II AKA 345/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który uniewinnił oskarżonego J. D. od zarzutu usiłowania zabójstwa, uznając, że działał on w warunkach obrony koniecznej. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że oskarżony przekroczył granice obrony koniecznej, zadając pokrzywdzonemu 12 ciosów nożem. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował instytucję obrony koniecznej, podkreślając jej cechy takie jak rzeczywistość zamachu, jego bezprawność i bezpośredniość. Sąd odwoławczy nie podzielił argumentacji prokuratora, uznając, że oskarżony był duszony przez znacznie silniejszego i agresywnego pokrzywdzonego, co uzasadniało użycie noża w celu obrony życia. Sąd odwoławczy podkreślił, że w realiach sprawy oskarżony nie miał możliwości wyboru mniej drastycznych środków obrony i działał w sytuacji realnego zagrożenia życia. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów o obronie koniecznej, zwłaszcza w sytuacjach ekstremalnych, gdzie dochodzi do dysproporcji sił i realnego zagrożenia życia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym agresywnego zachowania pokrzywdzonego i jego stanu psychicznego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oskarżony, zadając pokrzywdzonemu 12 ciosów nożem, działał w warunkach obrony koniecznej, nie przekraczając jej granic?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżony działał w warunkach obrony koniecznej, nie przekraczając jej granic.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony był duszony przez znacznie silniejszego i agresywnego pokrzywdzonego, co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla jego życia. W tych okolicznościach użycie noża było konieczne do odparcia zamachu, a oskarżony nie miał możliwości wyboru mniej drastycznych środków obrony.
Czy okoliczności zdarzenia, w tym dysproporcja sił między oskarżonym a pokrzywdzonym, rodzaj użytego narzędzia i liczba zadanych ciosów, uzasadniają przyjęcie, że oskarżony przekroczył granice obrony koniecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności te nie uzasadniają przyjęcia przekroczenia granic obrony koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował dynamikę zdarzenia, podkreślając, że oskarżony sięgnął po nóż dopiero w momencie, gdy był duszony przez pokrzywdzonego. Liczba ciosów i ich charakter były wynikiem desperackiej obrony przed realnym zagrożeniem życia, a nie świadomym przekroczeniem granic obrony.
Czy zachowanie oskarżonego po odparciu ataku pokrzywdzonego, w tym wezwanie pomocy medycznej i tamowanie krwawienia, może być uznane za czynny żal?
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona czynnego żalu.
Uzasadnienie
Oskarżony wezwał pogotowie i próbował tamować krwawienie pokrzywdzonemu, co stanowiło dobrowolne odstąpienie od dokonania skutku przestępstwa (śmierci pokrzywdzonego), mimo że miał możliwość pozostawienia go bez pomocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej G. w G. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 156 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 25 § 1
Kodeks karny
Instytucja obrony koniecznej, jej cechy (obronny charakter, rzeczywistość, bezprawność, bezpośredniość zamachu) oraz zasady współmierności obrony do niebezpieczeństwa zamachu.
k.k. art. 15 § 1
Kodeks karny
Instytucja czynnego żalu, wymagająca dobrowolności odstąpienia od czynu lub zapobieżenia skutkowi.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu apelacyjnego dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 626 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony działał w warunkach obrony koniecznej, nie przekraczając jej granic, ze względu na bezpośrednie zagrożenie życia spowodowane duszeniem przez silniejszego pokrzywdzonego. • Oskarżony nie miał możliwości wyboru mniej drastycznych środków obrony w sytuacji realnego zagrożenia życia. • Zachowanie oskarżonego po odparciu ataku, w tym wezwanie pomocy medycznej, wypełnia znamiona czynnego żalu.
Odrzucone argumenty
Oskarżony przekroczył granice obrony koniecznej, zadając pokrzywdzonemu 12 ciosów nożem, w tym w okolice kluczowych organów. • Użyty nóż był narzędziem niebezpiecznym, a oskarżony miał możliwość obrony w sposób mniej drastyczny. • Okoliczności zdarzenia, w tym rodzaj narzędzia i liczba ciosów, wskazują na zamiar pozbawienia życia, a nie obronę.
Godne uwagi sformułowania
Obrona konieczna musi mieć charakter obronny, tj. być motywowana wolą obrony. • Ocena ich (działań oskarżonego) nie może sprowadzać się tylko do ustalenia, kto pierwszy zadał cios, lecz musi uwzględniać całokształt okoliczności zdarzenia. • Zamach musi być rzeczywisty, bezprawny i bezpośredni. • Obrona zachowuje cechę konieczności [...] kiedy zaatakowany odpiera zamach kosztem dobra napastnika nawet jeśli istnieje realna możliwość uniknięcia zamachu w inny sposób. • Odpierający bezprawny zamach na dobro chronione prawem powinien wybierać - o ile oczywiście ma możliwość wyboru - najmniej drastyczne ze skutecznych środków i sposobów obrony.
Skład orzekający
Alina Miłosz-Kloczkowska
przewodniczący
Dorota Rostankowska
sprawozdawca
Włodzimierz Brazewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o obronie koniecznej, zwłaszcza w sytuacjach ekstremalnych, gdzie dochodzi do dysproporcji sił i realnego zagrożenia życia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym agresywnego zachowania pokrzywdzonego i jego stanu psychicznego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia obrony koniecznej i jej granic, z nietypowym stanem faktycznym, gdzie oskarżony zadaje wiele ciosów nożem, ale zostaje uniewinniony. Jest to przykład sytuacji, gdzie prawo chroni ofiarę agresji, nawet jeśli jej działania wydają się drastyczne.
“12 ciosów nożem i uniewinnienie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice obrony koniecznej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.