II CA 122/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego R. W. przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście (...) o zapłatę, wynikającego z rzekomego nieprzywrócenia powodowi uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w okresie od 12 października 2014 roku do 25 sierpnia 2015 roku. Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił powództwo, wskazując na brak stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji Starosty lub niewydania decyzji o przywróceniu uprawnień. Sąd Rejonowy podkreślił, że sąd powszechny nie jest właściwy do oceny legalności decyzji administracyjnej bez odpowiedniego prejudykatu. Powód w apelacji zarzucił m.in. sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, naruszenie prawa procesowego oraz naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez obciążenie go kosztami procesu. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, uznał ją za skuteczną jedynie w zakresie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II, odstępując od obciążania powoda kosztami procesu, powołując się na jego trudną sytuację życiową i materialną oraz subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, gdyż Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i wnioski Sądu Rejonowego co do braku przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie art. 417 k.c. w zw. z art. 417¹ § 3 k.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że powód nie wykazał, aby uzyskał prejudykat stwierdzający niezgodność z prawem niewydania przez Starostę decyzji o przywróceniu uprawnień. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 417 k.c. w zw. z art. 417¹ § 3 k.c. w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania lub zaniechania organów administracji, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o odszkodowanie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wymaga uzyskania prejudykatu w postępowaniu administracyjnym dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji administracyjnej lub niewydania decyzji administracyjnej stanowi przesłankę do uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego przeciwko Skarbowi Państwa na podstawie art. 417 k.c. w zw. z art. 417¹ § 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak takiego prejudykatu uniemożliwia uwzględnienie roszczenia odszkodowawczego.
Uzasadnienie
Sąd powszechny nie jest właściwy do samodzielnej oceny legalności decyzji administracyjnej w ramach postępowania odszkodowawczego. Konieczne jest uzyskanie prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji.
Czy w okolicznościach sprawy, uwzględniając trudną sytuację życiową i materialną powoda, należy odstąpić od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uzasadnienie
Trudna sytuacja życiowa i materialna powoda, jego subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia oraz charakter sprawy uzasadniają zastosowanie zasady słuszności i odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 417¹ § 3
Kodeks cywilny
Ustawa o kierujących pojazdami art. 103 § 3
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wymagającą wystąpienia wyjątkowych okoliczności.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.k. art. 178 a § 1
Kodeks karny
k.w. art. 87 § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację życiową i materialną powoda.
Odrzucone argumenty
Roszczenie odszkodowawcze zasługuje na uwzględnienie mimo braku prejudykatu. • Wyrok WSA stanowi prejudykat przesądzający o niezgodności z prawem decyzji Starosty. • Naruszenie prawa procesowego poprzez oddalenie wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. • Sama tylko trudna sytuacja materialna powoda nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od zasady określonej w art. 98 k.p.c. • Warunkiem koniecznym do powstania uprawnienia do żądania naprawienia szkody w przedmiotowym przypadku jest więc uzyskanie prejudykatu, z którego wynika, że pomimo istnienia tego obowiązku wydania decyzji, nie została ona wydana. • Domagając się zasądzenia odszkodowania, strona musi więc najpierw uzyskać prejudykat, który wiąże sąd powszechny w zakresie oceny bezprawności działania organów administracji.
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Anna Pać-Piętak
sprawozdawca
Małgorzata Wojciechowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 417 k.c. w zw. z art. 417¹ § 3 k.c. w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania lub zaniechania organów administracji, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o odszkodowanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wymaga uzyskania prejudykatu w postępowaniu administracyjnym dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, podkreślając znaczenie procedury administracyjnej i wymogu uzyskania prejudykatu. Jednocześnie pokazuje elastyczność sądu w kwestii kosztów procesu w uzasadnionych przypadkach.
“Odszkodowanie od Skarbu Państwa? Kluczowy jest "prejudykat" i trudna sytuacja życiowa.”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 1800 PLN
koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym: 1476 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.