II CA 429/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego w Myślenicach, który oddalił powództwo o zwrot pożyczki w postępowaniu zaocznym. Sąd Okręgowy, działając w postępowaniu uproszczonym, zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1489,60 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Uzasadnienie wyroku zostało ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej, zgodnie z art. 505¹³ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, iż zaskarżony wyrok był wyrokiem zaocznym, co oznacza, że pozwana nie kwestionowała twierdzeń ani żądań pozwu. Zgodnie z art. 339 § 2 k.p.c., w takich sytuacjach przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił żądanie jako nieudowodnione, ignorując domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda. Podkreślono, że obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, ale w wyroku zaocznym sąd powinien ocenić, czy twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądania, a nie prowadzić postępowanie dowodowe w celu ich udowodnienia. Sąd Rejonowy nie wskazał, które z twierdzeń powoda budziły wątpliwości i dlaczego. Sąd Okręgowy zauważył, że umowa pożyczki zawierała termin zwrotu w 60 ratach, co oznaczało, że termin wymagalności całej kwoty upływał przed datą wniesienia pozwu, nawet bez wypowiedzenia umowy. Powód wskazał również kwotę do zwrotu i kwotę już spłaconą, a twierdzenia te nie były niewiarygodne. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał roszczenie za uzasadnione na podstawie art. 339 § 2 k.p.c. i art. 720 § 1 k.c. oraz art. 481 k.c. (odsetki za opóźnienie). Zasądzono również koszty postępowania zgodnie z art. 98 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyroku zaocznego (art. 339 k.p.c.) oraz wymagalności roszczeń z umowy pożyczki z oznaczonym terminem zwrotu.
Dotyczy specyfiki postępowania zaocznego i oznaczonego terminu zwrotu pożyczki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu zaocznym, sąd jest zobowiązany do przyjęcia za prawdziwe twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych, nawet jeśli nie zostały one w pełni udowodnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany przyjąć za prawdziwe twierdzenia powoda zgodnie z art. 339 § 2 k.p.c., chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Obowiązkiem sądu jest ocena, czy te twierdzenia uzasadniają uwzględnienie żądania, a nie prowadzenie postępowania dowodowego w celu ich udowodnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie uznał żądanie za nieudowodnione, ignorując domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda w wyroku zaocznym. Podkreślono, że sąd powinien ocenić, czy twierdzenia te uzasadniają uwzględnienie żądania, a nie wymagać od powoda pełnego udowodnienia każdego faktu.
Czy termin wymagalności pożyczki, określony w umowie poprzez sposób zwrotu w ratach, upływa nawet bez wypowiedzenia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli termin zwrotu pożyczki jest oznaczony w umowie (np. poprzez harmonogram spłat rat), to termin ten upływa zgodnie z umową, a wypowiedzenie umowy nie jest konieczne do stwierdzenia wymagalności całej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zauważył, że umowa pożyczki przewidywała zwrot w 60 ratach, co oznaczało, że termin wymagalności całej kwoty upływał po określonym czasie od zawarcia umowy, niezależnie od ewentualnego wypowiedzenia. Tym samym roszczenie było wymagalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji | spółka | powód |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 339 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wydania wyroku zaocznego, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględnia powództwo lub oddala je, rozstrzygając o istocie sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym, jeśli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego, jest ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Termin zwrotu pożyczki zależny jest od wypowiedzenia, jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za dalsze opóźnienie, jednakże nie są one należne, gdy właściciel otrzymał od dłużnika sumę potrzebną do wykupu zastawu wraz z należącymi do niej odsetkami.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, na skutek apelacji, rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
Dz.U. 2015 poz. 1775 art. 2 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych, w tym koszty zastępstwa procesowego.
Dz.U. 2015 poz. 1775 art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych, w tym koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez Sąd Rejonowy przepisów o postępowaniu zaocznym (art. 339 § 2 k.p.c.) poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda. • Niewłaściwa ocena wymagalności roszczenia, mimo oznaczenia terminu zwrotu pożyczki w umowie. • Roszczenie powoda jest uzasadnione w świetle twierdzeń pozwu i umowy pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok jest wyrokiem zaocznym, a zatem wydanym w warunkach, w których pozwana nie kwestionuje żadnych twierdzeń ani żądań pozwu. • domniemanie prawdziwości nie rozciąga się na dziedzinę prawa materialnego • obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę w warunkach zaoczności jest rozważenie, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania. • nie każde twierdzenie strony winno być poparte dowodami i to niezależnie od zagadnienia dopuszczania z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę. • Odmawiając uznania za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych sąd winien wskazać dlaczego twierdzenia budzą jego uzasadnione wątpliwości lub dlaczego uznaje, że zostały przytoczone dla obejścia prawa. • Wbrew poglądowi Sądu Rejonowego w razie podstaw do wydania wyroku zaocznego nie każde twierdzenie strony winno być poparte dowodami • Termin wymagalności całej kwoty pożyczki upływał przed datą wniesienia pozwu, która przypadała na ponad dwa lata od daty zawarcia umowy. • Kwestia wypowiedzenia umowy nie ma więc znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający
Zbigniew Zgud
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroku zaocznego (art. 339 k.p.c.) oraz wymagalności roszczeń z umowy pożyczki z oznaczonym terminem zwrotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zaocznego i oznaczonego terminu zwrotu pożyczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące wyroku zaocznego i ciężaru dowodu, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu niższej instancji w stosowaniu przepisów proceduralnych.
“Wyrok zaoczny – czy sąd zawsze musi udowodnić twierdzenia powoda?”
Dane finansowe
WPS: 1489,6 PLN
zwrot pożyczki: 1489,6 PLN
zwrot kosztów postępowania: 317 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 165 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.