II CA 464/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A. G. przeciwko M. G. (1) o zapłatę 75 000 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej ze zbycia lokalu mieszkalnego, który wcześniej powód darował pozwanej. Powód argumentował, że odwołał darowiznę z powodu rażącej niewdzięczności pozwanej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy w Ś. utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację powoda. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Kluczową kwestią było ustalenie, czy zachowanie pozwanej, polegające na wniesieniu pozwu o rozwód i nawiązaniu intymnej znajomości z innym mężczyzną w trakcie trwania małżeństwa, stanowiło rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy. Sąd uznał, że nie, biorąc pod uwagę wcześniejsze zachowania powoda, które doprowadziły do rozkładu pożycia małżeńskiego. W szczególności wskazano na odnalezienie przez pozwaną nagrań intymnych wizerunków żony w łazience, wykonanych przez powoda bez jej zgody, a także na jego relacje z inną kobietą. Sąd uznał, że te okoliczności obiektywnie wpływały na rozkład pożycia i czyniły późniejsze zachowanie pozwanej niebędącym rażącą niewdzięcznością. Sąd odrzucił również zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 kpc (swobodna ocena dowodów) i art. 11 kpc (wiążące ustalenia wyroku karnego), uznając je za nieuzasadnione. Apelacja została oddalona, a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście rozkładu pożycia małżeńskiego i wzajemnych zachowań stron, a także zasady swobodnej oceny dowodów i wiążących ustaleń wyroku karnego w postępowaniu cywilnym.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące relacji między stronami i ich zachowań mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie pozwanej polegające na wniesieniu pozwu o rozwód i nawiązaniu intymnej znajomości z innym mężczyzną w trakcie trwania małżeństwa, stanowi rażącą niewdzięczność w rozumieniu art. 898 § 1 k.c., uzasadniającą odwołanie darowizny mieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie pozwanej nie stanowi rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c., zwłaszcza w kontekście wcześniejszych zachowań powoda, które doprowadziły do rozkładu pożycia małżeńskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wcześniejsze zachowania powoda, w tym jego relacje z inną kobietą oraz nagrywanie intymnych wizerunków żony bez jej zgody, doprowadziły do rozkładu pożycia małżeńskiego. W tym kontekście, późniejsze działania pozwanej, takie jak wniesienie pozwu rozwodowego czy nawiązanie znajomości z innym mężczyzną, nie mogły być uznane za rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy.
Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego w zakresie popełnienia przestępstwa, jeśli postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny jest związany jedynie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. W przypadku braku takiego wyroku lub uniewinnienia, sąd cywilny dokonuje własnych ustaleń.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 11 k.p.c., wiążące dla sądu cywilnego są ustalenia prawomocnego wyroku skazującego. Jeśli postępowanie karne nie jest prawomocne lub zakończyło się uniewinnieniem, sąd cywilny nie jest związany jego ustaleniami i może samodzielnie ocenić dowody.
Czy ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji narusza zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), jeśli wyprowadza wnioski logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, nawet jeśli możliwe są inne wnioski?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena sądu nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, jeśli wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, nawet jeśli na podstawie tego samego materiału dawałyby się wysnuć wnioski odmienne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy i sądy powszechne zgodnie orzekają, że ocena dowodów jest poprawna, jeśli wnioski są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Dopiero brak logiki, wykraczanie poza schematy logiki formalnej lub nieuwzględnianie związków przyczynowo-skutkowych może stanowić podstawę do podważenia oceny sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. G. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 898 § § 1
Kodeks cywilny
Rażąca niewdzięczność jako przesłanka odwołania darowizny. Zachowanie pozwanej nie spełniło tego kryterium w kontekście okoliczności sprawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2019r., poz. 18 art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2019r., poz. 18 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2019r., poz. 18 art. 8 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2019r., poz. 18 art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2019r., poz. 18 art. 16 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji nie naruszył tej zasady.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążące ustalenia wyroku skazującego. Sąd uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu przez powoda jest chybiony, gdyż nie zapadł prawomocny wyrok skazujący.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie powoda (nagrywanie żony, relacje z inną kobietą) doprowadziło do rozkładu pożycia małżeńskiego, co czyni późniejsze działania pozwanej (wniesienie pozwu rozwodowego, znajomość z innym mężczyzną) niebędącymi rażącą niewdzięcznością. • Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. • Brak jest podstaw do wiązania sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego, gdyż postępowanie karne nie zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Zarzut naruszenia art. 11 k.p.c. poprzez uznanie powoda za winnego utrwalania nagiego wizerunku pozwanej bez jej zgody przed prawomocnym wyrokiem skazującym.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest zatem uzasadniony najbardziej wyeksponowany i najobszerniej uzasadniony drugi z zarzutów apelacji, tj. naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc • Tymczasem zdaniem S. O. przeprowadzona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest w zupełności poprawna i dokonana, wbrew stanowisku powoda, bez naruszenia wymogów przewidzianych w powyższym przepisie art. 233 § 1 kpc. • Za trafny uznać należy bowiem pogląd wyrażany tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i sądów powszechnych, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. • Kwestią mającą pierwszorzędne znaczenie dla oceny zasadności zmienianego pismem z dnia 18 kwietnia 2019r. żądania zapłaty powoda, było rozstrzygnięcie istnienia przesłanek odwołania przez niego dokonanej na rzecz pozwanej darowizny lokalu mieszkalnego, a zatem istnienie po jej stronie rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy ( art. 898 § 1 kc ) • Jak zatem wynika z prawidłowo poczynionych ustaleń Sądu Rejonowego, już nawet wcześniej, bo w (...) pozwana znalazła w telefonie męża korespondencję, którą prowadził on z M. Z. (1) i korespondencja ta wskazywała na ich bliskie i zażyłe relacje. […]
Skład orzekający
P. R.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście rozkładu pożycia małżeńskiego i wzajemnych zachowań stron, a także zasady swobodnej oceny dowodów i wiążących ustaleń wyroku karnego w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące relacji między stronami i ich zachowań mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak wzajemne zachowania małżonków, w tym te dotyczące intymności i zdrady, mogą wpływać na ocenę prawną odwołania darowizny. Jest to przykład zastosowania przepisów prawa cywilnego w kontekście skomplikowanych relacji rodzinnych.
“Czy nagrywanie żony w łazience usprawiedliwia odwołanie darowizny? Sąd rozstrzyga o rażącej niewdzięczności.”
Dane finansowe
WPS: 75 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.