II CSKP 689/23Niedopuszczalnosc zarzutu zatrzymania w sprawach kredytow frankowych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie T. T. i K. T. domagali się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF zawartej z Bankiem S.A. w W. oraz zasądzenia zwrotu nienależnych świadczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał umowę za nieważną z powodu abuzywności postanowień indeksacyjnych i zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 146 294,81 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok częściowo, oddalając powództwo o odsetki i zastrzegając, że zapłata nastąpi za jednoczesnym zaoferowaniem przez powodów zwrotu świadczeń bankowi (zarzut zatrzymania). Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powodów, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej odsetek i zarzutu zatrzymania. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zarzut zatrzymania nie może obezwładniać roszczenia o odsetki za opóźnienie, które przysługują konsumentowi od momentu, gdy przedsiębiorca otrzymał wezwanie do zwrotu świadczeń, a termin do zapłaty minął. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w tej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że zarzut zatrzymania w sprawach kredytów frankowych nie może pozbawić konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie, zgodnie z wykładnią prawa unijnego.
Dotyczy spraw z umowami kredytów indeksowanych lub denominowanych w walutach obcych, gdzie występuje abuzywność postanowień i dochodzi do rozliczenia świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank może obezwładnić roszczenie konsumenta o odsetki za opóźnienie w zwrocie świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut zatrzymania nie może obezwładniać roszczenia o odsetki za opóźnienie, które przysługują konsumentowi od momentu, gdy przedsiębiorca otrzymał wezwanie do zwrotu świadczeń, a termin do zapłaty minął.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uzależnianie zwrotu świadczeń od konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń otrzymanych od przedsiębiorcy, jeśli miałoby to prowadzić do utraty przez konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie.
Od kiedy biegnie termin przedawnienia roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Dziesięcioletni termin przedawnienia rozpoczyna bieg najwcześniej z chwilą, kiedy powodowie mogli domagać się zwrotu każdej uiszczonej raty, a więc najwcześniej dzień po dokonaniu poszczególnych wpłat.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że nie było podstaw do stosowania krótszego terminu przedawnienia, a dziesięcioletni termin rozpoczął bieg od momentu dokonania wpłat. Powodowie przerwali bieg przedawnienia pozwem wniesionym w styczniu 2017 r., co oznacza, że zgłosili żądania przed upływem dziesięciu lat od najwcześniej wpłaconych kwot.
Kiedy umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej staje się trwale bezskuteczna (nieważna) w kontekście abuzywności postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że umowa kredytu nie może wiązać, jeśli bez bezskutecznego postanowienia, a konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń. Chwilą trwałej bezskuteczności jest odmowa potwierdzenia klauzuli abuzywnej lub upływ rozsądnego terminu na jej potwierdzenie. Żądanie restytucyjne przez konsumenta może być uznane za dorozumianą odmowę potwierdzenia klauzuli.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. T. | osoba_fizyczna | powód |
| K. T. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność umowy skutkowała uznaniem za zasadne żądania zwrotu tego, co na jej podstawie powodowie świadczyli.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Zarzut zatrzymania.
k.c. art. 497
Kodeks cywilny
Zarzut zatrzymania.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy dziesięcioletniego terminu przedawnienia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady równowartości i skuteczności w egzekwowaniu praw europejskich.
Konstytucja RP art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady równowartości i skuteczności w egzekwowaniu praw europejskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank nie może obezwładniać roszczenia konsumenta o odsetki za opóźnienie w zwrocie świadczeń z nieważnej umowy kredytu, zgodnie z orzecznictwem TSUE. • Konsument ma prawo do odsetek od momentu, gdy bank otrzymał wezwanie do zwrotu świadczeń, a termin do zapłaty minął.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny uznał zarzut zatrzymania za skuteczny, co doprowadziło do zmiany wyroku Sądu Okręgowego i oddalenia powództwa o odsetki.
Godne uwagi sformułowania
zarzut zatrzymania nie może obezwładniać roszczenia odsetkowego kredytobiorcy • wykonanie przez przedsiębiorcę prawa zatrzymania miałoby powodować utratę przez konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Paweł Grzegorczyk
członek
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zarzut zatrzymania w sprawach kredytów frankowych nie może pozbawić konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie, zgodnie z wykładnią prawa unijnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z umowami kredytów indeksowanych lub denominowanych w walutach obcych, gdzie występuje abuzywność postanowień i dochodzi do rozliczenia świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i ważnej kwestii proceduralnej związanej z zarzutem zatrzymania, która ma istotne implikacje finansowe dla konsumentów.
“Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię – czy bank może zablokować odsetki konsumenta zarzutem zatrzymania?”
Dane finansowe
WPS: 146 294,81 PLN
zwrot świadczeń nienależnych: 146 294,81 PLN
zwrot świadczeń nienależnych (żądanie ewentualne): 40 896,71 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Cytowane w odpowiedziach
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.