II CA 366/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła naruszenia posiadania budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. (...). Powodowie M. G. i J. G. (brat i siostra) dochodzili przywrócenia posiadania, twierdząc, że pozwany W. C. (brat powódki) samowolnie zmienił zamki w drzwiach i uniemożliwił im korzystanie z budynku, energii elektrycznej i wody. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając powodów za samoistnych posiadaczy i przywracając im posiadanie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, że strony były współposiadaczami budynku, dziedzicząc go po matce. Choć pozwany naruszył współposiadanie powodów, Sąd Okręgowy powołał się na art. 346 kc, zgodnie z którym roszczenie o ochronę posiadania nie przysługuje w stosunkach między współposiadaczami, jeżeli nie da się ustalić zakresu współposiadania. Sąd uznał, że w tej sprawie nie można było ustalić takiego zakresu, ponieważ pozwany zamieszkiwał w budynku na stałe, a powodowie korzystali z niego tylko sezonowo, co wykluczało możliwość ustalenia współposiadania bez wzajemnego współdziałania i ingerencji w codzienne życie. Sąd zasugerował powodom rozważenie roszczenia z art. 206 kc (w drodze analogii do współwłaścicieli). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniono zasadami słuszności (art. 102 kpc), biorąc pod uwagę relacje rodzinne stron i fakt naruszenia współposiadania przez pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 346 kc w kontekście współposiadania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy strony są spadkobiercami i mają różny charakter korzystania z rzeczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania nieuregulowanej nieruchomości między członkami rodziny o różnym sposobie korzystania z niej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy nie da się ustalić zakresu współposiadania rzeczy przez współposiadaczy, przysługuje im roszczenie o ochronę naruszonego współposiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o ochronę posiadania nie przysługuje w stosunkach pomiędzy współposiadaczami tej samej rzeczy, jeżeli nie da się ustalić zakresu współposiadania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 346 kc, stwierdzając, że w sytuacji, gdy nie można ustalić zakresu współposiadania (np. ze względu na różny charakter korzystania z rzeczy przez strony - stałe zamieszkiwanie jednego i sezonowe korzystanie drugiego), roszczenie posesoryjne nie przysługuje.
Czy posiadanie nieruchomości przez spadkobiercę, który nie posiada jej fizycznie, ale ma możliwość takiego posiadania, jest objęte ochroną posesoryjną?
Odpowiedź sądu
Tak, posiadaczem rzeczy jest także ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Nie jest konieczne, aby spadkobierca faktycznie posiadał spadkowy majątek, wystarczy możliwość takiego posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że powodowie jako spadkobiercy po matce posiadali możliwość posiadania nieruchomości, co czyniło ich współposiadaczami w rozumieniu art. 344 kc, którym służy ochrona posesoryjna, a nie tylko korzystającymi z nieruchomości na zasadach grzecznościowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| W. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
Ochrona posiadania jest realizowana przy użyciu skargi posesoryjnej. Przesłanki to samowolne naruszenie posiadania i dochodzenie roszczenia w ciągu roku od naruszenia.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok lub orzeczenie.
k.c. art. 346
Kodeks cywilny
Roszczenie o ochronę posiadania nie przysługuje w stosunkach pomiędzy współposiadaczami tej samej rzeczy, jeżeli nie da się ustalić zakresu współposiadania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o ochronę naruszonego posiadania Sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadaczem rzeczy jest zarówno posiadacz samoistny, jak i zależny.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że ten, kto włada faktycznie rzeczą, jest posiadaczem samoistnym.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w razie cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.c. art. 345
Kodeks cywilny
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić z posiadaniem i korzystaniem przez pozostałych współwłaścicieli.
k.p.c. art. 397
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony przegrywającej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie można ustalić zakresu współposiadania budynku przez strony, co wyklucza możliwość uwzględnienia roszczenia posesoryjnego na podstawie art. 346 kc. • Pozwany zamieszkuje w budynku na stałe, a powodowie korzystają z niego tylko sezonowo, co świadczy o różnym charakterze posiadania i uniemożliwia ustalenie zakresu współposiadania.
Odrzucone argumenty
Powodowie są samoistnymi posiadaczami budynku i przysługuje im ochrona posesoryjna. • Pozwany naruszył posiadanie powodów poprzez zmianę zamków i uniemożliwienie dostępu.
Godne uwagi sformułowania
nie można ustalić zakresu współposiadania • roszczenie o ochronę posiadania nie przysługuje w stosunkach pomiędzy współposiadaczami tej samej rzeczy • różny charakter posiadania każdej ze stron wyklucza także ustalenie zakresu współposiadania
Skład orzekający
Grzegorz Ślęzak
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Mizera
sędzia
Piotr Fal
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 346 kc w kontekście współposiadania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy strony są spadkobiercami i mają różny charakter korzystania z rzeczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania nieuregulowanej nieruchomości między członkami rodziny o różnym sposobie korzystania z niej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być konflikty rodzinne dotyczące nieruchomości, nawet gdy prawo wydaje się jasne. Pokazuje też, jak ważna jest precyzyjna analiza stanu faktycznego i prawnego.
“Rodzinny spór o dom: czy można odebrać klucze bratu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.