Orzeczenie · 2024-07-30

II CSKP 2407/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-07-30
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
przetargzamówienie publiczneodszkodowanieutracone korzyściuchylanie się od zawarcia umowywadiumskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo cywilne

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej Powiatu R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. zasądzający od Powiatu na rzecz syndyka masy upadłości E. spółki akcyjnej kwotę 152 476,03 zł z odsetkami. Kwota ta stanowiła utracony zysk spółki, która wygrała przetarg na budowę baz danych, lecz Powiat nie zawarł z nią umowy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając za niezasadne zarzuty dotyczące nieważności postępowania (związane z powołaniem sędziego) oraz naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 70^4 § 2 k.c. pozwala na dochodzenie odszkodowania w pełnej wysokości, obejmującego utracone korzyści, a nie tylko ujemny interes umowny. Podkreślono, że brak jest szczególnych przepisów ograniczających to prawo, a zasada pełnej kompensacji szkody z art. 361 k.c. ma zastosowanie. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut przyczynienia się powoda do szkody, wskazując, że odmowa przedłużenia terminu związania ofertą przez spółkę była zgodna z prawem i nie stanowiła naruszenia zasad współżycia społecznego, zwłaszcza w kontekście działań Powiatu uniemożliwiających zawarcie umowy. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 70^4 § 2 k.c. w zakresie możliwości dochodzenia utraconych korzyści oraz kwestia przyczynienia się do szkody w przetargach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylania się od zawarcia umowy po przetargu i odmowy przedłużenia terminu związania ofertą.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 70^4 § 2 k.c. pozwala na dochodzenie odszkodowania w pełnej wysokości, obejmującego utracone korzyści, w przypadku uchylenia się organizatora przetargu od zawarcia umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 70^4 § 2 k.c. w powiązaniu z art. 361 k.c. pozwala na dochodzenie odszkodowania w pełnej wysokości, obejmującego również utracone korzyści, chyba że ustawa lub umowa stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w braku szczególnych przepisów ograniczających zakres odszkodowania, zastosowanie ma ogólna zasada pełnej kompensacji szkody z art. 361 k.c., która obejmuje straty i utracone korzyści. Wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Czy odmowa przedłużenia terminu związania ofertą przez uczestnika przetargu, który nie otrzymał akceptacji proponowanych warunków zabezpieczenia umowy, stanowi przyczynienie się do powstania lub zwiększenia szkody w rozumieniu art. 362 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodne z prawem zachowanie uczestnika przetargu, takie jak odmowa przedłużenia terminu związania ofertą, nie może skutkować zmniejszeniem odszkodowania, zwłaszcza gdy do niezawarcia umowy doprowadził organizator przetargu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że zgodne z prawem zachowanie nie może wiązać się z negatywnymi skutkami dla poszkodowanego. Odmowa przedłużenia terminu związania ofertą nie była naruszeniem prawa ani zasad współżycia społecznego, a pozwany sam doprowadził do niezawarcia umowy.

Czy postępowanie sądowe prowadzone z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. jest nieważne z powodu naruszenia standardu dostępu do sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa nie skutkuje nieważnością postępowania z udziałem takiego sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo oraz orzecznictwo innych sądów, stwierdził, że wyłączono dopuszczalność kwestionowania umocowania sędziego sądu powszechnego do orzekania wyłącznie na podstawie procedury nominacyjnej. Zarzut ten był pozorny, gdyż nie wskazano na brak niezawisłości sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powód (Syndyk masy upadłości E. spółki akcyjnej)

Strony

NazwaTypRola
Powiat R.organ_państwowypozwanego
Syndyk masy upadłości E. spółki akcyjnej w upadłości w C.spółkapowoda

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 70^4 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis ten pozwala uczestnikowi przetargu, którego oferta została wybrana, na żądanie zapłaty podwójnego wadium albo naprawienia szkody, gdy organizator uchyla się od zawarcia umowy. Zakres szkody obejmuje utracone korzyści.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek naprawienia szkody obejmuje straty i utracone korzyści w granicach adekwatnego związku przyczynowego.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmuje zarówno poniesione straty, jak i utracone korzyści, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Przewiduje zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody w razie przyczynienia się poszkodowanego do jej powstania lub zwiększenia.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

k.c. art. 66 § § 1

Kodeks cywilny

Określa istotne postanowienia umowy, które powinny znaleźć się w ofercie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 70^4 § 2 k.c. pozwala na dochodzenie odszkodowania w pełnej wysokości, w tym utraconych korzyści. • Odmowa przedłużenia terminu związania ofertą nie stanowi przyczynienia się do szkody, jeśli jest zgodna z prawem i zasadami współżycia społecznego. • Powołanie sędziego na wniosek KRS nie skutkuje nieważnością postępowania.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu sposobu powołania sędziego. • Art. 70^4 § 2 k.c. ogranicza odszkodowanie do ujemnego interesu umownego. • Przyczynienie się powoda do szkody poprzez odmowę przedłużenia terminu związania ofertą.

Godne uwagi sformułowania

powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa nie skutkuje nieważnością postępowania • zakres szkody podlegającej naprawieniu określono w art. 361 k.c. • obowiązek naprawienia szkody obejmuje zarówno straty, które poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osiągnąć • zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego zachowanie się podmiotu prawa cywilnego nie może wiązać się z negatywnym dla tej osoby skutkiem w postaci zmniejszenia odszkodowania

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

członek

Piotr Telusiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70^4 § 2 k.c. w zakresie możliwości dochodzenia utraconych korzyści oraz kwestia przyczynienia się do szkody w przetargach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylania się od zawarcia umowy po przetargu i odmowy przedłużenia terminu związania ofertą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z przetargami i odszkodowaniami, a także porusza temat statusu sędziów powołanych w nowym systemie.

Przetargowy pat: Czy można żądać utraconych korzyści, gdy umowa nie została zawarta?

Dane finansowe

WPS: 152 476,03 PLN

utracony zysk: 152 476,03 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst