalnego.
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności odmowy przyjęcia kasacji przez prezesa sądu.
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności odmowy przyjęcia środka odwoławczego przez prezesa sądu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak należytego wykazania umocowania Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego do wniesienia kasacji. • Prokurator Generalny pełnił swoje obowiązki w dniu wniesienia kasacji, co wykluczało potrzebę zastępowania go przez Prokuratora Krajowego w tym zakresie bez formalnego upoważnienia. • Interpretacja przepisów przez Prokuraturę Krajową dotycząca zastępowania Prokuratora Generalnego była zbyt szeroka i nieznajdująca oparcia w przepisach.
Odrzucone argumenty
Argumenty Prokuratury Krajowej dotyczące uprawnienia Prokuratora Krajowego do wniesienia kasacji na podstawie zarządzeń o podziale obowiązków. • Twierdzenie, że czasowa niemożność wykonywania obowiązków przez Prokuratora Generalnego może wynikać z innych obowiązków ministerialnych, co uzasadniałoby zastępowanie go przez Prokuratora Krajowego.
Godne uwagi sformułowania
kasację należało pozostawić bez rozpoznania, albowiem skarżący nie wykazał w sposób należyty umocowania do wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. • W realiach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy podejmował w tym zakresie czynności mające na celu wyjaśnienie nasuwających się wątpliwości. Mimo podjętych czynności nie usunięto rysujących się zastrzeżeń co do uprawnienia do podpisania kasacji w badanej sprawie przez Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego. • W związku z tym przyjąć należy, że wykonywał także obowiązki Prokuratora Generalnego. Brak było przy tym podstaw do stwierdzenia, aby istniała możliwość wykonywania obowiązków Ministra Sprawiedliwości, a jedocześnie niewykonywania obowiązków Prokuratora Generalnego, czego zresztą skarżący w żadnej mierze nie wykazał. • Stanowisko Zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej wskazujące, że zastępowanie ma miejsce nie tylko w czasie nieobecności Prokuratora Generalnego, ale także gdy ze względu na inne obowiązki jako Ministra Sprawiedliwości, nie jest możliwe podpisanie przez niego terminowych pism procesowych, nie znajduje żadnego oparcia w wyżej wymienionych przepisach.
Skład orzekający
Jan Majchrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Tomczyński
członek
Paweł Zubert
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawidłowego umocowania do wnoszenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia przez zastępców Prokuratora Generalnego, interpretacja przepisów Prawa o prokuraturze i Kodeksu postępowania karnego w zakresie reprezentacji Prokuratora Generalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnoszeniem kasacji przez Prokuratora Generalnego i jego zastępców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem Prokuratury Generalnej i Sądu Najwyższego, a także zawiera zdanie odrębne, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie karnym procesowym i ustrojowym.
“Sąd Najwyższy: Kto naprawdę może podpisać kasację Prokuratora Generalnego?”
Zdanie odrębne
Adam Tomczyński
Sędzia Adam Tomczyński nie zgadza się z orzeczeniem, argumentując, że Prokurator Krajowy miał prawo wnieść kasację na podstawie przepisów Prawa o prokuraturze i odpowiednich zarządzeń, a sąd nie powinien badać szczegółowo, czy Prokurator Generalny był czasowo nieobecny lub niezdolny do pracy. Podkreśla, że inne składy orzekające rozpoznawały merytorycznie podobne kasacje, a obecne orzeczenie jest sprzeczne z wcześniejszym orzecznictwem i utrudnia sprawne funkcjonowanie prokuratury.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.