II C 914/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. C. wniósł pozew przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasądzenie kwoty 160 083,00 zł, która stanowiła różnicę między emeryturą należną według jego oceny a świadczeniem wyliczonym przez ZUS w 1999 roku, skumulowaną za okres 15 lat i 9 miesięcy. Sprawa była wynikiem wieloletnich starań powoda o przeliczenie swojej emerytury, które obejmowały liczne wnioski do ZUS i odwołania od wydawanych decyzji. W przeszłości powód kilkukrotnie próbował przeliczyć swoje świadczenie, a jego odwołania od decyzji ZUS odmawiających przeliczenia były oddalane przez sądy okręgowe, apelacyjne, a także przez Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Sąd cywilny rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że nie posiada kognicji do samodzielnego ustalania wysokości emerytury ani do badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS, nawet jeśli były one przedmiotem kontroli sądów ubezpieczeniowych. Sąd podkreślił, że tryb ustalania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest odrębny i wyklucza badanie tych kwestii w postępowaniu cywilnym. Powództwo o charakterze odszkodowawczym również zostało oddalone, ponieważ powód nie wykazał winy ZUS ani szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd oddalił również wnioski dowodowe strony powodowej jako zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, uwzględniając sytuację majątkową powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku kognicji sądu cywilnego do badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS w sprawach o świadczenia emerytalne oraz brak możliwości dochodzenia od ZUS odszkodowania za wadliwe ustalenie wysokości emerytury w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wieloletnich sporów o przeliczenie emerytury i braku wykazania winy oraz szkody w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd cywilny jest właściwy do samodzielnego ustalania wysokości emerytury i badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do samodzielnego ustalania wysokości emerytury ani do badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS, gdyż jest to wyłączna kompetencja organów rentowych i sądów ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Tryb ustalania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest odrębny i wyklucza możliwość badania tych kwestii w postępowaniu cywilnym. Samodzielne ustalenie wysokości emerytury przez sąd cywilny oznaczałoby badanie prawidłowości prawomocnej decyzji ZUS, co jest niedopuszczalne.
Czy ZUS ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za wydanie, zdaniem powoda, nieprawidłowej decyzji emerytalnej w 1999 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej, ponieważ powód nie wykazał winy po stronie pozwanego ani szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Dla wykazania winy konieczne byłoby udowodnienie w odpowiednim trybie, że decyzje o wymiarze emerytury były wadliwe. Bardziej korzystne przeliczenia świadczenia dokonane w późniejszych latach nie oznaczają wadliwości pierwotnej decyzji, a były wynikiem przedstawienia nowych dowodów. Powód nie wykazał również poniesienia szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 1 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Określa zasady ustalania świadczeń oraz zasady i tryb ich przyznawania.
u.e.r.f.u.s. art. 115 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Decyzje dotyczące wysokości należnego świadczenia emerytalnego wydają organy rentowe.
u.e.r.f.u.s. art. 118 § ust. 7
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Odwołanie od decyzji organu rentowego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
k.p.c. art. 477¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Odwołanie od decyzji organu rentowego przysługuje do sądu okręgowego.
u.s.u.s. art. 66 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną.
k.c. art. 420
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowej osoby prawnej odpowiadała ta osoba prawna (w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2004 roku).
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności ZUS za szkodę wyrządzoną na skutek działania pracownika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 459
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd okręgowy rozpoznaje sprawę według przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja szkody.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu w szczególnych wypadkach.
Dz.U. 2016 poz. 1714 art. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa prawna przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd cywilny nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania wysokości emerytury i badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS. • Powód nie wykazał winy ZUS ani szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zasądzenie różnicy w emeryturze jako odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
podstawą faktyczną powództwa jest pogląd powoda odnośnie wysokości świadczenia jakie powinno zostać mu przyznane od 1999 roku, odmienny od tego, którego wyrazem była zarówno pierwsza, jak i kolejne decyzje emerytalne wydane przez pozwanego. • Dla rozstrzygania tego rodzaju sporu właściwy jest inny tryb niż proces przed sądem cywilnym. • Takie ukształtowanie trybu ustalania zarówno prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak i ich wysokości wyklucza możliwość badania w innym postępowaniu istnienia przesłanek do ustalenia określonej wysokości należnego świadczenia. • Sprowadziłoby się to bowiem do badania, czy prawomocna decyzja ZUS wydana została w sposób prawidłowy czy też nie, a to jest niedopuszczalne w sprawie cywilnej bez względu na to, czy decyzja emerytalna była przedmiotem kontroli przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych czy też nie. • Z tego względu przeprowadzanie dowodów na te okoliczności, zgłoszonych przez powoda, było nie tylko zbędne, ale wręcz niedopuszczalne w tym postępowaniu. • W tej sprawie powód nie wykazał, aby po stronie pozwanego zaistniało jakiekolwiek działanie lub zaniechanie, polegające na wydaniu nieprawidłowej decyzji emerytalnej lub niewydaniu takiej decyzji, któremu można przypisać cechę zawinienia rozumianą jako działanie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. […]
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku kognicji sądu cywilnego do badania prawidłowości prawomocnych decyzji ZUS w sprawach o świadczenia emerytalne oraz brak możliwości dochodzenia od ZUS odszkodowania za wadliwe ustalenie wysokości emerytury w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wieloletnich sporów o przeliczenie emerytury i braku wykazania winy oraz szkody w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje długotrwały i skomplikowany proces dochodzenia swoich praw przez obywatela wobec instytucji państwowej, a także podkreśla znaczenie właściwości sądowej i odrębności postępowań.
“Czy ZUS może być pozwany o odszkodowanie za błędy w emeryturze? Sąd cywilny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 160 083 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.