II C 2058/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. F. pozwem z dnia 17 lipca 2015 r. domagała się od S. Ż. T. U. Spółki Akcyjnej zasądzenia kwoty 4.897,74 zł wraz z odsetkami, wskazując na abuzywność postanowień Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczących tzw. świadczenia wykupu. Powódka argumentowała, że postanowienia te, sankcjonujące sztywne przejęcie środków przez pozwanego w wygórowanej wysokości, stanowią ukrytą opłatę likwidacyjną i są sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jej interesy jako konsumenta. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka miała wiedzę o warunkach umowy, a kwestionowane postanowienie dotyczy świadczenia głównego i jest jednoznaczne. Sąd, analizując sprawę, uznał umowę za mieszaną z dominującym aspektem kapitałowym. Stwierdził, że świadczenie wykupu nie jest świadczeniem głównym, a jego wysokość, która skutkowała zatrzymaniem przez ubezpieczyciela 98% środków powódki, rażąco narusza jej interesy i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, zwłaszcza w świetle pobieranych już opłat dystrybucyjnych i administracyjnych. Sąd podkreślił, że postanowienia te naruszają zasadę lojalności i równowagi kontraktowej. W związku z uznaniem klauzul za abuzywne, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 4.897,74 zł wraz z odsetkami od dnia 1 grudnia 2014 r. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki kwotę 862 zł, nie uwzględniając żądania podwójnych kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, ochrona praw konsumenta w umowach ubezpieczeniowych.
Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia OWU nie zostały indywidualnie uzgodnione.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące tzw. świadczenia wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które skutkują zatrzymaniem przez ubezpieczyciela znacznej części środków zgromadzonych na rachunku polisowym w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy, są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron, a jego wysokość, która skutkowała zatrzymaniem 98% środków powódki, rażąco narusza jej interesy i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Postanowienia te naruszają zasadę lojalności i równowagi kontraktowej, a także ograniczają swobodę wypowiedzenia umowy przez konsumenta.
Czy postanowienia określające świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym mogą być uznane za postanowienia określające główne świadczenia stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wykupu nie stanowi głównego świadczenia stron.
Uzasadnienie
Główne świadczenia to te elementy konstrukcyjne umowy, bez których jej zawarcie nie doszłoby do skutku. Świadczenie wykupu ma charakter uboczny i zabezpiecza interesy ubezpieczyciela w przypadku przedterminowego zakończenia umowy, nie będąc jej istotą.
Czy zachowanie powódki, polegające na dochodzeniu zwrotu środków zatrzymanych na podstawie uznanych za abuzywne postanowień umowy, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie powódki nie stanowi nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Dochodzenie przez powódkę zwrotu wpłaconych składek, których zatrzymanie nastąpiło na podstawie abuzywnych klauzul, nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Oddalenie powództwa na tej podstawie pozbawiałoby powódkę możliwości obrony jej praw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. Ż. T. U. Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem, nieuzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, chyba że dotyczą głównych świadczeń stron i są jednoznaczne.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Wzorzec umowy powinien być doręczony przed zawarciem umowy, aby ją wiązał.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie jako forma bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia bezterminowego.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.c. art. 830 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo ubezpieczającego do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia osobowego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dowodu z opinii biegłego.
u.dz.ubezp. art. 18
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Obowiązek prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w sposób rentowny (w kontekście ustalania składki).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące świadczenia wykupu są abuzywne, ponieważ rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Świadczenie wykupu nie stanowi głównego świadczenia stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Zatrzymanie 98% środków zgromadzonych na rachunku polisowym stanowi istotną barierę w swobodzie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia. • Pozwana pobierała już szereg opłat dystrybucyjnych i administracyjnych, co czyni obciążenie powódki dodatkowymi kosztami w postaci świadczenia wykupu nieuzasadnionym.
Odrzucone argumenty
Powódka miała wiedzę o warunkach umowy i świadoma była konsekwencji przedterminowego rozwiązania. • Kwestionowane postanowienie dotyczy świadczenia głównego i jest sformułowane jednoznacznie. • Zachowanie powódki stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie to jest w rzeczywistości ukrytą opłatą likwidacyjną • postanowienia te są abuzywne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. • nie budzi wątpliwości, że Świadczenie Wykupu nie jest świadczeniem głównym • takie ukształtowanie wysokości Świadczenia Wykupu, a tym samym zatrzymania części Wartości Części Bazowej Rachunku przez pozwaną, leży wyłącznie w interesie strony pozwanej • takie ukształtowanie praw i obowiązków ubezpieczającej powódki, jak w sprawie niniejszej, narusza też w sposób oczywisty art. 830 § 1 k.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, ochrona praw konsumenta w umowach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia OWU nie zostały indywidualnie uzgodnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami, które mogą prowadzić do utraty znaczącej części zainwestowanych środków.
“Ubezpieczyciel zatrzymał 98% Twoich oszczędności? Sąd uznał to za niedozwolone!”
Dane finansowe
WPS: 4897,74 PLN
zwrot zatrzymanych środków: 4897,74 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.