# Od kiedy należą się odsetki za opóźnienie po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu?

*Data publikacji: 2026-08-11 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/chf-odsetki-za-opoznienie-od-kiedy*

Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się konsumentowi od dnia następującego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty skierowanym do banku — pod warunkiem że wezwanie to określa konkretną kwotę dochodzonego roszczenia. Nie trzeba czekać na prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy, ani na złożenie specjalnego oświadczenia o świadomości skutków nieważności. Klauzula abuzywna jest niewiążąca ex tunc i ex lege, a roszczenie restytucyjne ma charakter bezterminowy, co oznacza, że wymagalność powstaje na zasadach [art. 455 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-455) w zw. z [art. 481 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-481).

## Wezwanie do zapłaty a początek biegu odsetek

Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego z nieważnej umowy kredytu jest roszczeniem bezterminowym. Jego wymagalność ustala się zgodnie z [art. 455 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-455) — świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Po upływie tego terminu bank popada w opóźnienie, a konsument może żądać odsetek na podstawie [art. 481 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-481). Jak orzekł SN w uchwale III CZP 102/09: „Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia staje się wymagalne w terminie, w którym powinno być spełnione zgodnie z art. 455 k.c." ([III CZP 102/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-102-09/wymagalnosc-roszczenia-o-zwrot-nienaleznego-swiadczenia-979812)). Potwierdził to SN w wyroku II CSKP 612/23: „Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego ma charakter bezterminowy. Termin spełnienia tego świadczenia jest określany stosownie do art. 455 k.c." ([II CSKP 612/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-612-23/niedozwolone-postanowienia-umowne-zwrot-swiadczenia-odsetki-1715714)). Kluczowe jest więc skuteczne wezwanie banku do zapłaty z określeniem kwoty i terminu.

## Co orzekł TSUE w sprawie C-903/24 i dlaczego to zmienia praktykę

W wyroku z 11 czerwca 2026 r. TSUE rozstrzygnął, że wymóg wskazania w wezwaniu konkretnej kwoty roszczenia — warunek naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie — nie narusza dyrektywy 93/13 ani zasady skuteczności. TSUE uznał, że „wskazanie konkretnej kwoty wierzytelności na etapie wezwania do zapłaty nie nakłada nadmiernego obciążenia na konsumenta" ([C-903/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-903-24/odsetki-ustawowe-kredyt-nieuczciwe-warunki-ochrona-konsumenta-3269870)), który zna kwoty wpłacone banku i może je zweryfikować. Jednocześnie Trybunał potwierdził, że odsetki należą się od dnia doręczenia wezwania wskazującego konkretną kwotę — a nie dopiero od wyroku. To ostatecznie ugruntowuje linię, według której odsetki biegną od wezwania, nie od orzeczenia.

## Oświadczenie konsumenta o świadomości skutków nieważności — czy jest potrzebne?

Wcześniejsza praktyka sądów apelacyjnych uzależniała naliczanie odsetek od złożenia przez konsumenta oświadczenia o świadomości skutków nieważności umowy. SN konsekwentnie odrzuca to podejście. W wyroku II CSKP 612/23 SN stwierdził wprost, że „na skutek wezwania do zapłaty obiektywnie doszło do określenia terminu spełnienia świadczenia w postaci zwrotu wpłaconych wcześniej kwot, a brak zapłaty w wyznaczonym przez konsumenta terminie skutkował opóźnieniem" ([II CSKP 612/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-612-23/niedozwolone-postanowienia-umowne-zwrot-swiadczenia-odsetki-1715714)). Podobnie w II CSKP 68/23: „nie ma podstaw do pozbawienia kredytobiorcy odsetek za opóźnienie już od chwili wezwania do zapłaty, gdy poinformował kredytodawcę, że umowa kredytu jest nieważna i wezwał do zwrotu świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej umowy" ([II CSKP 68/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-68-23/uchylenie-wyroku-zarzut-zatrzymania-kredyt-chf-245372)). Klauzula abuzywna jest niewiążąca z mocy prawa i od początku — nie wymaga konstytutywnego oświadczenia konsumenta.

## Wpływ zarzutu zatrzymania na bieg odsetek

Banki rutynowo podnoszą zarzut zatrzymania ([art. 496 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-496) w zw. z [art. 497 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-497)), by zablokować roszczenie odsetkowe konsumenta. TSUE w wyroku C-28/22 orzekł jednak, że uzależnienie zwrotu świadczeń od skorzystania z prawa zatrzymania jest niedopuszczalne, jeżeli powoduje utratę przez konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania po otrzymaniu wezwania do zwrotu świadczeń ([C-28/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-28-22/ochrona-konsumenta-przedawnienie-roszczen-banku-i-konsumenta-3119793)). SN w II CSKP 689/23 powtórzył, że „możliwość żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu na rzecz konsumenta świadczenia polegającego na zwrocie tego, co świadczył bankowi w wykonaniu nieważnej umowy kredytowej nie może być uzależnione od prawomocnego ustalenia nieważności umowy, lecz powinna wiązać się z zażądaniem przez konsumenta zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu nieważnej umowy i upływem terminu do zapłaty" ([II CSKP 689/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-689-23/niedopuszczalnosc-zarzutu-zatrzymania-w-sprawach-kredytow-frankowych-554466)). Zarzut zatrzymania nie może obezwładnić roszczenia odsetkowego konsumenta.

## Jak sądy liczyły odsetki przed wyrokiem TSUE

Przed wyrokami TSUE (C-28/22, C-140/22, C-424/22) sądy apelacyjne powszechnie odmawiały odsetek za okres przed prawomocnym stwierdzeniem nieważności, uznając że roszczenie restytucyjne staje się wymagalne dopiero z chwilą wyroku. SN w II CSKP 2205/22 uchylił takie rozstrzygnięcie, wskazując: „dług z bezpodstawnego wzbogacenia (świadczenia nienależnego) jest długiem bezterminowym. Stan wymagalności roszczeń restytucyjnych o zwrot świadczenia nienależnego ustala się zatem zgodnie z art. 455 k.c." ([II CSKP 2205/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2205-22/nienalezne-swiadczenia-kredyt-frankowy-abuzywnosc-klauzul-3099518)) oraz „Po upływie terminu spełniającego wymagania niezwłoczności w rozumieniu art. 455 k.c., dłużnik popada w opóźnienie, zaś wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia (art. 481 k.c.)" ([II CSKP 2205/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2205-22/nienalezne-swiadczenia-kredyt-frankowy-abuzywnosc-klauzul-3099518)). Podobnie w II CSKP 617/23: „konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia" ([II CSKP 617/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-617-23/niedozwolone-klauzule-kredyt-hipoteczny-zarzut-zatrzymania-tsue-310554)). Wyroki II CSKP 821/24 i II CSKP 909/24 z kwietnia 2026 r. kontynuują tę linię, uchylając rozstrzygnięcia SA oddalające powództwo o odsetki i uwzględniające zarzut zatrzymania.

## Źródła

**Orzeczenia:** C-903/24 (TSUE, 11.06.2026) · C-28/22 (TSUE, 14.12.2023) · III CZP 102/09 (SN, 26.11.2009) · II CSKP 612/23 (SN, 27.03.2025) · II CSKP 2205/22 (SN, 14.06.2024) · II CSKP 689/23 (SN, 23.05.2025) · II CSKP 617/23 (SN, 11.03.2025) · II CSKP 68/23 (SN, 21.03.2025) · II CSKP 821/24 (SN, 28.04.2026) · II CSKP 909/24 (SN, 30.04.2026)

**Przepisy:** [art. 481 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-481) · [art. 455 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-455) · [art. 410 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-410) · art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG · art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG

## Źródła (orzeczenia)

- [III CZP 102/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-102-09/wymagalnosc-roszczenia-o-zwrot-nienaleznego-swiadczenia-979812) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2009-11-26
  > „Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia staje się wymagalne w terminie, w którym powinno być spełnione zgodnie z art. 455 k.c."
- [II CSKP 612/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-612-23/niedozwolone-postanowienia-umowne-zwrot-swiadczenia-odsetki-1715714) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-03-27
  > „Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego ma charakter bezterminowy. Termin spełnienia tego świadczenia jest określany stosownie do art. 455 k.c."
- [C-903/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-903-24/odsetki-ustawowe-kredyt-nieuczciwe-warunki-ochrona-konsumenta-3269870) — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej — wyrok z 2026-06-11
- [II CSKP 68/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-68-23/uchylenie-wyroku-zarzut-zatrzymania-kredyt-chf-245372) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-03-21
  > „nie ma podstaw ‎ do pozbawienia kredytobiorcy odsetek za opóźnienie już od chwili wezwania ‎ do zapłaty, gdy poinformował kredytodawcę, że umowa kredytu jest nieważna ‎ i wezwał do zwrotu świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej"
- [C-28/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-28-22/ochrona-konsumenta-przedawnienie-roszczen-banku-i-konsumenta-3119793) — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej — wyrok z 2023-12-14
- [II CSKP 689/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-689-23/niedopuszczalnosc-zarzutu-zatrzymania-w-sprawach-kredytow-frankowych-554466) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-05-23
  > „możliwość żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu na rzecz konsumenta świadczenia polegającego na zwrocie tego, co świadczył bankowi w wykonaniu nieważnej umowy kredytowej nie może być uzależniona od prawomocnego ustalenia nieważności umowy, lecz powinna wiązać się z zażądaniem przez konsumenta zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu nieważnej umowy i upływem terminu do zapłaty"
- [II CSKP 2205/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2205-22/nienalezne-swiadczenia-kredyt-frankowy-abuzywnosc-klauzul-3099518) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-06-14
  > „dług z bezpodstawnego wzbogacenia (świadczenia nienależnego) jest długiem bezterminowym. Stan wymagalności roszczeń restytucyjnych o zwrot świadczenia nienależnego ustala się zatem zgodnie ‎ z art. 455 k."
- [II CSKP 617/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-617-23/niedozwolone-klauzule-kredyt-hipoteczny-zarzut-zatrzymania-tsue-310554) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-03-11
  > „konsument jest uprawniony ‎ do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia"

## Przepisy

- [art. 455 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-455) — Kodeks cywilny
- [art. 481 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-481) — Kodeks cywilny
- [art. 496 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-496) — Kodeks cywilny
- [art. 497 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-497) — Kodeks cywilny
- [art. 410 § 1 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-410) — Kodeks cywilny
- art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG — Dyrektywa Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
- art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG — Dyrektywa Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt