II CA 228/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał sprawę z wniosku R. S. i T. S. o ustanowienie służebności drogi koniecznej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...), która nie miała odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Sąd Rejonowy ustanowił służebność drogi koniecznej polegającą na prawie przejazdu i przechodu zgodnie z wariantem pierwszym opinii biegłego geodety, zasądził wynagrodzenie od wnioskodawców na rzecz właścicieli nieruchomości obciążonej oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, kwestionując ustalenia sądu co do braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej oraz sposób wytyczenia drogi koniecznej. Wnioskodawca złożył zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu rejonowego co do meritum sprawy, uznał apelację uczestników za zasadną jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie V, nakazując pobranie nieuiszczonych wydatków postępowania od stron w określonych proporcjach, oddalił apelację w pozostałym zakresie i oddalił zażalenie wnioskodawcy. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, podkreślając, że nieruchomość wnioskodawców faktycznie nie miała odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a ustanowienie służebności według wariantu pierwszego było najbardziej optymalnym rozwiązaniem, zgodnym z przepisami Kodeksu cywilnego i uwzględniającym interes społeczno-gospodarczy. W kwestii kosztów, sąd odwoławczy uznał, że sprawiedliwym jest podzielenie wydatków związanych z postępowaniem po połowie na każdą z nieruchomości, będących przedmiotem sporu, ze względu na skonfliktowanie stron i przyczynienie się uczestników do przedłużania postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'odpowiedniego dostępu do drogi publicznej' w kontekście ustanowienia służebności drogi koniecznej oraz zasady rozliczania kosztów postępowania nieprocesowego w sprawach ze sprzecznymi interesami stron.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu działek i możliwości technicznych mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość wnioskodawców posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość wnioskodawców nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, co uzasadnia ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo istnienia możliwości przywrócenia wejścia od strony frontowej, brak jest odpowiedniego dostępu do zaplecza nieruchomości, piwnicy oraz dojazdu na zaplecze, co pozbawia nieruchomość funkcjonalności.
Który wariant wytyczenia drogi koniecznej jest najbardziej optymalny, uwzględniając potrzeby nieruchomości i najmniejsze obciążenie dla gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu pierwszego opinii biegłego geodety, który zakłada przebieg drogi przez działkę nr (...).
Uzasadnienie
Wariant pierwszy zapewnia odpowiedni dostęp do nieruchomości, uwzględnia wcześniejsze korzystanie z tej działki jako wspólnego dojazdu zgodnie z decyzją podziałową, a także jest mniej obciążający dla nieruchomości niż wariant drugi, który wymagałby zmian w budynku i ingerencji w jego funkcjonalność.
Jak rozliczyć koszty postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, gdy interesy stron są sprzeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania powinny zostać podzielone po połowie na każdą z nieruchomości będących przedmiotem sporu, ze względu na skonfliktowanie stron i przyczynienie się uczestników do przedłużania postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika postępowania nieprocesowego (art. 520 § 1 k.p.c.) nie znajduje zastosowania w tej sprawie z uwagi na sprzeczność interesów stron i konieczność ustanowienia drogi koniecznej. Uczestnicy przyczynili się do wzrostu kosztów, dlatego sprawiedliwe jest ich podział.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina P. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Przesłanka ustanowienia drogi koniecznej - brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarczych.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Kryteria wytyczenia drogi koniecznej - uwzględnienie potrzeb nieruchomości niemającej dostępu oraz najmniejsze obciążenie dla gruntów.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Kryteria wytyczenia drogi koniecznej - uwzględnienie interesu społeczno-gospodarczego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady ponoszenia kosztów - możliwość rozdzielenia lub obciążenia jednego uczestnika kosztami w przypadku sprzecznych interesów lub różnego stopnia zainteresowania wynikiem postępowania.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady ponoszenia kosztów - możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub który postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek ponownego przesłuchania biegłego lub dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zmiany lub uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawców nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu pierwszego jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem. • Konieczność podziału kosztów postępowania ze względu na sprzeczność interesów stron i przyczynienie się uczestników do wzrostu kosztów.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wnioskodawców posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej. • Droga konieczna powinna być wytyczona według wariantu drugiego. • Koszty postępowania powinny być rozliczone według zasady ogólnej (art. 520 § 1 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne, jak też aprobuje ocenę prawną dokonaną przez Sąd I instancji. • nie sposób podzielić zarzutów apelacji uczestników by nieruchomość wnioskodawców miała odpowiedni dostęp do drogi publicznej • Użyte w art. 145 pojęcie „braku odpowiedniego dostępu” oznacza, że w rachubę mogą wchodzić dwie sytuacje, a mianowicie gdy nieruchomość nie ma w ogóle połączenia z droga publiczną oraz druga, gdy taki dostęp wprawdzie istnieje, ale nie jest „odpowiedni” • Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż sprawiedliwym jest podzielenie wydatków związanych z postępowaniem po połowie na każdą z nieruchomości, będących przedmiotem sporu.
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący
Tomasz Szaj
sprawozdawca
Bartłomiej Romanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'odpowiedniego dostępu do drogi publicznej' w kontekście ustanowienia służebności drogi koniecznej oraz zasady rozliczania kosztów postępowania nieprocesowego w sprawach ze sprzecznymi interesami stron."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu działek i możliwości technicznych mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu braku dostępu do nieruchomości, co jest częstym zagadnieniem prawnym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania również stanowi istotny element dla praktyków.
“Jak ustanowić drogę konieczną, gdy sąsiedzi blokują dostęp? Kluczowe zasady i rozliczenie kosztów.”
Dane finansowe
wydatki_postepowania: 4038,83 PLN
wydatki_postepowania: 1346,28 PLN
wydatki_postepowania: 1346,28 PLN
wydatki_postepowania: 1346,28 PLN
wynagrodzenie_za_sluzebnosc: 709 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.