II CKN 979/98Uchylenie wyroku eksmisja aktualność orzeczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie o eksmisję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy najmu ośrodka kolonijnego, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając wyrok pierwszej instancji utrzymujący w mocy wyrok zaoczny nakazujący opuszczenie nieruchomości za prawidłowy. Sąd Najwyższy uznał jednak kasację pozwanego za usprawiedliwioną, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących aktualności orzekania (art. 316 § 1 kpc). Podkreślono, że wyrok powinien odzwierciedlać stan faktyczny i prawny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W przypadku sprawy o wydanie rzeczy, kluczowe jest ustalenie, że pozwany nadal włada spornym obiektem. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wyrok zasądzający świadczenie ma charakter normatywny i powinien umożliwiać egzekucję, co wymaga ustalenia odpowiedniego stanu faktycznego. Wskazano również, że jeśli powód ma interes prawny jedynie w ustaleniu prawa, powinien wystąpić z powództwem o ustalenie (art. 189 kpc) lub dokonać zmiany powództwa w trakcie procesu. Okoliczność toczącego się postępowania o przywrócenie posiadania nie zmienia tych zasad.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie stanu faktycznego i prawnego w chwili zamknięcia rozprawy w sprawach o wydanie rzeczy oraz charakter prawny wyroku w takich sprawach.
Dotyczy specyfiki spraw o wydanie rzeczy i stosowania art. 316 § 1 kpc.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok w sprawie o wydanie rzeczy powinien uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok powinien uwzględniać okoliczności faktyczne sprawy oraz stan prawny istniejące w chwili zamknięcia rozprawy (reguła aktualności wyroku).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że reguła aktualności wyroku (art. 316 § 1 kpc) jest wyrazem funkcji wymiaru sprawiedliwości, polegającej na konkretyzacji normy prawnej. Wyrok zasądzający świadczenie, w tym wyrok o wydanie rzeczy, musi opierać się na stanie faktycznym istniejącym w chwili zamknięcia rozprawy, który umożliwia jego wykonanie.
Jaki jest charakter prawny wyroku w sprawie o wydanie rzeczy i jakie elementy powinien zawierać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok w sprawie o wydanie rzeczy ma charakter zasądzający świadczenie, potwierdzając obowiązek pozwanego do wydania rzeczy. Powinien przesądzać o rodzaju i sposobie egzekucji, opierając się na stanie faktycznym umożliwiającym wykonanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok zasądzający świadczenie, w tym wyrok o wydanie rzeczy, ma charakter normatywny i służy realizacji uprawnienia powoda przy użyciu przymusu państwowego. Wymaga ustalenia, że pozwany nadal włada rzeczą w chwili zamknięcia rozprawy. Jeśli powód odzyskał rzecz, wyrok byłby niewykonalny, a proces fikcyjny.
Czy sąd w sprawie o wydanie rzeczy powinien badać prawo do posiadania, czy jedynie fakt władania rzeczą przez pozwanego?
Odpowiedź sądu
Sąd powinien rozstrzygnąć o zasadności powództwa, co obejmuje ustalenie prawa do władania nieruchomością, zwłaszcza w kontekście toczących się postępowań dotyczących posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie eksmisji jest roszczeniem materialnoprawnym, a sąd powinien rozstrzygnąć o jego zasadności. Sąd Najwyższy potwierdził, że element ustalenia prawa jest przesłanką orzeczenia, a sąd musi rozstrzygnąć o zasadności powództwa, nawet jeśli toczy się inne postępowanie dotyczące posiadania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „P. […]” Spółki Akcyjnej w Ł. - następcy prawnego „P.” w Ł. | spółka | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła aktualności wyroku – powinien uwzględniać okoliczności faktyczne sprawy oraz stan prawny istniejące w chwili zamknięcia rozprawy.
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne (właściciela o wydanie rzeczy).
k.c. art. 675
Kodeks cywilny
Obowiązek najemcy zwrotu rzeczy po zakończeniu najmu.
Pomocnicze
k.c. art. 672
Kodeks cywilny
Skuteczne wypowiedzenie umowy najmu.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące określenia żądania i przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie przez powoda.
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Sentencja wyroku zasądzającego świadczenie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 193 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa.
k.c. art. 344 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona naruszonego posiadania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 316 § 1 kpc przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (reguła aktualności wyroku). • Naruszenie art. 222 § 1 kc i art. 675 kc przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok powinien uwzględniać okoliczności faktyczne sprawy oraz stan prawny istniejące w chwili zamknięcia rozprawy. • Wyrok w sprawie o wydanie rzeczy oznacza ustalenie, że nie powód lecz - w zasadzie - pozwany nadal sporną rzeczą włada. • Wyrok o wydanie rzeczy, którą powód odzyskał byłby niewykonalny już w chwili wydania, a proces dotyczący tak sformułowanego roszczenia byłby procesem fikcyjnym.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sędzia
Zbigniew Strus
sędzia (spraw.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie stanu faktycznego i prawnego w chwili zamknięcia rozprawy w sprawach o wydanie rzeczy oraz charakter prawny wyroku w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o wydanie rzeczy i stosowania art. 316 § 1 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia fundamentalną zasadę aktualności wyroku w sprawach o wydanie rzeczy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawem nieruchomości i procesowym.
“Czy wyrok sądu jest zawsze aktualny? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę w sprawach o eksmisję.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.