Orzeczenie · 2020-03-10

I UZ 30/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-03-10
SNubezpieczenia społeczneumorzenie składekWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenienastępstwo prawnezdolność sądowalegitymacja procesowaskarga o wznowienie postępowaniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 września 2019 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta została wniesiona przez następców prawnych zmarłego P. F., którzy kwestionowali wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 13 czerwca 2017 r. Argumentowali, że wyrok został wydany po śmierci P. F., co czyniło postępowanie nieważnym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując na brak legitymacji procesowej skarżących. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo do ubiegania się o umorzenie należności składkowych ma charakter osobisty i nie przechodzi na spadkobierców, chyba że ZUS wyda decyzję o przeniesieniu na nich odpowiedzialności. W takim przypadku ocenie podlega ich własna sytuacja materialna i życiowa. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je za nieuzasadnione, a także odniósł się do zarzutu wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym, wskazując na zmiany w przepisach k.p.c. pozwalające na takie działanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że prawo do umorzenia składek jest prawem osobistym, które nie przechodzi na spadkobierców, a także interpretacja przepisów dotyczących wydawania postanowień na posiedzeniu niejawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą abolicyjną i skargą o wznowienie postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy następcy prawni zmarłego płatnika składek mają legitymację do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jeśli wyrok został wydany po śmierci strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, następcy prawni nie mają legitymacji do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Prawo do ubiegania się o umorzenie należności składkowych jest prawem osobistym, związanym ściśle z osobą płatnika składek, i nie podlega dziedziczeniu ani przejęciu przez spadkobierców, chyba że ZUS wyda decyzję o przeniesieniu na nich odpowiedzialności.

Czy postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania może być wydane na posiedzeniu niejawnym po zmianach w Kodeksie postępowania cywilnego z 2019 roku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

Uzasadnienie

Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. dodały § 3 do art. 148 k.p.c., który stanowi, że sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym, co obejmuje również postanowienia wydawane na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
P. F.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Ł.instytucjapozwany
L. F.osoba_fizycznanastępca prawny odwołującego
M. F.osoba_fizycznanastępca prawny odwołującego
R. F.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy małoletniego M. F.

Przepisy (21)

Główne

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa abolicyjna art. 1 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłacenia składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 2

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłacenia składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 399

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 148 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłacenia składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłacenia składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłacenia składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

u.s.u.s. art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dz.U. poz. 1469 art. 1 § pkt 151

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. poz. 1469 art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. poz. 1469 art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

o.p. art. 97 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Następcy prawni zmarłego płatnika składek nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdyż prawo do umorzenia składek jest prawem osobistym. • Zmiany w k.p.c. z 2019 r. nie wykluczają wydawania postanowień na posiedzeniu niejawnym.

Odrzucone argumenty

Wyrok wydany po śmierci strony jest nieważny i powinien zostać wznowiony. • Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie. • Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało wydane z naruszeniem przepisów o posiedzeniu niejawnym.

Godne uwagi sformułowania

prawo domagania się umorzenia zaległości podatkowych jest prawem o charakterze osobistym, związanym ściśle z osobą podatnika • uprawnienie do ubiegania się o umorzenie należności składkowych jest ściśle powiązane z osobą ubiegającą się o umorzenie tych należności • w postępowaniu o umorzenie należności składkowych wszczętej odwołaniem płatnika składek P. F. powinno dojść do umorzenia postępowania z chwilą jego śmierci, a nie do zawieszenia i podjęcia zawieszonego postępowania z udziałem jego następców prawnych

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Krzysztof Rączka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do umorzenia składek jest prawem osobistym, które nie przechodzi na spadkobierców, a także interpretacja przepisów dotyczących wydawania postanowień na posiedzeniu niejawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą abolicyjną i skargą o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia praw osobistych w kontekście ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla wielu osób i prawników. Wyjaśnia również praktyczne aspekty procedury sądowej.

Czy Twoje długi składkowe przejdą na dzieci? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dziedziczą spadkobiercy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst