II Ca 443/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. P. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 maja 2024 r. (sygn. akt II Ca 127/24). Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu Cywilnego w zakresie, w jakim dopuszczały one przed 3 sierpnia 2008 r. nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Skarżący argumentował, że orzeczenie TK, wydane przy zastosowaniu wykładni art. 292 k.c. w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c., stanowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 401(1) k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Kluczowym argumentem sądu było to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo wydania, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz przepisami ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza, że orzeczenie nie weszło w życie, nie ma mocy obowiązującej, a zakwestionowany przepis nie utracił mocy. W konsekwencji, nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 401(1) k.p.c., a także nie rozpoczął biegu trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie (art. 407 § 2 k.p.c.). Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na ustawowej podstawie, która rzeczywiście zaistniała. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu nieprocesowym każdy ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 401(1) k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie wszedł w życie i nie ma mocy obowiązującej.
Uzasadnienie
Zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza, że orzeczenie nie wywołuje skutków prawnych, w tym nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego ani nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Czy skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd podkreśla, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na jednej z ustawowych podstaw wskazanych w art. 401-404 k.p.c. Konieczne jest nie tylko formalne powołanie się na przepis, ale także wykazanie, że faktycznie zaistniała wskazana podstawa. Jeśli podstawa ta nie występuje, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawca/uczestnik |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 410 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że określono inny termin.
u.o.t.p.TK art. 114
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Ogłoszenie orzeczeń TK w odpowiednim dzienniku urzędowym powoduje wejście w życie i moc obowiązującą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych.
k.p.c. art. 407 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy ponosi koszty wywołane swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w dzienniku urzędowym. • Brak publikacji wyroku TK oznacza, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 401(1) k.p.c. • Skarga o wznowienie postępowania musi być oparta na faktycznie zaistniałej ustawowej podstawie.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Moment wydania (ogłoszenia) wyroku TK jest wystarczający do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie.
Godne uwagi sformułowania
Skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania podlegała odrzuceniu. • Przepisy określające warunki, w których może nastąpić uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia muszą być zatem, jako wyjątek od wspomnianej reguły, interpretowane ściśle. • Skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia służący wzruszeniu prawomocnego orzeczenia. • Dopiero ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji powoduje skutek wejścia w życie orzeczenia, które wówczas ma moc powszechnie obowiązującą.
Skład orzekający
Joanna Rawska-Szklarz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Wyrok TK nie wszedł w życie? Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania z powodu braku publikacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.