II CSKP 1868/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie. Sprawa dotyczyła zapłaty 669 860,69 zł na podstawie weksla gwarancyjnego, który pracodawca (powód) otrzymał od pracownika (pozwanego M. D.) i poręczenia jego żony (pozwanej J. D.). Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty. Sąd Apelacyjny uchylił nakaz zapłaty wobec J. D., uznając, że pracodawca nie może dochodzić od pracownika odszkodowania na podstawie weksla, a tym samym poręczenie jest nieważne. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną powoda za uzasadnioną, a skargę pozwanego M. D. za nieuzasadnioną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odpowiedzialność poręczyciela wekslowego (awalisty) jest abstrakcyjna i samodzielna, co oznacza, że jest ona ważna nawet w przypadku nieważności zobowiązania głównego, o ile nie występuje wada formalna weksla. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej J. D. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie abstrakcyjnego i samodzielnego charakteru odpowiedzialności poręczyciela wekslowego (awalisty) oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności z weksla w kontekście stosunku pracy i poręczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca może dochodzić od pracownika odszkodowania z tytułu odpowiedzialności za szkody wyrządzone w jego mieniu na podstawie weksla gwarancyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że nie, ponieważ jest to sprzeczne z przepisami prawa pracy. Sąd Najwyższy rozróżnił odpowiedzialność pracownika od odpowiedzialności poręczyciela wekslowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że weksel gwarancyjny nie może być podstawą dochodzenia od pracownika odszkodowania za szkody wyrządzone pracodawcy, gdyż jest to sprzeczne z prawem pracy. Sąd Najwyższy natomiast podkreślił abstrakcyjny i samodzielny charakter zobowiązania poręczyciela wekslowego (awalisty), który odpowiada niezależnie od ważności zobowiązania głównego, o ile nie ma wady formalnej weksla.
Jaki jest zakres odpowiedzialności poręczyciela wekslowego (awalisty)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność poręczyciela wekslowego jest abstrakcyjna i samodzielna, co oznacza, że jest ona ważna nawet w przypadku nieważności zobowiązania głównego, z wyjątkiem wad formalnych weksla.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił charakter zobowiązania poręczyciela wekslowego, wskazując na jego formalny, skryptularny i abstrakcyjny charakter. Podkreślono, że poręczyciel odpowiada samodzielnie, a wadliwość stosunku kauzalnego między dłużnikiem głównym a wierzycielem nie wpływa na ważność zobowiązania poręczyciela, chyba że dotyczy wady formalnej weksla.
Czy zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczące sądu pierwszej instancji mogą być podstawą skargi kasacyjnej od wyroku sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, chyba że skarżący wskaże odpowiedni przepis (np. art. 391 § 1 k.p.c.) umożliwiający zastosowanie tych przepisów przez sąd drugiej instancji, lub że sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania (np. art. 378 § 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym konieczność prawidłowego formułowania zarzutów naruszenia przepisów procesowych i powołania przepisów umożliwiających ich zastosowanie przez sąd drugiej instancji. Podkreślono również znaczenie art. 162 k.p.c. w zakresie zastrzeżeń do protokołu.
Czy umorzenie postępowania karnego ma wiążący skutek dla sądu cywilnego w zakresie ustalania odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wiążącą moc mają jedynie prawomocne wyroki skazujące. Postanowienia umarzające postępowanie nie posiadają takiego skutku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że tylko wyrok skazujący wydany w postępowaniu karnym wiąże sąd cywilny (art. 11 k.p.c.). Inne orzeczenia karne, w tym postanowienia o umorzeniu, nie mają takiego wiążącego skutku dla sądu cywilnego, który samodzielnie ustala podstawy odpowiedzialności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| „L.” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | powód |
| J. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
pr.weksl. art. 30
Prawo wekslowe
Przepisy o poręczeniu wekslowym (awal) mają zastosowanie do weksla własnego.
pr.weksl. art. 32
Prawo wekslowe
Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Jego zobowiązanie jest ważne, chociażby zobowiązanie poręczone było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny, z wyjątkiem wady formalnej.
pr.weksl. art. 103
Prawo wekslowe
Przepisy o poręczeniu wekslowym mają zastosowanie również do weksla własnego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej z powodu sprzeczności z ustawą lub celu obejścia ustawy.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej dokonanej dla pozoru.
k.p. art. 100 § § 1 i 2 pkt 4
Kodeks pracy
Obowiązki pracownicze pracownika.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Obowiązek pracownika naprawienia szkody wyrządzonej pracodawcy.
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Zakres odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy z winy umyślnej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.c. art. 505 § pkt 3
Kodeks cywilny
Wyłączenie możliwości umorzenia przez potrącenie wierzytelności wynikających z czynów niedozwolonych.
Konwencja o jednolitej ustawie o wekslach trasowanych i własnych art. I, art. 7, 10, 32 załącznika nr I oraz art. 3 załącznika nr II
Przepisy dotyczące weksli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność poręczyciela wekslowego jest abstrakcyjna i samodzielna, niezależna od ważności zobowiązania głównego (z wyjątkiem wad formalnych). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego muszą być prawidłowo sformułowane w skardze kasacyjnej, z uwzględnieniem specyfiki postępowania przed sądem drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Nieważność czynności prawnych z powodu 'firmanctwa'. • Naruszenie przepisów prawa procesowego przez sądy niższych instancji (np. art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c., art. 217 § 1 i 2 k.p.c., art. 231 k.p.c., art. 381 k.p.c., art. 493 § 1 i 3 k.p.c.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (np. art. 58 § 1 k.c., art. 83 § 1 k.c., art. 122 k.p., art. 5 k.c., art. 8 k.p.).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność poręczyciela wekslowego jest abstrakcyjna, niesubsydiarna, solidarna i w ograniczonym jedynie stopniu zależna od zobowiązania głównego. • Zobowiązanie poręczyciela wekslowego jest zobowiązaniem samodzielnym. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczące art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c., art. 227 w zw. z art. 217 § 1 i 2 k.p.c. czy art. 231 k.p.c., nie mogą odnieść skutku już tylko z powodu wadliwie sformułowanych podstaw kasacyjnych. • Tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący, sprawozdawca
Beata Janiszewska
członek
Maciej Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie abstrakcyjnego i samodzielnego charakteru odpowiedzialności poręczyciela wekslowego (awalisty) oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności z weksla w kontekście stosunku pracy i poręczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności wekslowej, rozróżnienia między odpowiedzialnością pracownika a poręczyciela, a także zawiera analizę formalnych wymogów skargi kasacyjnej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i wekslowym.
“Czy poręczyciel wekslowy odpowiada, nawet jeśli główny dłużnik jest zwolniony? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę.”
Dane finansowe
WPS: 669 860,69 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.