Orzeczenie · 2019-09-03

II C 1018/19Abuzywną prowizja kredytowa bank przegrywa

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2019-09-03

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredytprowizjaabuzywnośćklauzula niedozwolonaochrona konsumentaprawo bankowekoszty kredytuodsetki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

W elektronicznym postępowaniu upominawczym bank wystąpił przeciwko R. J. o zapłatę kwoty 114.046,21 zł z odsetkami, wynikającej z umowy kredytu konsumpcyjnego, która została wypowiedziana z powodu zaległości w spłatach. Pozwany nie stawił się na rozprawie, w związku z czym sprawa została rozpoznana zaocznie. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienie dotyczące prowizji za udzielenie kredytu w wysokości 15.122,28 zł, która stanowiła prawie 20% kwoty kredytu wypłaconej konsumentowi. Sąd uznał tę prowizję za rażąco wygórowaną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i naruszającą interesy konsumenta, a tym samym za niedozwoloną klauzulę umowną na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. W związku z tym, bank nie był uprawniony do naliczenia tej prowizji. Sąd obliczył należność główną, uwzględniając jedynie faktycznie udostępniony kapitał kredytu pomniejszony o spłaconą część i odrzuconą prowizję. Od tak ustalonej kwoty kapitału kredytu oraz odsetek za opóźnienie, sąd zasądził należne odsetki. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo, obciążając pozwanego zwrotem części kosztów poniesionych przez powoda, proporcjonalnie do uwzględnionej części powództwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości badania abuzywności prowizji bankowych w umowach kredytu konsumenckiego, nawet jeśli łączna suma pozaodsetkowych kosztów mieści się w ustawowych limitach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów kredytu konsumenckiego zawartych z konsumentami, gdzie prowizja nie była indywidualnie negocjowana i jest rażąco wygórowana.

Zagadnienia prawne (3)

Czy prowizja za udzielenie kredytu konsumpcyjnego, określona w umowie na wysoką kwotę, stanowi niedozwolone postanowienie umowne (klauzulę abuzywną)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wysoka prowizja za udzielenie kredytu konsumpcyjnego, która nie została indywidualnie uzgodniona i stanowi znaczną część kwoty kredytu, może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne, jeśli narusza dobre obyczaje i rażąco interesuje konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowizja w wysokości ponad 15 tys. zł (prawie 20% kwoty kredytu) za czynności związane z udzieleniem kredytu jest rażąco wygórowana i sprzeczna z dobrymi obyczajami. Brak dowodów na indywidualne uzgodnienie tej prowizji z konsumentem. Prowizja ta nie jest głównym świadczeniem umownym, a jej wysokość powinna być badana pod kątem abuzywności.

Jaka jest maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego i czy art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim wyłącza kontrolę abuzywności poszczególnych składników tych kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Artykuł 36a ustawy o kredycie konsumenckim określa jedynie górną granicę łącznej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, ale nie wyłącza możliwości badania abuzywności poszczególnych postanowień umownych dotyczących tych kosztów na podstawie art. 385¹ k.c.

Uzasadnienie

Przepis art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie jest przepisem szczególnym wyłączającym stosowanie art. 385¹ i nast. k.c. Kreuje on dwa niezależne wzorce kontroli zgodności z prawem postanowień umownych. Koszty pozaodsetkowe muszą spełniać wymogi z art. 36a ust. 2 ustawy, a także nie mogą stanowić postanowień niedozwolonych w rozumieniu art. 385¹ k.c.

Czy bank może dochodzić zapłaty prowizji za udzielenie kredytu, która została uznana za niedozwolone postanowienie umowne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może dochodzić zapłaty prowizji, która została uznana za niedozwolone postanowienie umowne, ponieważ takie postanowienie nie wiąże konsumenta.

Uzasadnienie

Skoro postanowienie umowne określające wysokość prowizji za udzielenie kredytu zostało uznane za niedozwolone na podstawie art. 385¹ § 1 k.c., nie wiąże ono pozwanego konsumenta. Bank nie był zatem uprawniony do naliczenia i dochodzenia zapłaty tej prowizji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) Bank S.A.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Bank S.A.	spółka	powód
R. J.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienie umowne określające wysokość prowizji za udzielenie kredytu konsumpcyjnego, które nie zostało indywidualnie uzgodnione i jest rażąco wygórowane, stanowi niedozwolone postanowienie umowne (klauzulę abuzywną).

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie należą się od dnia wymagalności roszczenia.

k.p.c. art. 339 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wydania wyroku zaocznego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1 i 2 pkt 9

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu i wymogi dotyczące jej treści, w tym prowizji.

u.k.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Zakres zastosowania ustawy o kredycie konsumenckim.

u.k.k. art. 36a § ust. 1 i 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

W przypadku uznania prowizji za jedno z głównych świadczeń umownych, jej wysokość może podlegać badaniu przez sąd z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 359 § §2¹

Kodeks cywilny

Odsetki kapitałowe nie mogą przekraczać maksymalnej stopy odsetek za opóźnienie.

Konstytucja RP art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ochrony konsumenta przez organy władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowizja za udzielenie kredytu konsumpcyjnego w wysokości 15.122,28 zł jest rażąco wygórowana i stanowi niedozwolone postanowienie umowne. • Brak indywidualnego uzgodnienia prowizji z konsumentem. • Art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie wyłącza kontroli abuzywności poszczególnych składników pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Odrzucone argumenty

Bank dochodził zapłaty całej kwoty kredytu wraz z prowizją, która została uznana za abuzywną.

Godne uwagi sformułowania

Prowizja w kwocie ponad 15.000 zł (prawie 20% kwoty kredytu wypłaconej pozwanemu będącemu konsumentem) jako wynagrodzenie za tego rodzaju czynności musi być uznana za rażąco i w sposób oczywisty wygórowaną, sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami korzyść majątkową. • Nie sposób twierdzić, że wolą ustawodawcy towarzyszącą wprowadzeniu do systemu prawnego w 2015 roku, a obowiązującego od marca 2016 roku, przepisu art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim było istotne osłabienie dotychczasowych narzędzi ochrony praw i interesów konsumentów poprzez wyeliminowanie możliwości oceny abuzywności klauzul umownych określających poszczególne składniki pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego...

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości badania abuzywności prowizji bankowych w umowach kredytu konsumenckiego, nawet jeśli łączna suma pozaodsetkowych kosztów mieści się w ustawowych limitach."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytu konsumenckiego zawartych z konsumentami, gdzie prowizja nie była indywidualnie negocjowana i jest rażąco wygórowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych prowizji w kredytach konsumenckich i potwierdza silną ochronę konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi.

“Bank przegrał sprawę o zapłatę przez rażąco wygórowaną prowizję w kredycie konsumenckim!”

Dane finansowe

WPS: 114 046,21 PLN

kapitał kredytu: 91 126,51 PLN

odsetki za opóźnienie i kapitałowe: 7255,07 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników