II CA 1224/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Wspólnoty Mieszkaniowej w S. przeciwko Agencji Mienia Wojskowego (AMW) o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu zajętego przez lokal użytkowy (kwiaciarnia). Sąd Rejonowy w Stargardzie wyrokiem z dnia 16 lipca 2018 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.181,25 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części gruntu, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i zasądzając koszty procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana była samoistnym bezumownym posiadaczem nieruchomości należącej do powódki, gdyż wypowiedziała umowę dzierżawy, nie wydała lokalu w terminie i nadal go użytkowała, wynajmując osobie trzeciej. Sąd oparł się m.in. na opinii biegłego, który określił powierzchnię zajmowanego gruntu na 80,50 m2 i wyliczył roczny czynsz dzierżawny na 1.575 zł. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni zajmowanego gruntu oraz legitymację bierną. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana Agencja Mienia Wojskowego, reprezentująca Skarb Państwa, jest współwłaścicielem nieruchomości, w tym działki gruntu nr (...), na której posadowiony jest budynek kwiaciarni. W związku z tym, korzystanie przez pozwaną z gruntu wynika z przysługującego jej prawa współwłasności, a nie z bezumownego posiadania. Sąd podkreślił, że każdy współwłaściciel jest uprawniony do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej w sposób dający się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 k.c.). W tej sytuacji, żądanie powódki zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości było niezasadne. Sąd Okręgowy zmienił również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że prawo współwłasności stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, wykluczający roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, nawet po wypowiedzeniu umowy dzierżawy.
Dotyczy sytuacji, gdy pozwany jest współwłaścicielem nieruchomości, a nie tylko posiadaczem zależnym lub samoistnym bez tytułu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wspólnota mieszkaniowa może dochodzić od Agencji Mienia Wojskowego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu, na którym posadowiony jest lokal użytkowy należący do Skarbu Państwa, w sytuacji gdy Agencja jest współwłaścicielem nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólnota mieszkaniowa nie może dochodzić takiego wynagrodzenia, ponieważ korzystanie z gruntu przez Agencję wynika z jej prawa współwłasności, a nie z bezumownego posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Agencja Mienia Wojskowego, reprezentując Skarb Państwa, jest współwłaścicielem nieruchomości, w tym gruntu, na którym znajduje się lokal użytkowy. Zgodnie z art. 206 k.c., współwłaściciel ma prawo do korzystania z części wspólnych nieruchomości. W związku z tym, korzystanie przez Agencję z gruntu nie jest bezumowne, a żądanie wynagrodzenia jest niezasadne.
Jaka jest podstawa prawna korzystania przez współwłaściciela z części wspólnych nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną jest art. 206 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 206 k.c., aby uzasadnić prawo Agencji Mienia Wojskowego do korzystania z gruntu jako współwłaściciela, co wyklucza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez wspólnotę mieszkaniową.
Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy gruntu przez Agencję Mienia Wojskowego automatycznie czyni jej posiadanie bezumownym w sytuacji, gdy jest ona współwłaścicielem tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy dzierżawy nie czyni posiadania bezumownym, jeśli posiadanie wynika z prawa współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że nawet po ustaniu umowy dzierżawy, prawo współwłasności stanowi tytuł prawny do korzystania z gruntu, co wyklucza roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa w S. | inne | powódka |
| Agencja Mienia Wojskowego w W. Oddział Regionalny w S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Prawo każdego współwłaściciela do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące obowiązku wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące obowiązków samoistnego posiadacza w złej wierze.
u.w.l. art. 1 § 2
Ustawa o własności lokali
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw nieuregulowanych ustawą.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Agencja Mienia Wojskowego jest współwłaścicielem nieruchomości, w tym gruntu, na którym posadowiony jest lokal użytkowy. • Korzystanie z gruntu przez Agencję wynika z prawa współwłasności (art. 206 k.c.), a nie z bezumownego posiadania. • Wypowiedzenie umowy dzierżawy nie pozbawia współwłaściciela prawa do korzystania z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Pozwana była samoistnym bezumownym posiadaczem nieruchomości. • Pozwana nie przejawiała chęci uregulowania stanu prawnego nieruchomości. • Powódka wykazała roszczenie co do wysokości. • Pozwana zajmuje grunt powódki o powierzchni 80,50 m2. • Powódka poniosła koszty związane z lokalem, w którym znajduje się kwiaciarnia.
Godne uwagi sformułowania
Bacząc na powyższe oraz dokonując ponownej merytorycznej oceny zasadności żądania pozwu, sąd odwoławczy miał na względzie, iż powódka na etapie postępowania apelacyjnego domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanej kwoty 1.181,25 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w okresie objętym żądaniem pozwu z należącego do powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej w S. ul. (...) gruntu stanowiącego działkę nr (...) w części, na której posadowiony jest budynek będący lokalem użytkowym, w którym aktualnie prowadzona jest kwiaciarnia. • W tej sytuacji nie może być mowy o korzystaniu przez pozwaną ze spornej nieruchomości bez tytułu prawnego, co z kolei czyniło niezasadnym żądanie powódki zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości i powinno skutkować oddaleniem powództwa w całości. • Nie jest to bowiem właściwa ku temu droga prawna.
Skład orzekający
Małgorzata Grzesik
przewodniczący
Tomasz Sobieraj
sprawozdawca
Katarzyna Longa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo współwłasności stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, wykluczający roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, nawet po wypowiedzeniu umowy dzierżawy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwany jest współwłaścicielem nieruchomości, a nie tylko posiadaczem zależnym lub samoistnym bez tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje między wspólnotami mieszkaniowymi a instytucjami państwowymi w kwestiach własności i korzystania z nieruchomości. Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego opiera się na kluczowej interpretacji prawa współwłasności.
“Wspólnota Mieszkaniowa chciała zapłaty za 'bezumowne' korzystanie z gruntu, ale sąd uznał, że Agencja Mienia Wojskowego ma do niego prawo jako współwłaściciel!”
Dane finansowe
WPS: 1181,25 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu: 1181,25 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.