Orzeczenie · 2022-02-11

II CA 1337/21

Sąd

Sąd Okręgowy w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2022-02-11

SAOSCywilneprawo umówWysokaokręgowy

kredyt frankowyklauzule abuzywnedenominacjawaloryzacjaochrona konsumentanieważność umowyTSUEkoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczeń powodów I. G. i K. G. przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę, wynikających z umowy kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich. Powodowie domagali się zasądzenia od banku określonych kwot, argumentując, że umowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne), dotyczące sposobu przeliczania waluty i ustalania kursów kupna i sprzedaży. Sąd Rejonowy w Szamotułach wyrokiem z dnia 18 stycznia 2021 r. uznał umowę za nieważną i zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 37 000 zł wraz z odsetkami, obciążając bank kosztami postępowania. Bank złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych (art. 233 § 1, art. 327 1 kpc) poprzez błędną ocenę dowodów i pominięcie wniosków dowodowych, a także naruszenie prawa materialnego (art. 69 Prawa bankowego, art. 385 1 kc, Dyrektywa 93/13/EWG) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych i uznanie klauzul przeliczeniowych za essentialia negotii, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności umowy. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego spełnia wymogi formalne, a ocena dowodów i zastosowanie przepisów prawa materialnego były prawidłowe. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do abuzywności klauzul denominacyjnych, ich wpływu na główny przedmiot umowy oraz niemożności utrzymania umowy w mocy po ich wyeliminowaniu, zgodnie z orzecznictwem TSUE. Oddalono również zarzuty dotyczące przedawnienia roszczeń i zasadności zasądzenia odsetek. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul denominacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy, a także ocena informowania konsumentów o ryzyku walutowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i brzmienia umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty obowiązujących w banku, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc i Dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ przyznają bankowi jednostronne uprawnienie do ustalania kursów walut, co rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Brak jest również jednoznaczności tych postanowień.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm ustalania kursów walut przez bank, oparty na jego własnych tabelach kursowych, nie zawierał obiektywnych kryteriów i pozostawiał bankowi swobodę, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumenta. Brak było również jasności co do przyszłych konsekwencji ekonomicznych dla konsumenta.

Czy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul denominacyjnych umowa kredytu może nadal obowiązywać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku eliminacja abuzywnych klauzul denominacyjnych powoduje niemożność określenia wysokości wzajemnych świadczeń stron, co skutkuje nieważnością całej umowy.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE, stwierdził, że usunięcie klauzul abuzywnych spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy i uniemożliwiło jej dalsze funkcjonowanie, co prowadzi do jej nieważności.

Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia jest zasadny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny, ponieważ złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przerwało bieg terminu przedawnienia, a roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia przedawnia się na zasadach ogólnych (10 lat).

Uzasadnienie

Termin przedawnienia nie upłynął, a złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w 2017 roku przerwało bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc.

Czy bank prawidłowo poinformował konsumentów o ryzyku kursowym związanym z kredytem denominowanym w walucie obcej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, informacje udzielone przez bank były niewystarczające. Sprowadzały się do formalnego pouczenia o ryzyku i możliwości wzrostu kosztów, nie dając konsumentom możliwości oszacowania realnych konsekwencji ekonomicznych.

Uzasadnienie

Bank nie przedstawił symulacji uwzględniających przyszłe wahania kursów walut ani nie wyjaśnił czynników ryzyka w sposób umożliwiający konsumentom pełne rozeznanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
I. G.	osoba_fizyczna	powód
K. G.	osoba_fizyczna	powód
(...) Bank (...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1-3

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2

Prawo bankowe

Definicja i essentialia negotii umowy kredytu bankowego.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się między innymi do świadczenia nienależnego.

k.c. art. 358 § § 1

Kodeks cywilny

Sądowa waloryzacja świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem.

k.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul przeliczeniowych dotyczących kursu waluty. • Niewystarczające poinformowanie konsumentów o ryzyku kursowym. • Niemożność utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Niezależność roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia od zarzutu przedawnienia w kontekście przerwania biegu terminu.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia. • Kredyt denominowany w walucie obcej nie narusza essentialia negotii umowy kredytu. • Umowa została zawarta zgodnie z prawem bankowym i zasadami swobody umów. • Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym powinny być zasądzone od powodów na rzecz pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. • Eliminacja abuzywnej klauzuli denominacyjnej (waloryzacyjnej) w przypadku przedmiotowej umowy powodowała niemożność jej utrzymania w pozostałym zakresie. • Sąd nie jest zobowiązany do niestosowania postanowienia umownego, które zalicza do abuzywnych, jeżeli poinformowany o takiej ocenie konsument nie oczekuje wyciągnięcia konsekwencji z nieuczciwości klauzuli umownej.

Skład orzekający

Ewa Blumczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul denominacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy, a także ocena informowania konsumentów o ryzyku walutowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i brzmienia umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, klauzul abuzywnych i ochrony konsumentów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

“Kredyt frankowy: Sąd potwierdza nieważność umowy i chroni konsumenta przed abuzywnymi klauzulami banku!”

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników