II CSKP 939/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kwestię prawidłowości własnego składu, który miał rozpoznać skargę kasacyjną w sprawie II CSKP 939/22. Stwierdzono, że wyznaczenie sędzi Jolanty Frańczak do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, na podstawie zarządzenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego nr 22/2023, było niezgodne z prawem, ponieważ odbyło się bez jej zgody i naruszało przepisy Konstytucji RP (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2) oraz EKPC (art. 6 ust. 1). Sąd uznał, że art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody, jest niekonstytucyjny. W związku z tym, skład orzekający został uznany za nieprawidłowy. Akta sprawy zostały przedstawione Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, aby wystąpił do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie sędzi Jolanty Frańczak do rozpoznania tej konkretnej sprawy za jej zgodą. Sędzia Jolanta Frańczak wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wadliwości składów orzekających w Sądzie Najwyższym powołanych na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym bez zgody sędziego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego bez jego zgody, na czas określony, jest zgodne z Konstytucją RP i EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego bez jego zgody, na czas określony, jest niezgodne z art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody, narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę nieprzenoszalności sędziów oraz prawo do sądu. Brak przesłanek i warunków dla takiego wyznaczenia czyni przepis niekonstytucyjnym.
Czy sędzia wyznaczony do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego ma obowiązek kończyć sprawy przydzielone mu w tej izbie po upływie okresu wyznaczenia, jeśli wyznaczenie nastąpiło bez jego zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Uzasadnienie
Taka wykładnia jest konieczna dla zachowania gwarancji konstytucyjnych i ograniczenia ingerencji w zasadę niezawisłości i nieprzenoszalności sędziego. Inna wykładnia prowadziłaby do przekroczenia maksymalnego okresu wyznaczenia i naruszenia prawa do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| P.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.K. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
uSN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis w zakresie, w jakim upoważnia Pierwszego Prezesa SN do wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody na czas określony oraz nakłada obowiązek podejmowania czynności w sprawach przydzielonych po upływie okresu wyznaczenia, jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPC.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej poprzez wyznaczenie do innej izby bez zgody.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów poprzez wyznaczenie do innej izby bez zgody i bez określonych przesłanek.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do sądu poprzez obniżenie standardu kompetencyjnego sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Naruszenie prawa do rzetelnego procesu poprzez obniżenie standardu kompetencyjnego sądu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady poprawnej legislacji z uwagi na deficyt treści normatywnej i niejasność przepisu.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa pociąga za sobą nieważność postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 200 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.u.s.p. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.p.u.s.p. art. 22b § § 2 zdanie trzecie
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody narusza Konstytucję RP i EKPC. • Art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym jest niekonstytucyjny w zakresie wyznaczania sędziego bez zgody. • Obowiązek kończenia spraw po upływie wyznaczenia dotyczy tylko sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Godne uwagi sformułowania
skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [...] z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • Sąd Najwyższy w składzie ukształtowanym do rozpoznania skargi ma obowiązek skontrolowania prawidłowości jego własnego składu, by nie doprowadzić do orzekania w warunkach nieważności postępowania. • Wyznaczenie sędziego do orzekania na czas określony w innej izbie Sądu Najwyższego bez jego zgody prowadzi do naruszenia zasady niezawisłości sędziów, zasady nieprzenoszalności sędziów oraz godności urzędu w zakresie warunków pracy.
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Monika Koba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości składów orzekających w Sądzie Najwyższym powołanych na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym bez zgody sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych Sądu Najwyższego, niezawisłości sędziowskiej i prawa do sądu, co czyni je niezwykle istotnym dla prawników i opinii publicznej zainteresowanej praworządnością.
“Sąd Najwyższy: Skład orzekający nieprawidłowy! Wyznaczenie sędziego bez zgody narusza Konstytucję.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.