II CSKP 633/22Nieprawidłowy skład sądu najwyższego naruszenie konstytucji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie o zapłatę, w której strony toczyły spór o odszkodowanie. Kluczowym zagadnieniem stała się jednak prawidłowość składu orzekającego Sądu Najwyższego. Sąd stwierdził, że przepis art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, który pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3) oraz z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd uzasadnił, że takie wyznaczenie narusza stabilność urzędu sędziowskiego, zasadę nieprzenoszalności sędziów, niezawisłość sędziowską oraz prawo do sądu, w tym aspekt kompetencyjny. W związku z tym, że skład orzekający został uznany za nieprawidłowy, Sąd Najwyższy postanowił przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego w celu wyznaczenia prawidłowego składu orzekającego, który będzie mógł merytorycznie rozpoznać skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących składu Sądu Najwyższego, zgodności prawa krajowego z Konstytucją RP i EKPCz, prawa do sądu, niezawisłości sędziowskiej oraz stabilności urzędu sędziowskiego.
Dotyczy specyfiki Sądu Najwyższego i jego wewnętrznej organizacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, zezwalający na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPCz.
Uzasadnienie
Wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody narusza stabilność urzędu sędziowskiego, zasadę nieprzenoszalności sędziów, niezawisłość sędziowską oraz prawo do sądu, w tym aspekt kompetencyjny, poprzez arbitralne ingerowanie w skład sądu i specjalizację sędziów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Minister | organ_państwowy | pozwany |
| M.H. | osoba_fizyczna | powód |
| A.D. | osoba_fizyczna | powód |
| K. | inne | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.SN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ten, w zakresie w jakim upoważnia do wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody na czas określony oraz nakłada obowiązek podejmowania czynności w sprawach przydzielonych po upływie okresu wyznaczenia, jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPCz.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie standardu poprawnej legislacji.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady ochrony godności urzędu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie składu sądu jako przesłanka nieważności postępowania.
k.p.c. art. 180 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 35 § 3 u.SN z Konstytucją RP i EKPCz z uwagi na naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej, prawa do sądu, zasady nieprzenoszalności sędziów oraz standardu poprawnej legislacji.
Godne uwagi sformułowania
skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (...) z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka • Nakaz ustanowienia sądu na podstawie ustawy (...) odnosi się nie tylko do podstawy prawnej funkcjonowania sądu jako organu władzy publicznej, lecz także konkretnego składu orzekającego. • Taki kształt rozważanej regulacji czyni ją w istocie uznaniowym instrumentem arbitralnego ingerowania w stabilność stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego ze strony Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego • Wyznaczenie sędziego Sądu Najwyższego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza tym samym zasadę niezawisłości sędziowskiej, ponieważ może stanowić środek mający skłonić sędziego do podejmowania takich czynności orzeczniczych, które nie spotkają się z negatywną oceną organu, któremu zostało powierzone uprawnienie do arbitralnego w istocie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący, sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu Sądu Najwyższego, zgodności prawa krajowego z Konstytucją RP i EKPCz, prawa do sądu, niezawisłości sędziowskiej oraz stabilności urzędu sędziowskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki Sądu Najwyższego i jego wewnętrznej organizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawidłowością składu Sądu Najwyższego, co ma ogromne znaczenie dla praworządności w Polsce. Jest to sprawa o wysokim potencjale informacyjnym dla prawników i obywateli.
“Sąd Najwyższy: Wadliwy skład narusza Konstytucję i prawa człowieka!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.