Orzeczenie · 2026-04-29

II Ca 443/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 4

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-04-29
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
zasiedzeniesłużebność przesyłuwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnypublikacja orzeczeńterminy procesoweKodeks cywilnyKodeks postępowania cywilnego

Skarżący M. P. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 maja 2024 r. (sygn. akt II Ca 127/24). Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu Cywilnego w zakresie, w jakim dopuszczały one przed 3 sierpnia 2008 r. nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Skarżący argumentował, że orzeczenie TK, wydane przy zastosowaniu wykładni art. 292 k.c. w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c., stanowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 401(1) k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Kluczowym argumentem sądu było to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo wydania, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz przepisami ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza, że orzeczenie nie weszło w życie, nie ma mocy obowiązującej, a zakwestionowany przepis nie utracił mocy. W konsekwencji, nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 401(1) k.p.c., a także nie rozpoczął biegu trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie (art. 407 § 2 k.p.c.). Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na ustawowej podstawie, która rzeczywiście zaistniała. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu nieprocesowym każdy ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 401(1) k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie wszedł w życie i nie ma mocy obowiązującej.

Uzasadnienie

Zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza, że orzeczenie nie wywołuje skutków prawnych, w tym nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego ani nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Czy skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd podkreśla, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na jednej z ustawowych podstaw wskazanych w art. 401-404 k.p.c. Konieczne jest nie tylko formalne powołanie się na przepis, ale także wykazanie, że faktycznie zaistniała wskazana podstawa. Jeśli podstawa ta nie występuje, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Szczecinie (odrzucenie skargi)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskarżący
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca/uczestnik
Skarb Państwa – Starosta (...)organ_państwowyuczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia TK podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że określono inny termin.

u.o.t.p.TK art. 114

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Ogłoszenie orzeczeń TK w odpowiednim dzienniku urzędowym powoduje wejście w życie i moc obowiązującą.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych.

k.p.c. art. 407 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym każdy ponosi koszty wywołane swoim udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w dzienniku urzędowym. • Brak publikacji wyroku TK oznacza, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 401(1) k.p.c. • Skarga o wznowienie postępowania musi być oparta na faktycznie zaistniałej ustawowej podstawie.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Moment wydania (ogłoszenia) wyroku TK jest wystarczający do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania podlegała odrzuceniu. • Przepisy określające warunki, w których może nastąpić uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia muszą być zatem, jako wyjątek od wspomnianej reguły, interpretowane ściśle. • Skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia służący wzruszeniu prawomocnego orzeczenia. • Dopiero ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji powoduje skutek wejścia w życie orzeczenia, które wówczas ma moc powszechnie obowiązującą.

Skład orzekający

Joanna Rawska-Szklarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Wyrok TK nie wszedł w życie? Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania z powodu braku publikacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst