Orzeczenie · 2023-10-19

II CSKP 1113/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-10-19
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
odszkodowaniezwłokaprzewlekłość postępowaniawywłaszczenienieruchomościdrogi publiczneSkarb PaństwaSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania za zwłokę w wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Powódka dochodziła od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu i wypłacie należnego jej odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził część dochodzonej kwoty, uznając, że organ działał przewlekle. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo w całości, ponieważ uznał, że powódka nie udowodniła szkody. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Kluczowym argumentem Sądu Najwyższego za oddaleniem skargi było nieudowodnienie przez powódkę szkody wynikającej z niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli organ działał przewlekle, powódka nie wykazała, że poniosła konkretną szkodę i jaki był jej związek przyczynowy ze zwłoką. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych uznano za niezasadne, m.in. z powodu wadliwego ich sformułowania lub braku materiału dowodowego uzasadniającego przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Konieczność udowodnienia szkody i związku przyczynowego w sprawach o odszkodowanie za przewlekłość postępowania administracyjnego, nawet w przypadku stwierdzenia tej przewlekłości przez organ administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości na cele drogowe i odpowiedzialności Skarbu Państwa za zwłokę w wydaniu decyzji odszkodowawczej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak udowodnienia szkody wyklucza możliwość dochodzenia odszkodowania za zwłokę w wydaniu decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak udowodnienia szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze zwłoką organu administracji publicznej skutkuje oddaleniem powództwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli organ działał przewlekle, powód musi wykazać konkretną szkodę i związek przyczynowy między zwłoką a tą szkodą. W tej sprawie powódka nie przedstawiła wystarczających dowodów na wysokość szkody, ani na jej związek z opóźnieniem w wydaniu decyzji.

Czy postanowienie stwierdzające przewlekłość postępowania administracyjnego przesądza o istnieniu szkody i związku przyczynowym w postępowaniu odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie stwierdzające przewlekłość jest jedynie prejudykatem, który nie zwalnia powoda z obowiązku udowodnienia szkody i związku przyczynowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego przez organ wyższego stopnia (np. Wojewodę) nie jest wystarczające do automatycznego zasądzenia odszkodowania. Powód nadal musi udowodnić, że poniósł szkodę i że ta szkoda jest bezpośrednim skutkiem zwłoki organu.

Czy sąd drugiej instancji rozpoznając apelację, może badać kwestie stanu faktycznego, które były przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji, jeśli zostały one zakwestionowane w apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę w granicach apelacji, w tym badać ustalenia faktyczne, jeśli są one kwestionowane.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. był bezzasadny, ponieważ Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach apelacji, w tym badał kwestie stanu faktycznego dotyczące zwłoki organu, które były przedmiotem sporu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezydent Miasta K.

Strony

NazwaTypRola
M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapowód
Skarb Państwa - Prezydent Miasta K.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyinna strona (koszty postępowania)

Przepisy (28)

Główne

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4b

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.c. art. 417¹ § § 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 235 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

u.f.p. art. 211 § ust. 1-4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 212 § ust. 1 pkt 1-10 i ust. 2 pkt 1-2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 42 § ust. 5

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 44 § ust. 1 pkt 1-3, ust. 2, ust. 3 pkt 1-3 oraz ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 46 § ust. 1 i 2

Ustawa o finansach publicznych

u.o.n.d.f.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udowodnienia szkody przez powoda. • Brak związku przyczynowego między zwłoką organu a szkodą. • Wady formalne skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez Sąd Apelacyjny (m.in. art. 378 § 1 k.p.c., art. 227, 278 § 1, 235 § 1 k.p.c., art. 322 k.p.c.). • Niezastosowanie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 417¹ § 3 k.c., art. 1 Protokołu nr 1 EKPC, art. 17 ust. 1 KPP UE). • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

nieudowodnienie przez powoda szkody wynikającej z niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej • bezdyskusyjny pozostaje fakt bezczynności organu oraz podejmowanie w późniejszym okresie czynności nieskutecznych • dowód z opinii biegłego sądowego ma charakter szczególny, gdyż zasadniczo nie służy ustalaniu okoliczności faktycznych, lecz ich ocenie przez pryzmat wiadomości specjalnych.

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

przewodniczący

Beata Janiszewska

członek

Krzysztof Wesołowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Konieczność udowodnienia szkody i związku przyczynowego w sprawach o odszkodowanie za przewlekłość postępowania administracyjnego, nawet w przypadku stwierdzenia tej przewlekłości przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości na cele drogowe i odpowiedzialności Skarbu Państwa za zwłokę w wydaniu decyzji odszkodowawczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności odszkodowawczej państwa za przewlekłość postępowania administracyjnego, co jest częstym problemem dla obywateli i przedsiębiorców. Jednakże, rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów, co czyni je mniej przełomowym.

Czy zwłoka urzędnika oznacza automatyczne odszkodowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1 416 596,47 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst