II Ca 758/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 54.441,88 zł z odsetkami, wytoczonego przez (...) Sp. z o.o. przeciwko T. S. (1), byłemu prezesowi zarządu (...) S.A. Sąd Rejonowy w Ś. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. uwzględnił powództwo, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz koszty procesu. Sąd ustalił, że pozwany, pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki (...) S.A., w kwietniu 2008 roku zakupił od strony powodowej towar (kable i rozłącznik) na łączną kwotę 54.441,88 zł z odroczonym terminem płatności, wprowadzając powoda w błąd co do możliwości i zamiaru zapłaty. Sąd Rejonowy oparł swoje ustalenia m.in. na prawomocnym wyroku karnym Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 24 września 2013 r. (sygn. akt VI K 347/12), którym T. S. (1) został uznany za winnego popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., skazując go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 2 lat. Sąd cywilny, związany ustaleniami wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa, uznał istnienie winy pozwanego i związku przyczynowego między jego zachowaniem a szkodą powoda. Pozwany w apelacji zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 415 k.c., art. 362 k.c., art. 440 k.c., art. 442¹ § 2 k.c.) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 6 § 2 k.p.c., art. 207 k.p.c., art. 217 § 1 k.p.c., art. 366 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w Ś. oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego są prawidłowe i znajdują oparcie w materiale dowodowym, a argumentacja Sądu pierwszej instancji jest trafna. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 11 KPC, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym, co dotyczy m.in. faktu popełnienia czynu, kwalifikacji prawnej, stopnia winy oraz okoliczności jego popełnienia. W związku z tym, zarzuty dotyczące braku szkody, przyczynienia się strony powodowej do szkody czy rozliczeń poprzez kompensaty zostały uznane za niezasadne. Sąd Apelacyjny odniósł się również do zarzutów przedawnienia roszczenia, wskazując na zastosowanie art. 442¹ § 2 k.c. (20 lat od popełnienia przestępstwa) ze względu na popełnienie występku. Zarzut powagi rzeczy osądzonej został oddalony z uwagi na to, że nakaz zapłaty, na który powoływał się pozwany, dotyczył innych stron postępowania. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz strony powodowej 2.700 zł kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej wyroku karnego w postępowaniu cywilnym (art. 11 KPC), zastosowanie 20-letniego terminu przedawnienia dla szkód wynikłych z przestępstwa (art. 442¹ § 2 KC), oraz zasady dotyczące dopuszczalności dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie wyrok karny stanowił kluczowy dowód w sprawie cywilnej. Interpretacja art. 11 KPC jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym wiąże sąd cywilny w zakresie ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa i odpowiedzialności cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 11 KPC, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym co do wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla bytu przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd cywilny jest związany ustaleniami wyroku karnego dotyczącymi osoby sprawcy, czynu przypisanego oskarżonemu, przedmiotu przestępstwa, kwalifikacji prawnej, stopnia winy oraz okoliczności popełnienia czynu (czas, miejsce, sposób).
Czy zachowanie pozwanego, polegające na zakupie towaru w złej kondycji finansowej spółki i braku zapłaty, stanowi czyn niedozwolony w rozumieniu art. 415 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że pozwany dopuścił się czynów niedozwolonych, co potwierdził prawomocny wyrok karny za oszustwo.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ustaleniach wyroku karnego, który stwierdził, że pozwany wprowadził powoda w błąd co do możliwości i zamiaru zapłaty za towar, działając na szkodę spółki. Spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności deliktowej: fakt wyrządzenia szkody, związek przyczynowy i wina.
Czy roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 442¹ § 2 k.c., jeśli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Przestępstwo miało miejsce w kwietniu 2008 r., a termin przedawnienia upływa w kwietniu 2028 r.
Czy sąd cywilny powinien dopuścić dowody zgłoszone przez pozwanego w apelacji, które nie zostały zgłoszone w pierwszej instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy oddalił wniosek dowodowy jako spóźniony.
Uzasadnienie
Dowody te zostały zgłoszone z naruszeniem przepisów k.p.c. o przytaczaniu okoliczności faktycznych i dowodów bez zwłoki oraz o spóźnionych twierdzeniach i dowodach. Ich uwzględnienie spowodowałoby zwłokę w rozpoznaniu sprawy.
Czy zarzut powagi rzeczy osądzonej jest zasadny, gdy nakaz zapłaty dotyczy innych stron postępowania niż obecna sprawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Nakaz zapłaty z dnia 16 stycznia 2009 r. został wydany przeciwko (...) SA w T., a nie przeciwko pozwanemu T. S. (1). Sprawy nie dotyczą tych samych stron, co wyklucza zastosowanie art. 366 KPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| T. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego zachodzi, gdy spełnione są cztery przesłanki: wystąpienie faktu, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy, spowodowanie szkody, związek przyczynowy między faktem a szkodą oraz wina sprawcy.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dwa lub więcej zachowań, które wyczerpują znamiona tego samego albo podobnego typu czynu zabronionego, mogą, wbrew zamiarowi sprawcy, być potraktowane jako jeden czyn zabroniony, jeżeli ustawy tak stanowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przed zamknięcie rozprawy Sąd dopuszcza dowody na potwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 227.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 235 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przeprowadza dowód na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron na podstawie opinii biegłego lub biegłych może dopuścić dowód z opinii biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Od orzeczenia prawomocnego co do istoty sprawy nie można wszczynać nowego postępowania w sprawie, która toczyła się poprzednio między tymi samymi stronami; nie można też żądać ustalenia lub zaprzeczenia okoliczności, które już zostały prawomocnie stwierdzone.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, jeżeli apelacja jest bezzasadna.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji albo uchyla go i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, lub w razie reformacji wyroku, uchyla go i orzeka co do istoty sprawy.
k.c. art. 440
Kodeks cywilny
Sąd może miarkować (zmniejszyć) wysokość odszkodowania, jeżeli szkoda była oczywiście wygórowana.
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6
Określa stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych w zależności od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu sporu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 1 pkt 1
Określa stawkę opłaty za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok karny wiąże sąd cywilny w zakresie ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa (art. 11 KPC). • Zachowanie pozwanego wypełnia znamiona czynu niedozwolonego z art. 415 k.c. i przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. • Roszczenie nie jest przedawnione ze względu na zastosowanie art. 442¹ § 2 k.c. (termin 20-letni).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 415 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pozwany wyrządził szkodę. • Zarzut naruszenia art. 362 k.c. poprzez niezastosowanie i nieuznanie przyczynienia się strony powodowej do szkody. • Zarzut naruszenia art. 440 k.c. poprzez niezastosowanie i niedokonanie miarkowania szkody. • Zarzut naruszenia art. 6 k.c. poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że pozwany ma udowodnić twierdzenia. • Zarzut naruszenia art. 442¹ § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że nie doszło do przedawnienia roszczenia. • Zarzut naruszenia przepisów formalnych (art. 6 § 2 k.p.c., art. 207 k.p.c., art. 217 § 1 k.p.c.) poprzez niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez pozwanego. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 235 § 1 zd. 1 k.p.c., art. 382 k.p.c.) poprzez oparcie ustaleń faktycznych na ustaleniach dokonanych w innym postępowaniu. • Zarzut naruszenia art. 366 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nieoddalenie pozwu wobec powagi rzeczy osądzonej. • Błąd w ocenie stanu faktycznego i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym • przestępstwo oszustwa, które jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych • roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa • nie można wszczynać nowego postępowania w sprawie, która toczyła się poprzednio między tymi samymi stronami
Skład orzekający
Aleksandra Żurawska
przewodniczący
Grażyna Kobus
sędzia
Maciej Ejsmont
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej wyroku karnego w postępowaniu cywilnym (art. 11 KPC), zastosowanie 20-letniego terminu przedawnienia dla szkód wynikłych z przestępstwa (art. 442¹ § 2 KC), oraz zasady dotyczące dopuszczalności dowodów w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie wyrok karny stanowił kluczowy dowód w sprawie cywilnej. Interpretacja art. 11 KPC jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok karny za oszustwo bezpośrednio wpływa na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej o zapłatę, podkreślając znaczenie art. 11 KPC i długie terminy przedawnienia dla szkód wyrządzonych przestępstwem.
“Oszustwo na ponad 54 tys. zł: Jak wyrok karny przesądził o sprawie cywilnej?”
Dane finansowe
WPS: 54 441,88 PLN
zapłata: 54 441,88 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.