II AKA 250/12Uchylenie wyroku przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M.Ł., skazanego przez Sąd Okręgowy za oszustwo bankowe na kwotę 421.124,70 zł. Oskarżony miał doprowadzić bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do możliwości spłaty zadłużenia limitu pożyczki. Obrońca zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że oskarżony nie wprowadził banku w błąd, nie składał fałszywych deklaracji, a bank sam podejmował decyzje o przyznaniu limitu kredytowego i akceptował funkcjonowanie swojego systemu. Sąd Apelacyjny uznał apelację za częściowo zasadną w zakresie sposobu, w jaki Sąd I instancji uzasadniał wprowadzenie w błąd (nie poprzez wpłaty na konto, ale poprzez pobieranie kolejnych pożyczek bez zamiaru spłaty). Sąd podkreślił, że stosunek obligacyjny opiera się na zaufaniu i lojalności. Oskarżony, mimo początkowego wywiązywania się z zobowiązań przez prawie trzy lata, w pewnym momencie powziął zamiar niespłacenia długu, co było obiektywnie niemożliwe z uwagi na jego sytuację finansową. Zaniechanie poinformowania banku o trudnościach, zgodnie z zasadami współżycia społecznego (art. 354 § 1 k.c.), stanowiło wprowadzenie banku w błąd. Sąd odrzucił argument, że bank nie weryfikował sytuacji finansowej oskarżonego, wskazując, że bank mógł oprzeć się na zaufaniu. Zamiar oszustwa mógł powstać w trakcie realizacji umowy, a niekoniecznie w momencie jej zawarcia. Sąd utrzymał wyrok w mocy, zasądzając od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion oszustwa bankowego, w szczególności kwestii wprowadzenia w błąd, zamiaru sprawcy oraz odpowiedzialności stron w stosunkach umownych z bankiem.
Dotyczy specyficznego sposobu działania systemu bankowego i korzystania z kart kredytowych/pożyczek odnawialnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pobieranie kolejnych pożyczek przez oskarżonego, który nie miał zamiaru ich spłacić, stanowi wprowadzenie banku w błąd i tym samym oszustwo w rozumieniu art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobieranie kolejnych pożyczek przez oskarżonego, który wiedział, że nie jest w stanie ich spłacić, stanowiło wprowadzenie banku w błąd co do możliwości i zamiaru spłaty zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony, mimo początkowego wywiązywania się z zobowiązań, w pewnym momencie powziął zamiar niespłacenia długu, co było obiektywnie niemożliwe z uwagi na jego sytuację finansową. Zaniechanie poinformowania banku o trudnościach, zgodnie z zasadą lojalności w stosunkach zobowiązaniowych, stanowiło wprowadzenie w błąd. Pobieranie kolejnych pożyczek, gdy było wiadomo, że nie zostaną spłacone, również było formą wprowadzenia w błąd.
Czy zamiar popełnienia oszustwa musi powstać w momencie zawierania umowy, czy może powstać w trakcie jej realizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zamiar popełnienia oszustwa może powstać w trakcie realizacji umowy, a niekoniecznie w momencie jej zawarcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w przypadku umów, które są realizowane przez dłuższy czas, zamiar oszustwa może zrodzić się później, np. w momencie zawierania kolejnych umów cząstkowych (jak kolejne pożyczki odnawialne), jeśli sprawca wtedy powziął zamiar niewywiązania się z nich.
Czy bank, który nie weryfikuje sytuacji finansowej klienta i akceptuje brak regularnych wpłat, ponosi odpowiedzialność za wprowadzenie w błąd przez klienta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank mógł oprzeć się na zaufaniu do klienta, a brak weryfikacji nie zwalnia klienta z odpowiedzialności za wprowadzenie w błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie musiał aktywnie dowiadywać się o sytuacji finansowej oskarżonego, opierając się na zaufaniu. Brak regularnych wpłat był akceptowany przez bank, co nie oznaczało zrzeczenia się przez bank prawa do ochrony przed oszustwem. Odpowiedzialność za pobieranie pożyczek bez zamiaru spłaty ponosi oskarżony.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Bank (...) | instytucja | pokrzywdzony |
| Prokuratura Apelacyjna | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 33 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 2 § 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony nie wprowadził banku w błąd co do możliwości i zamiaru spłaty zadłużenia. • Bank sam podejmował decyzje o przyznaniu limitu kredytowego i akceptował funkcjonowanie swojego systemu. • Brak weryfikacji sytuacji finansowej przez bank. • Zamiar oszustwa musiał powstać ex ante, a nie w trakcie realizacji umowy.
Odrzucone argumenty
Zaniechanie poinformowania banku o trudnościach finansowych stanowiło wprowadzenie w błąd. • Pobieranie kolejnych pożyczek bez możliwości ich spłaty było formą wprowadzenia w błąd. • Zamiar oszustwa mógł powstać w trakcie realizacji umowy. • Bank mógł oprzeć się na zaufaniu do oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
Stosunek obligacyjny oparty jest na wzajemnej lojalności i zaufaniu. • Obowiązkiem oskarżonego było poinformowanie banku o tych okolicznościach. • Zaniechanie przez oskarżonego poinformowania pokrzywdzonego banku o tym, że jego sytuacja finansowa stała się tego rodzaju, iż obiektywnie rzecz biorąc nie jest on w stanie spłacić zaciągniętych pożyczek należy uznać za wprowadzenie banku w błąd co do możliwości i zamiaru spłaty zadłużenia. • Nie można zatem mówić o tym, że oskarżony nie wprowadził banku w błąd, a jedynie skorzystał z niefrasobliwości jego pracowników. • W przypadku oskarżonego nie chodzi bowiem tylko o samo niewywiązanie się z umowy, ale przede wszystkim o to, że od początku było ono zaplanowane, a więc wyczerpywało znamiona przestępstwa oszustwa.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Jacek Polański
sprawozdawca
Krzysztof Marcinkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa bankowego, w szczególności kwestii wprowadzenia w błąd, zamiaru sprawcy oraz odpowiedzialności stron w stosunkach umownych z bankiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu działania systemu bankowego i korzystania z kart kredytowych/pożyczek odnawialnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak granica między niewywiązaniem się z umowy a oszustwem może być cienka, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych produktów bankowych i zmieniającej się sytuacji finansowej dłużnika.
“Czy korzystanie z limitu kredytowego, którego nie można spłacić, to już oszustwo? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 421 124,7 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.