II CA 156/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację wniesioną przez M. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gryficach, które oddaliło wniosek o wpis hipoteki kaucyjnej łącznej na rzecz wnioskodawcy P. B. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 930 § 3 k.p.c., wskazując, że obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu na rzecz innych wierzycieli jest nieważne. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zważył, że zgodnie z art. 925 § 1 k.p.c. nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi lub dokonania wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 927 § 1 k.p.c., wierzyciel przyłączający się do egzekucji po zajęciu nieruchomości ma te same prawa co pierwszy wierzyciel. Sąd podkreślił, że pierwsze zajęcie nieruchomości nie wyklucza kolejnego w interesie innego wierzyciela, o ile nie jest to powtórzenie czynności. W niniejszej sprawie, na dzień 31 marca 2009 r., nieruchomość była już zajęta na rzecz wielu innych wierzycieli, co potwierdzały wpisy w księdze wieczystej. W związku z tym, czynność ustanowienia hipoteki kaucyjnej przez P. B. na rzecz apelującego w dniu 27 marca 2009 r. była nieważna w świetle art. 930 § 3 k.p.c. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 15/08), która wyjaśniała, że po nowelizacji KPC obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Sąd wskazał również, że późniejsze postanowienia komornika o umorzeniu egzekucji z nieruchomości, pochodzące z października 2010 r., nie mogły konwalidować nieważnej czynności ustanowienia hipoteki, która miała miejsce wcześniej. Sąd odwołał się także do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 80/09) w kwestii stosowania art. 316 § 1 k.p.c. w postępowaniu wieczystoksięgowym, stwierdzając, że sąd bada stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., uznając, że w postępowaniu wieczystoksięgowym brak jest podstaw do odstąpienia od reguły wzajemnego ponoszenia kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację art. 930 § 3 k.p.c. w kontekście nieważności obciążeń nieruchomości po zajęciu oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość została już zajęta na rzecz innych wierzycieli przed dokonaniem kolejnego obciążenia przez dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czynność prawna obciążenia nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu na rzecz innych wierzycieli jest ważna, jeśli egzekucja została później umorzona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność prawna obciążenia nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu na rzecz innych wierzycieli jest nieważna, nawet jeśli egzekucja została później umorzona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 930 § 3 k.p.c., obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Późniejsze umorzenie egzekucji nie konwaliduje tej nieważnej czynności, ponieważ sąd wieczystoksięgowy bada stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku o wpis.
Jaki jest zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym w kontekście zmiany okoliczności po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd prowadzący księgi wieczyste bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Nie ma podstaw do stosowania art. 316 § 1 k.p.c. i oceny okoliczności, które zmieniły się po wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 80/09), zgodnie z którą sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i nie stosuje przepisów procesowych umożliwiających ocenę późniejszych zmian okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Firmy Handlowej (...) Warchoł – (...) Spółki Jawnej w S. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 930 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Czynność prawna obciążająca nieruchomość przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 925 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia dłużnikowi wezwania lub dokonania wpisu w księdze wieczystej/złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów.
k.p.c. art. 927 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wierzyciel przyłączający się do egzekucji po zajęciu nieruchomości ma te same prawa co pierwszy wierzyciel.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu wieczystoksięgowym strony ponoszą koszty we własnym zakresie.
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznając wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność obciążenia nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu na rzecz innych wierzycieli na podstawie art. 930 § 3 k.p.c. • Sąd wieczystoksięgowy bada stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, a nie późniejsze zmiany okoliczności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja apelującego oparta na późniejszym umorzeniu egzekucji, które miało konwalidować wcześniejszą nieważną czynność obciążenia nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
obciążenia przez dłużnika nieruchomości po jej zajęciu jest nieważne • nie każde obciążanie nieruchomości jest nieważne, ale tylko to dokonane przez dłużnika • wszelkie obciążenia dokonywane przez dłużnika z mocy prawa są nieważne • sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku.
Skład orzekający
Zbigniew Ciechanowicz
przewodniczący
Małgorzata Grzesik
sędzia
Marzenna Ernest
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację art. 930 § 3 k.p.c. w kontekście nieważności obciążeń nieruchomości po zajęciu oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość została już zajęta na rzecz innych wierzycieli przed dokonaniem kolejnego obciążenia przez dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z obciążaniem nieruchomości w trakcie postępowania egzekucyjnego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników.
“Czy można obciążyć hipoteką nieruchomość, która jest już w trakcie egzekucji? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.