II Cz 706/26Uchylenie postanowienia o paszport dla dziecka
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał zażalenie E. U. na postanowienie Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej z dnia 30 kwietnia 2026 roku, które oddaliło wniosek o udzielenie zabezpieczenia w postaci zezwolenia na wyrobienie paszportu dla małoletniego syna G. I., zastępującego zgodę ojca. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, argumentując, że został on złożony w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej i ustalenie kontaktów, a nie w sprawie o wydanie paszportu, która nie została zainicjowana. Sąd Okręgowy uznał, że takie uzasadnienie stanowi nierozpoznanie istoty sprawy. Analizując art. 741 § 3 k.p.c., który ogranicza możliwość uchylenia postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, Sąd Okręgowy stwierdził jego niezgodność z Konstytucją RP (art. 176 ust. 1, art. 78, art. 8) w zakresie, w jakim wyłącza prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania wniosku. W związku z tym, Sąd Okręgowy odmówił zastosowania tego przepisu i uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym zabezpieczenia, przekazując wniosek do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy podkreślił również, że wniosek o zabezpieczenie w postaci zezwolenia na wyrobienie paszportu nie był bezpośrednio związany z toczącym się postępowaniem o ograniczenie władzy rodzicielskiej i ustalenie kontaktów, a dotyczył rozstrzygnięcia o istotnej sprawie w życiu dziecka, co wymagałoby zainicjowania odrębnego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 741 § 3 k.p.c. w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania i możliwości kontroli konstytucyjności przepisów przez sądy powszechne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty wniosku o zabezpieczenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy może uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nawet jeśli przepis art. 741 § 3 k.p.c. ogranicza taką możliwość, gdy przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 741 § 3 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 176 ust. 1, art. 78, art. 8) w zakresie, w jakim wyłącza prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Oddalenie wniosku przez sąd pierwszej instancji z powodu błędnej interpretacji proceduralnej, zamiast merytorycznej oceny przesłanek, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy. W takiej sytuacji sąd odwoławczy, odmawiając zastosowania niekonstytucyjnego przepisu, może uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Czy wniosek o zabezpieczenie w postaci zezwolenia na wyrobienie paszportu dla małoletniego, zastępującego zgodę ojca, może być złożony w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej i ustalenie kontaktów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek o zabezpieczenie nie pozostaje w związku z żądaniami postępowania głównego i powinien być złożony w odrębnym postępowaniu o rozstrzygnięcie o istotnej sprawie w życiu dziecka.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że wniosek o zabezpieczenie w postaci zezwolenia na wyrobienie paszportu nie łączył się z żądaniami ograniczenia władzy rodzicielskiej ani ustalenia kontaktów. Dotyczył on rozstrzygnięcia o istotnej sprawie w życiu dziecka (art. 97 § 2 k.r.o.), co wymaga zainicjowania odrębnego postępowania. Złożenie go w toczącym się postępowaniu było nieprawidłowe i stanowiło jedyną, błędną przesłankę oddalenia wniosku przez sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. I. (1) | inne | wnioskodawca |
| E. U. | inne | uczestnik |
| U. I. (2) | inne | małoletni |
| R. I. | inne | wnioskodawca |
| H. I. | inne | wnioskodawca |
| G. I. | inne | małoletni |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 741 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy uznał przepis za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim wyłącza prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
k.r.o. art. 97 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy rozstrzygania o istotnych sprawach dziecka w braku porozumienia rodziców.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Bezpośrednie stosowanie przepisów Konstytucji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty wniosku o zabezpieczenie, oddalając go z przyczyn proceduralnych, a nie merytorycznych. • Przepis art. 741 § 3 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie ograniczającym prawo do dwuinstancyjnego rozpoznania wniosku o zabezpieczenie. • Wniosek o zabezpieczenie w postaci zezwolenia na wyrobienie paszportu powinien być złożony w odrębnym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Zażalenie powinno zostać oddalone, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 741 § 3 k.p.c. i nie było podstaw do uchylenia postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • skrajna postać nierozpoznania sprawy • zredukowanie dwuinstancyjnego postępowania do jednej instancji • naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania • rozproszona kontrola konstytucyjna
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 741 § 3 k.p.c. w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania i możliwości kontroli konstytucyjności przepisów przez sądy powszechne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty wniosku o zabezpieczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie porusza ważną kwestię konstytucyjności przepisów proceduralnych i prawa do dwuinstancyjności postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Dodatkowo, dotyczy spraw rodzinnych i ochrony praw dziecka.
“Sąd Okręgowy: Niekonstytucyjny przepis k.p.c. nie zatrzyma prawa do dwuinstancyjności!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.