II AKA 137/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który uniewinnił oskarżonych R. Ż., P. S., Z. G., K. W. i Z. S. od większości zarzucanych im czynów, w tym przywłaszczenia mienia znacznej wartości (art. 284 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk) oraz niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki (art. 586 ksh). Oskarżeni R. Ż. i P. S. zostali skazani jedynie za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych (art. 77 pkt 1 i 2 ustawy o rachunkowości), a M. W. za przekroczenie uprawnień (art. 231 § 2 kk), z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności. Prokurator zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego i procesowego, błędy w ustaleniach faktycznych, kwestionując m.in. ocenę braku przywłaszczenia i niewypłacalności spółki. Sąd Apelacyjny uznał apelację prokuratora za bezzasadną. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonych. Wskazano, że wartość koncesji na poszukiwanie i wydobycie węglowodorów stanowiła istotne aktywo spółki, a jej kondycja finansowa nie uzasadniała jednoznacznie wniosku o upadłość. Działania oskarżonych miały charakter gospodarczy, a nie przestępczy. Sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnień, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przywłaszczenia, niegospodarności, odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku o upadłość, a także oceny ryzyka gospodarczego w kontekście prawa karnego. Podkreślenie znaczenia wartości koncesji jako aktywa spółki.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z branżą poszukiwania i wydobycia węglowodorów oraz współpracy między podmiotami gospodarczymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy działania polegające na przekazaniu środków na realizację wspólnego przedsięwzięcia, które nie przyniosło zysku, mogą być uznane za przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej lub prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli środki zostały przekazane na realizację wspólnego przedsięwzięcia i tak rozdysponowane, wyłączona jest możliwość przyjęcia, że oskarżeni rozporządzali cudzą rzeczą. Tytuł prawny przekazania środków wyklucza ich status jako rzeczy cudzej.
Uzasadnienie
Środki zostały przekazane na realizację wspólnego przedsięwzięcia (wykonywanie uprawnień z koncesji), a nie jako zwrot pożyczki. Rozdysponowanie środków zgodnie z przeznaczeniem wyklucza znamiona przywłaszczenia. Spółka przekazująca środki nie występowała o ich zwrot.
Czy brak zgłoszenia wniosku o upadłość spółki jest przestępstwem, jeśli jej kondycja finansowa nie uzasadnia jednoznacznie niewypłacalności, a istotnym aktywem jest koncesja?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest jednoznacznych dowodów na niewypłacalność spółki, a jej wartość jako aktywa (np. koncesja) nie została uwzględniona w ocenie finansowej, nie można przypisać odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku o upadłość.
Uzasadnienie
Opinia biegłej z zakresu księgowości, mimo wskazania na nieprawidłowości, nie stanowiła pewnego dowodu na niewypłacalność spółki. Wartość koncesji na poszukiwanie węglowodorów, mimo braku jej ujęcia w księgach, stanowiła istotne aktywo. Wątpliwości co do niewypłacalności należy rozstrzygać na korzyść oskarżonych.
Czy działania członków zarządu polegające na finansowaniu ryzykownego przedsięwzięcia gospodarczego, które nie przyniosło zysku, realizują znamiona przestępstwa niegospodarności (art. 296 § 1 i 3 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania te były podejmowane za zgodą właściciela (jednostki dominującej lub wspólników) i mieściły się w ramach ryzyka gospodarczego, które jest nieodłącznym elementem działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Działania oskarżonych były inicjatywą R. K. (jednostki dominującej/wspólnika), miały charakter finansowania wspólnego przedsięwzięcia o podwyższonym ryzyku, ale zgodnego z przedmiotem działalności spółek. Brak było nadmiernego ryzyka, a interesy spółek zostały zabezpieczone poprzez udziały w przyszłych zyskach. Niegospodarność sama w sobie nie jest przestępstwem, jeśli nie jest rażąca i nie szkodzi właścicielowi w sposób karalny.
Czy przekroczenie uprawnień przez urzędnika konsularnego, polegające na podpisaniu listu intencyjnego i noty werbalnej zawierającej nieprawdziwe informacje, stanowi przestępstwo z art. 231 § 2 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli działania te były podejmowane bez stosownego upoważnienia i na szkodę interesu publicznego.
Uzasadnienie
Oskarżony M. W., pełniąc funkcję I sekretarza Ambasady, użył pieczęci urzędowej i podpisał dokumenty, które zawierały nieprawdziwe informacje i rekomendacje, działając na szkodę interesu publicznego. Sąd Okręgowy uznał go za winnego, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ż. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Tomasz Tadla | inne | Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach |
Przepisy (37)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
k.k. art. 296 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 296 § 3
Kodeks karny
u.o.r. art. 77 § 1
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 77 § 2
Ustawa o rachunkowości
k.k. art. 231 § 2
Kodeks karny
k.s.h. art. 585 § 1
Kodeks spółek handlowych
u.o.r. art. 77
Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości
p.u.n. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u. art. 5 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24.10. 1934 Prawo upadłościowe
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 425 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 196 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 172
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 69 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 69 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 70 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.s.h. art. 207
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 375 § 1
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania oskarżonych miały charakter gospodarczy, a nie przestępczy. • Brak wystarczających dowodów na niewypłacalność spółki i konieczność zgłoszenia wniosku o upadłość. • Wartość koncesji na poszukiwanie węglowodorów stanowiła istotne aktywo spółki. • Środki przekazane na realizację wspólnego przedsięwzięcia nie stanowiły przywłaszczenia. • Działania członków zarządu mieściły się w ramach ryzyka gospodarczego i były podejmowane za zgodą jednostki dominującej/wspólników.
Odrzucone argumenty
Zarzuty prokuratora dotyczące obrazy prawa materialnego i procesowego. • Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji. • Kwestia niewłaściwej oceny dowodów, w tym opinii biegłych.
Godne uwagi sformułowania
wątpliwości należy rozstrzygać na ich korzyść • działania miały charakter wyłącznie o charakterze gospodarczym a zatem obojętnych z punktu widzenia norm prawa karnego • nie ma podstaw dowodowych do przyjęcia, by kondycja finansowa spółki (...) uzasadniała zgłoszenie przez członków zarządu wniosku o upadłość spółki • nie ma jednoznacznych a zatem pewnych dowodów pozwalających przyjąć, by w okresie ujętym w zarzucie kondycja finansowa spółki (...) uzasadniała ocenę, że był to podmiot niewypłacalny • środki finansowe zostały przekazane oskarżonym do realizacji wspólnego przedsięwzięcia i tak zostały przez nich rozdysponowane, to wyłączona jest możliwość przyjęcia, by oskarżeni podejmując takie działania rozporządzali cudzą rzeczą • nie ulega wątpliwości, że spółka ta nie posiadała środków finansowych na realizację uprawnień z koncesji, czego oskarżeni R. Ż. i P. S. nie ukrywali, z tego zresztą powodu poszukiwali inwestorów • nie można mówić o niegospodarności w takim znaczeniu, że ich decyzje o zaangażowaniu spółek (...) i Z. (...) we współpracę z (...) nie wygenerowały zysku, który stanowi podstawowy element „gospodarności” • kryminalizacją objęte są jedynie te przejawy niegospodarności, które są związane z prowadzeniem cudzych spraw gospodarczych w sposób szkodzący właścicielowi, która to sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Jarosław Góral
sędzia
Ewa Gregajtys
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywłaszczenia, niegospodarności, odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku o upadłość, a także oceny ryzyka gospodarczego w kontekście prawa karnego. Podkreślenie znaczenia wartości koncesji jako aktywa spółki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z branżą poszukiwania i wydobycia węglowodorów oraz współpracy między podmiotami gospodarczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych zarzutów gospodarczych, w tym przywłaszczenia i niegospodarności, z udziałem wielu spółek i znaczących kwot. Rozstrzygnięcie sądu, które uniewinniło oskarżonych od kluczowych zarzutów, opiera się na szczegółowej analizie ryzyka gospodarczego i wartości aktywów, co jest cenne dla praktyków prawa gospodarczego.
“Czy inwestycja w koncesję na wydobycie ropy była przestępstwem? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o miliony złotych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.