II CSKP 1179/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy nakaz zapłaty z umowy leasingu zabezpieczonej wekslem in blanco. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej G.T. (poręczyciela wekslowego) i oddalił apelację powoda w tym zakresie, uznając, że roszczenie przeciwko niej uległo przedawnieniu. Sąd wskazał, że poręczycielowi przysługują samodzielne zarzuty, w tym zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem, co obejmuje sytuację, gdy weksel został wypełniony po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego wobec niej. W pozostałej części sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy potwierdził, że wobec A.T. (głównego dłużnika) doszło do przerwania biegu przedawnienia na skutek uznania niewłaściwego długu, co znalazło odzwierciedlenie w jego pismach i propozycjach ugodowych. Sąd odrzucił również zarzut nieważności klauzuli umownej dotyczącej odszkodowania umownego, choć z uwagami dotyczącymi jej charakteru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń wobec poręczycieli wekslowych, uznania niewłaściwego długu oraz dopuszczalności kar umownych w umowach leasingowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej poręczyciela wekslowego i interpretacji przepisów prawa wekslowego oraz cywilnego w kontekście umowy leasingowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uznanie niewłaściwe długu przez głównego dłużnika przerywa bieg przedawnienia roszczenia wobec poręczyciela wekslowego, jeśli roszczenie wobec poręczyciela uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, poręczycielowi przysługują samodzielne zarzuty, w tym zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem, co obejmuje sytuację, gdy weksel został wypełniony po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego wobec niego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił odpowiedzialność głównego dłużnika od odpowiedzialności poręczyciela wekslowego. Wskazał, że poręczyciel może powoływać się na zarzuty niezależne od wystawcy weksla, w tym na przedawnienie roszczenia wobec siebie, nawet jeśli wobec głównego dłużnika przedawnienie zostało przerwane.
Czy postanowienie umowne zastrzegające odszkodowanie umowne na wypadek rozwiązania umowy leasingu z powodu zaległości w zapłacie rat jest nieważne jako kara umowna zastrzeżona na wypadek niewykonania zobowiązania pieniężnego?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny uznał, że takie zastrzeżenie jest dopuszczalne, powołując się na orzecznictwo dopuszczające kary umowne na wypadek odstąpienia od umowy leasingu, choć Sąd Najwyższy w dalszej części analizy kwestionuje tę interpretację.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na orzecznictwie dopuszczającym kary umowne na wypadek odstąpienia od umowy leasingu, uznając, że nie stoi temu na przeszkodzie zasada swobody umów. Sąd Najwyższy jednak w dalszej części analizy wskazuje, że kary umowne mogą być zastrzeżone jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, a odszkodowanie umowne w tym przypadku powinno być powiązane z wykazaniem szkody.
Czy zachowanie dłużnika polegające na składaniu propozycji ugodowych i negocjowaniu warunków spłaty stanowi uznanie niewłaściwe długu, przerywające bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie, jeśli dowodzi świadomości istnienia roszczenia i uzasadnia przekonanie wierzyciela o zamiarze spełnienia świadczenia, stanowi uznanie niewłaściwe przerywające bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że uznanie niewłaściwe może nastąpić przez każde zachowanie dłużnika, które dowodzi świadomości istnienia roszczenia i uzasadnia przekonanie wierzyciela o zamiarze jego spełnienia, co przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powód | spółka | powód |
| G. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
pr. weksl. art. 10
Prawo wekslowe
Wypełnienie weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem.
Pomocnicze
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
pr. weksl. art. 30
Prawo wekslowe
Przepisy dotyczące poręczenia wekslowego.
pr. weksl. art. 32
Prawo wekslowe
Odpowiedzialność poręczyciela.
pr. weksl. art. 70
Prawo wekslowe
Przedawnienie roszczeń wekslowych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie przeciwko poręczycielowi wekslowemu uległo przedawnieniu, mimo że wobec głównego dłużnika przedawnienie zostało przerwane. • Wypełnienie weksla in blanco po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego wobec poręczyciela stanowi wypełnienie niezgodnie z porozumieniem.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieważności klauzuli umownej dotyczącej odszkodowania umownego. • Zarzut przedawnienia roszczenia wobec A.T.
Godne uwagi sformułowania
Poręczycielowi przysługują zarzuty samodzielne, niezależne od wystawcy weksla. • Uznanie niewłaściwe polega na tym, że dłużnik nie składa wprawdzie wyraźnego oświadczenia o uznaniu roszczenia, lecz na podstawce objawów jego zachowania kontrahent może zasadnie przyjmować, że dłużnik ma świadomość ciążącego na nim zobowiązania i ma zamiar dobrowolnego spełnienia świadczenia.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń wobec poręczycieli wekslowych, uznania niewłaściwego długu oraz dopuszczalności kar umownych w umowach leasingowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej poręczyciela wekslowego i interpretacji przepisów prawa wekslowego oraz cywilnego w kontekście umowy leasingowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia i odpowiedzialności poręczyciela, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Analiza uznania długu i klauzul umownych w leasingu również stanowi wartość.
“Czy poręczyciel może uniknąć zapłaty, gdy główny dłużnik uznał dług? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 867 622,62 PLN
zapłata: 867 622,62 PLN
zwrot wpisu sądowego: 11 245,3 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.