Orzeczenie · 2026-02-19

II AKA 279/25Odmowa ulgi podatkowej WSA warszawa

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-02-19
SAOSInneprawa człowiekaŚredniaapelacyjny
stan wojennyinternowanierepresjezadośćuczynieniekrzywdaprawa człowiekaSkarb Państwaustawa lutowaJ. S.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał apelację wnioskodawców, M. S. i L. S., od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2025 r. (sygn. akt III Ko 307/25), który zasądził zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez J. S. w wyniku internowania w okresie stanu wojennego. Wnioskodawcy zarzucili sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący oceny krzywdy, rażącą niewspółmierność zasądzonego zadośćuczynienia (12 000 zł na rzecz każdego z uprawnionych, co sugeruje błędne odczytanie wyroku I instancji) oraz zaniechanie wyjaśnienia przyczyn zasądzenia kwoty 60 000 zł. Sąd Apelacyjny uznał apelację za oczywiście niezasadną. Podkreślono, że zgodnie z ustawą lutową, wnioskodawcom przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną J. S. w związku z internowaniem. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że roszczenie to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców, a jego wysokość powinna być "odpowiednia" w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 361 § 2, art. 445, 446, 448 k.c.). Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił okoliczności relewantne dla rozmiaru krzywdy i uwzględnił je, zasądzając łącznie 60 000 zł na rzecz pięciorga uprawnionych (żony i czworga dzieci) za 84 dni internowania. Kwota ta, zdaniem sądu, nie jest symboliczna ani rażąco niewspółmiernie wysoka, lecz stanowi rzeczywistą rekompensatę, uwzględniając zarówno obiektywne czynniki (długość i warunki pozbawienia wolności), jak i subiektywne przeżycia J. S. (poczucie bezradności, niesprawiedliwości, traumatyczny charakter zatrzymania, długofalowe skutki psychiczne i fizyczne). Sąd odrzucił argumenty apelacji jako polemiczne i niepodważające trafności wyroku sądu pierwszej instancji, wskazując jednocześnie na błędne dane zawarte w apelacji dotyczące kwot zasądzonych w innych sprawach. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego obciążyło Skarb Państwa, z zasądzeniem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz wnioskodawców.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w stanie wojennym, interpretacja przepisów ustawy lutowej oraz art. 445 i 448 k.c. w kontekście represji politycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji represji stanu wojennego i może wymagać dostosowania do innych rodzajów krzywd niemajątkowych. Kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zasądzone zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku internowania w stanie wojennym jest odpowiednie i czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił rozmiar tej krzywdy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 60 000 zł jest odpowiednie i sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił rozmiar krzywdy, uwzględniając wszystkie relewantne okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 60 000 zł zasądzona łącznie na rzecz pięciorga uprawnionych za 84 dni internowania jest adekwatna do doznanej krzywdy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił zarówno obiektywne czynniki (długość i warunki internowania), jak i subiektywne przeżycia represjonowanego, w tym poczucie niesprawiedliwości, traumę i długofalowe skutki dla zdrowia. Kwota ta nie jest symboliczna ani rażąco wygórowana, lecz stanowi właściwą rekompensatę.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił długofalowe skutki internowania dla zdrowia psychicznego i fizycznego J. S. oraz czy uwzględnił szczególny charakter krzywdy wynikającej z internowania w stanie wojennym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił te okoliczności i uwzględnił je przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę traumatyczny charakter zatrzymania, warunki panujące w ośrodkach odosobnienia, długofalowe skutki dla zdrowia psychicznego i fizycznego, a także niepewność związaną z czasem trwania izolacji i jej nielegalnością.

Czy zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 60 000 zł jest rażąco niewspółmierne do doznanej krzywdy i ma charakter jedynie symboliczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasądzone zadośćuczynienie nie jest rażąco niewspółmierne ani symboliczne, lecz stanowi odpowiednią rekompensatę.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 60 000 zł jest odczuwalna dla poszkodowanych, utrzymana w rozsądnych granicach i odpowiada aktualnym warunkom społecznym, a zarzuty apelacji dotyczące rażącej niewspółmierności są niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawca
L. S.osoba_fizycznawnioskodawca
J. S.osoba_fizycznarepresjonowany
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za wypłatę zadośćuczynienia

Przepisy (8)

Główne

ustawa lutowa art. 8 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Określa prawo do zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną represjonowanemu oraz zasady przejścia tego roszczenia na małżonka, dzieci i rodziców.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy apelacji, w tym błędy w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność kary.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, w których sąd odwoławczy może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Definiuje szkodę jako utratę lub uszczerbek w dobrach osobistych, za który należy się zadośćuczynienie.

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Określa zasady zasądzania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, w tym wymóg "odpowiedniej" sumy.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Dotyczy przyznawania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie kosztów procesu w sprawach, w których stosuje się przepisy k.p.c.

k.p.c. art. 616 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego z wyboru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja wnioskodawców jest oczywiście niezasadna. • Zasądzone zadośćuczynienie jest odpowiednie i uwzględnia całokształt okoliczności. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił rozmiar krzywdy i nie popełnił błędów w ustaleniach faktycznych ani rażącej niewspółmierności kary.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niepełnej i niewystarczającej ocenie krzywdy doznanej przez J. S. w wyniku internowania. • Rażąca niewspółmierność zasądzonego zadośćuczynienia. • Zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku przyczyn uznania kwoty 60 000 zł za "odpowiednią".

Godne uwagi sformułowania

Apelacja wnioskodawców okazała się oczywiście niezasadna. • Zadośćuczynienie ma formę jednorazowego świadczenia pieniężnego, które pełni funkcję kompensacyjną. • Suma zadośćuczynienia powinna być "odpowiednia", co oznacza, że powinna odzwierciedlać w pełni rozmiar doznanej krzywdy. • Wysokość zadośćuczynienia powinna być z jednej strony odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, ale z drugiej strony - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. • Kwota 60.0000 zł zadośćuczynienia jest proporcjonalna do doznanej krzywdy, uwzględnia właściwie całokształt okoliczności mających wpływ na jej rozmiar i stanowi rzeczywistą jej rekompensatę.

Skład orzekający

R. K.

przewodniczący

P. M.

sprawozdawca

I. P.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w stanie wojennym, interpretacja przepisów ustawy lutowej oraz art. 445 i 448 k.c. w kontekście represji politycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji represji stanu wojennego i może wymagać dostosowania do innych rodzajów krzywd niemajątkowych. Kwota zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za represje stanu wojennego, co jest ważnym tematem historycznym i prawnym. Pokazuje, jak sądy oceniają krzywdę niemajątkową i jak stosują przepisy prawa cywilnego w kontekście historycznych wydarzeń.

“Internowanie w stanie wojennym: ile warte jest ludzkie cierpienie? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 60 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst